Weer vrij

Ik ben zondagochtend met een groep predikanten uit Ekwendeni na de kerkdienst bij Rev. Nyondo op bezoek geweest in de gevangenis in Mzuzu. We waren onderdeel van een onafgebroken stroom bezoekers gedurende de dag. Hij had dus geen gebrek aan steun. We waren maar kort binnen en spraken vooral over hoe het ging. Aangezien er continu een bewaker bij was konden we niet inhoudelijk op de situatie ingaan. Na vijf minuten sloten we af met een gebed en maakten plaats voor de volgende bezoekers.

Gisterenochtend is Rev. Nyondo op borgtocht vrijgekomen. De overheidsaanklager wilde hem nog 7 dagen vasthouden voor nader onderzoek, maar de rechter oordeelde dat hij de noodzaak daar niet van zag. De vrijlating was aanleiding voor een groot feest met een optocht door de straten van Mzuzu. Ik was zelf aan het werk op het synodekantoor toen en kon de feestende menigte steeds dichterbij horen komen. Op het terrein van de kerk naast het kantoor ontstond een spontane openlucht rally met speeches, zang en gebed. Ik heb het van een afstandje gevolgd (het is niet verstandig als buitenlander bij een “politiek-gevoelige” bijeenkomst te zijn) en wat foto’s gemaakt met mijn telefoon.

	Na de vrijlating ontstond een spontane ‘openlucht rally’ bij de kerk naast het synode-kantoor.

Iedereen is erg blij dat dit nu achter de rug is. Het blijft echter wel een hele grote vraag: hoe zal dit zich verder ontwikkelen de komende tijd, de komende jaren? Het zal ongetwijfeld onderwerp zijn van een uitgebreide bespreking tijdens de Synode-vergadering die komend weekend van start gaat.

In de internationale media is weinig aandacht voor wat er in Malawi gebeurt. Op internet vond ik nog wel de volgende artikelen met een weergave van de gebeurtenissen:

http://www.malawivoice.com/latest-news/police-free-two-livingstonia-clerics-as-nyondo-still-in-custody/

http://www.malawivoice.com/latest-news/mzuzu-city-in-jamboree-for-the-released-livingtonia-synod-gs/

Gebed gevraagd: Algemeen Secretaris van de kerk gearresteerd

Ik was eigenlijk van plan om vandaag een stukje te publiceren over onze presentaties in Nederland. Dat moet door de gebeurtenissen van vandaag maar even wachten. Onze Algemeen Secretaris, de hoogste baas van de uitvoeringsorganisatie van de kerk, is namelijk gisteravond gearresteerd en zit nu nog steeds gevangen.

	De Algemeen Secretaris van de kerk, is gisteren gearresteerd.

Ik ging vanochtend om 7.15 uur op weg om een vergadering te helpen leiden van de Planning Committee, waaraan ik verantwoording afleg over de uitvoering van het beleidsplan van de kerk. We zouden de komende Synode (van 28 augustus tot 1 september) voorbereiden. Nog voor ik Mzuzu inreed werd ik gebeld door Anneke. Zij had net een sms gekregen van de anesthesist van het ziekenhuis dat de Algemeen Secretaris gevangen zat. Even later werd ik zelf gebeld door een lid van de Planning Committee: of ik het al wist en of ik contact op wilde nemen met de plaatsvervanger van de Algemeen Secretaris, mijn baas, over wat nu verder de bedoeling was.

In Mzuzu ben ik gelijk langs gegaan bij de Deputy. Hij was net even thuis om zich even op te frissen na een hele nacht op het politiebureau. Hij vertelde mij dat de Algemeen Secretaris vrijdag naar de begrafenis van Moses Chirambo was gegaan, een vooraanstaand politicus en voormalig minister van Gezondheidszorg. Bij de begrafenis waren allerlei leden van de regering aanwezig. Tijdens een toespraak haalde de Algemeen Secretaris hard uit naar de president van Malawi en zijn beleid.

‘s Avonds kwam vervolgens de politie op het synode-terrein hem arresteren samen met zijn plaatsvervanger en de voorzitter van de Synode. Op het politiebureau bleek het vooral om de Algemeen Secretaris te gaan. De andere twee wilden hem niet alleen laten, maar werden gedwongen om weg te gaan. Hij zit nu vast op beschuldiging van “opruiing en verraad”.

40 mensen hebben gedurende de nacht bij het politiebureau gewaakt en gezongen en de Algemeen Secretaris moreel ondersteund. Het bericht ging als een lopend vuurtje rond in de kerk en aan het begin van de morgen, toen het openbaar vervoer weer was begonnen, groeide het aantal mensen snel naar ruim 300. Vanuit de hele noordelijke regio waren en zijn mensen/predikanten onderweg naar Mzuzu om steun te betuigen en de vrijlating van de Algemeen Secretaris af te dwingen.

Later in de ochtend is hij voorgeleid voor de rechtbank. Zijn advocaten hebben gevraagd om vrijlating op borgtocht. In eerste instantie leek dat ingewilligd te worden en was er sprake van een borg van zo’n 2.000 euro (overigens een gigantisch bedrag hier). Later werd dat ingetrokken. Het laatste wat ik ervan hoorde is dat hij van het politiebureau is overgebracht naar de gevangenis in Mzuzu.

Iedereen is er vol van en veel gesprekken gaan alleen nog maar over de arrestatie en over de redenen ervoor. Sinds hij vorig jaar een absolute meerderheid haalde in het parlement, geeft de president steeds minder ruimte voor kritiek. Alle criticasters in de partij worden geroyeerd. Kritische kranten krijgen geen advertenties meer van de overheid. Kritische ministers worden ontslagen.

De arrestatie van een kerkleider is echter zonder precedent. Dat is nog nooit gebeurd sinds de invoering van het meerpartijenstelsel in 1994. Er is een nieuwe wissel om gezet en iedereen is bezorgd over hoe de situatie zich verder zal ontwikkelen.

Willen jullie bidden voor:

• de vrijlating van de Algemeen Secretaris
• de democratie en vrijheid van meningsuiting in Malawi
• wijsheid voor de kerk om te bepalen hoe om te gaan met deze situatie

Weer aan de slag

Ondertussen hebben we alweer aardig de draad opgepakt. Het was leuk om weer aan de slag te gaan. Collega’s begroetten ons met enthousiasme.

In het ziekenhuis was alles redelijk goed doorgedraaid. Een clinical officer had een aantal van Annekes taken overgenomen en had dit echt goed uitgevoerd. Hij is ondertussen gepromoveerd en mag deze taken blijven doen. Ook is er ene nieuwe verloskundevleugel geopend en zijn er nieuwe mensen aangenomen. Dat is erg fijn om te merken.

Ook Martijns werk is heel goed doorgegaan. Er is hard gewerkt aan de uitvoering van drie projecten waarvoor net voor ons vertrek naar Nederland nog financiering beschikbaar was gesteld door de GZB. Zo is er vijf weken lang een promotie-tour gehouden op 21 plekken in Noord-Malawi om bijbelbezit en bijbellezen te stimuleren. Met muziek, drama, bijbelquiz en promotiepraatjes. En natuurlijk was de bijbel te koop (met subsidie). De bijbels waren niet aan te slepen en mensen vroegen steeds om meer. Bemoedigend.

Thomas en Marije spelen heerlijk samen, al kletsend in het Nederlands. Ze lijken wel weer erg te moeten wennen aan het Engels en hebben nog niet zoveel zin om oude vriendjes op te zoeken. Thomas’ school begint weer in september en dan mag hij naar Standard 1, groep 1. Anneke probeert nu ’s middags weer een beetje zijn oude leerstof op te halen.

	Afgelopen weekend namen we bij het meer afscheid van onze vrienden Erik & Naomi en hun dochtertje Fenna.

Weer thuis

We zijn weer thuis in Ekwendeni! Zo voelt het gelukkig echt. Het was heerlijk om weer op ons eigen plekje te komen. Vandaag werden we al door verschillende mensen begroet. Met name was het leuk om mama Ellen weer te zien. Thomas en Marije renden op haar af.

We kijken terug op prachtige weken in Nederland. De aankomst was als een warm bad. We ontvingen zoveel hartelijkheid van familie en vrienden en de kerkelijke gemeenten. Er was een huis voor ons geregeld en ingericht, een auto, fietsen. We leefden helemaal op van vriendschappen.

Thomas en Marije hebben ook bijzonder genoten van hun opa’s en oma’s, neefjes en nichtjes, andere vriendjes, prachtige speeltuinen en veel speelgoed. Het was bijzonder hoe snel ze de overgang steeds weer maakten.

De vlucht hierheen is erg goed gegaan en wij en al onze bagage (!) zijn heelhuids aangekomen. Wel hadden we heel vroeg in de ochtend ruim twee uur vertraging op Nairobi, nadat we bijna niet hadden geslapen. Dat waren wel even pittige uurtjes. De eerste dag waren we dan ook erg moe en zijn we gestopt op een prachtige plek bij het meer. Daar hebben we allemaal bijna het klokje rond geslapen, nog wat ontspannen en daarna zijn we doorgereden naar Ekwendeni.

Vandaag hebben we ons met name vermaakt met het uitpakken van al onze koffers. Eigenlijk zadel je jezelf met een luxe probleem op omdat je allerlei dingen nog nauwelijks een plek kunt geven.

We waren nog wel geschokt door het bericht dat de vrouw van een van onze tuinmannen was overleden. Ook hadden we al in Nederland gehoord dat Nathan, een jongetje dat Anneke een naam had mogen gegeven, was overleden. We hebben bij beiden een condoleance bezoekje afgelegd. Het verdriet was schrijnend.

Hieronder een een korte foto-impressie van het verlof.

Het vliegtuig waarmee we aankwamen.
Een warm welkom met koffie en taart in ons tijdelijke huis in Oud-Beijerland.
De bruiloft van Wim-Pieter en Ellis.
Wat zijn er prachtige speeltuinen in Nederland. Deze is bij de Blauwe Stad.
“Met wie moet opa nu grasmaaien”, vroeg Thomas zich gisteren opeens af.
Familie Snoepen weekend in Gramsbergen.
Met de familie Van den Boogaart een week naar Apeldoorn.
Fietsen in nationaal park De Hoge Veluwe.
Genieten van vriendjes: Nathan en Hannah.
Klimmen met tante Inge.
Wandelen en wielrennen (let op de echte wielrenhandschoenen van Thomas) met alle opa’s en oma’s langs het Spui.

Contrasten

Vandaag was een dag vol contrasten. Eind van de middag gingen we langs bij het gezin van mevrouw Tembo dat we al een tijdje ondersteunen om wat dekens te brengen voor de koude tijd die nu aanbreekt. Een piepklein huis met lekkend dak en gebrek aan bijna alles.

 

´s Avonds hadden we een afscheiddiner voor ons verlof georganiseerd door de kerkleiding met wie Martijn nauw samenwerkt voor de implementatie van het Strategisch Plan. Een heel mooi gebaar van waardering voor onze inzet het afgelopen anderhalf jaar. De afscheidboodschap was ´Come back´. Dat willen we zeker.

	Groepsfoto in de Ilala Crest Lodge met v.l.n.r. Mr. H.C.T. Nthakomwa (General Treasurer), Rev. M.C.E. Munthali (Deputy General Secretary), Rev. M.M. Banda (Moderator), Rev. C.M. Baloyi (Moderator Elect). Thomas sliep het hele diner op Martijns schoot.

 

Binnen ruim een uur van zeer armoedig huisje naar één van de luxste gelegenheden in Mzuzu, waar we omringd werden door chiefs uit de noordelijke regio van Malawi. Zo gecontrasteerd is Malawi. Zo dicht liggen rijkdom en armoede bij elkaar. En wij zitten er midden in.

De grote verkoudheid

Eén keer per jaar organiseert het ziekenhuis een speciale dag rondom tuberculose . Elk jaar wordt er een ander dorp voor uitgekozen als locatie voor de festiviteiten. Tuberculose wordt hier chikhoso chikulu genoemd, ofwel de grote verkoudheid. Mensen weten er veel van, maar er heersen ook veel taboes omheen. Sommigen denken dat je er per definitie aan dood gaat. Zeker omdat het sterk wordt geassocieerd met HIV en AIDS.

De TB officer had gevraagd of ik de guest of honour wilde zijn. Een eer waar je niet voor kunt bedanken. Het was ongeveer een uur rijden over hobbelige wegen en gammele bruggen met een volgeladen auto. Toen we aankwamen werden we tegemoet gedanst door traditionele Ngoni dansers. De stemming zat er direct goed in. In zo’n dorp gebeurt er niet vaak zoiets, dus jong en oud kwamen kijken. Het programma begon natuurlijk met een gebed door een lokale ouderling. Verder werd er veel gezongen en gedanst, met telkens informatie over tuberculose er doorheen. We riepen mensen op om als ze drie weken hoesten hun sputum (‘ophoest-sel’ zou Thomas zeggen) in het dorp zelf in te leveren. Daar wordt het dan door de TB officer opgehaald en vervolgens in het ziekenhuis onderzocht.

Het dorp zelf had twee drama groepjes die elk een drama stuk opvoerden over tuberculose. Mensen lagen dubbel van het lachen. Vervolgens mochten ik en de village headman een toespraak houden. Dit dorp weet nu in ieder geval wat tuberculose is en wat ze eraan kunnen doen. Het was bemoedigend om hun eigen betrokkenheid te zien.

	Toen we aankwamen werden we tegemoet gedanst door traditionele Ngoni dansers.
	Vol aandacht voor drama uit eigen dorp

Thomas en vriendjes om het huis

Thomas had deze week Paasvakantie. Hij heeft zijn tijd nuttig gebruikt om te leren fietsen zonder zijwielen. Hij trots en wij natuurlijk niet minder. Deze week op ons weblog een paar beelden van zijn vriendjes uit de buurt.

	Thomas op de fiets, achtervolgd door Marije op de loopfiets
	Peter Kachawa is Thomas’ grootste vriend. Of omgekeerd: Thomas is Peters grootste bewonderaar.
	Maikel is een ander klasgenootje en buurjongentje met wie Thomas veel speelt.
	En verder verzamelen zich vaak nog genoeg andere kinderen uit de buurt als Thomas met zijn vriendjes buiten voor ons huis speelt.