Dag 3 – Van de ‘infant flow’ af

Nadat ik vanmorgen aangifte had gedaan in Zoetermeer, ben ik met Marije nog even langs het ziekenhuis gegaan. Daar wachtte een mooie verrassing: Ruth is van de ‘infant flow’ af. Dat is het apparaat dat ze de hele tijd op/om/aan haar hoofd had om te zorgen dat haar zuurstofgehalte op peil bleef. Een dappere stap, waar we nog niet op hadden gerekend. Maar wij zijn blij. En ze doet het goed. Het ziet er ook een stuk beter uit. Zie fotootje hieronder.

	Zonder infant flow!

Update 15:30 - Inmiddels begreep ik van Anneke dat ze wel weer een klein slangetje met zuurstof in haar neus heeft. Maar de druk is eraf.

Dag 2 – Snel ademen, buidelen en oogjes open

Vandaag mochten we voor het eerst ‘buidelen’: Ruth mocht een tijdje bij Anneke op de borst liggen. Het is heerlijk om haar even vast te kunnen houden in plaats van alleen naar haar te kijken. We hadden het idee dat het ook hielp om haar rustiger te laten ademen.

Ruth ademt namelijk nog steeds te snel. Wat dat betreft is er gemiddeld nog maar weinig verandering (verbetering) ten opzichte van gisteren. Ze heeft daarom ook nog steeds zuurstof-ondersteuning. En ze heeft gisternacht ‘coffeïne’ toegevoegd gekregen aan haar antibiotica/glucose-cocktail om daarmee normale ademhaling te stimuleren. Verder is ze gelukkig wel rustig en de zuurstofwaarden in haar bloed zijn goed. Het is hopelijk alleen maar een kwestie van geduldig wachten tot haar longen rijp genoeg zijn.

Gisteren waren ze begonnen met het geven van moedermelk via een maagsonde, maar dat bleek in eerste instantie nog niet iets teveel te zijn voor Ruths maag. Toen zijn ze daar even meegestopt (ze krijgt haar voeding dan alleen via het infuus). Vandaag zijn ze het met kleinere hoeveelheden opnieuw begonnen en dat lijkt nu goed te gaan.

Thomas en Marije zijn vandaag ook weer even langs geweest. Thomas vond het jammer dat hij haar niet mocht kriebelen en aan het lachen maken. Marije herkende het infuus van haar eigen bezoeken aan het ziekenhuis.

Vanavond bij het verzorgen kreeg Ruth voor het eerst haar ogen goed open. Dat is niet eenvoudig voor haar want haar oogjes zijn erg gezwollen door al het vocht dat ze krijgt toegediend. Het was een mooi moment.

	Anneke aan het ‘buidelen’ met Ruth.
	Marije zwaait naar Ruth.
	Niet de mooiste foto van Ruth, maar hij ‘vangt’ wel net het moment dat ze haar oogjes open doet.
	Ruth zuigt aan een speentje.

Ruth geboren

	Ruth in de couveuze kort na haar geboorte.

Vandaag is Ruth geboren. We zijn heel erg blij met haar. Wat een diepe vreugde om zo’n klein nieuw leven voor het eerst te zien. Je wilt het direct omhelzen en tegen je aan drukken.

Gelukkig kon Anneke dat ook nog even doen direct na de geboorte. Maar daarna moest Ruth gelijk naar een couveuze op de kinderafdeling. Al vrij snel kreeg ze daar extra zuurstof. Dat is nodig omdat door haar vroege geboorte – bij iets meer dan 33 weken – haar longen nog niet helemaal ‘rijp’ zijn. Toen we vanavond bij haar weggingen ging het gelukkig goed met haar, al ademt ze nog steeds erg snel. We hopen en bidden dat dat morgen verder zal verbeteren, zodat de zuurstoftoediening kan worden afgebouwd.

Ruth is in Zoetermeer geboren. Toen we ons vannacht in Delft in het ziekenhuis meldden, bleek daar geen plek op de couveuze-afdeling. 20 minuten na binnenkomst lag Anneke in de ambulance om met grote spoed (zwaailichten en sirene) naar het ‘t Lange Land Ziekenhuis in Zoetermeer te worden gebracht. Dat is het ziekenhuis waar ze de afgelopen weken heeft gewerkt en waar ze ook haar opleiding tot tropenarts heeft gedaan. Ruth is vervolgens na een goed verlopen bevalling om 7.58 uur geboren. Ze woog 2290 gram.

Ruths volledige naam is: Ruth Inge Lusungu. Ruth als verwijzing naar een inspirerende vrouw uit de Bijbel. Met de naam Inge vernoemen we haar naar Annekes oma en Anneke oudste zus. Haar laatste naam Lusungu is een Malawiaanse naam die ‘barmhartigheid’ en ‘ontferming’ betekent.

‘s Middags zijn Thomas en Marije voor het eerst op bezoek geweest bij hun zusje. Thomas was een beetje teleurgesteld dat hij haar niet mocht aanraken. Het zal voor die twee een gekke tijd worden. Ruth moet zeer waarschijnlijk zeker nog 3 weken in het ziekenhuis blijven. We zullen dan veel heen- en weer moeten pendelen tussen Zoetermeer en Delfgauw. We zijn in elk geval blij met alle support die we van alle kanten krijgen aangeboden. We maken er dankbaar gebruik van (Dorenda bedankt!)

Tot slot nog wat extra fotootjes van Ruth van vandaag:

	Ruth aan de zuurstof (én infuus én sonde én hartbewaking én zuurstofsaturatiemeter – kortom: genoeg draden weer)
	Thomas en Marije op bezoek bij hun zusje.
	Opa en oma Van den Boogaart op bezoek. Ook opa en oma Snoep zijn al langsgeweest om hun 10e kleinkind te bewonderen.
	Annekes oud-collega’s in ‘t Lange Land zorgen erg goed voor ons.

November en december 2010 in Nederland

We zijn alweer anderhalve maand in Nederland. We genieten van ons (ruime!) huis in Delfgauw en zijn blij met het ritme dat we hebben kunnen opbouwen.

Thomas gaat naar groep 2 in de Prins Mauritsschool in Delft. Marije gaat daar twee dagen per week naar de peuterspeelzaal. Ze genieten er allebei erg van. Voor Thomas was het wel wennen met allemaal nieuwe kinderen in de klas en allerlei nieuwe werkvormen. Maar hij voelt zich veilig en na een tijdje de kat uit de boom te hebben gekeken komt hij steeds meer los. Er zijn ook al een aantal schoolvriendjes wezen spelen.

	Thomas in zijn nieuwe klas.
	Een dag later ging Marije voor het eerst naar de peuterspeelzaal.
	Thomas werkte de eerste week thuis af en toe ook nog aan wat huiswerk dat hij vanuit Malawi heeft meegekregen om te zorgen dat hij bij terugkomst “bij” is met zijn oude klas.

Thuis spelen de kinderen veel samen. Dat is niet veranderd sinds Ekwendeni. Het is leuk om ze samen bezig te zien. We hebben veel speelgoed te leen gekregen van gemeenteleden in Delft en dat wordt allemaal volop benut. Thomas speelt graag met zijn boormachine en tekent en schrijft allerlei dingen op het schoolbord. Marije houdt heel erg van puzzelen en kan dat ook al best goed.

	Marije houdt erg van puzzelen.
	Samen kleuren op het schoolbord
	Marije is trots op haar resultaat
	En Thomas op het zijne.

Anneke werkt één dag in de week in ‘t Lange Land ziekenhuis in Zoetermeer op de kinderafdeling. Het werken in de Nederlandse setting is enerzijds heel vertrouwd en anderzijds ook wel wennen, met name door grote hoeveelheden onderzoeken die hier worden uitgevoerd om de onderste steen boven te krijgen. In Malawi zou je sneller geneigd zijn om te zeggen: als het verder goed met iemand gaat, waarom zou je dan die éne afwijkende bloedwaarde nog helemaal willen uitpluizen?

Martijn werkt vier dagen per week aan het begeleiden van projecten in Malawi. Dat gaat met telefoon, skype en email best heel goed. Alleen bij onverwachte dingen is het soms weleens lastig dat je niet even bij wat collega’s kunt binnenstappen om zaken recht te zetten. Op 4 december was er een belangrijke vergadering waarop de plannen van de kerk voor 2011 moesten worden goedgekeurd. Het zijn 24 projecten geworden, variërend van het maken van een goedkope editie van de Chitumbuka-bijbel tot het uitrollen van de website van de kerk naar alle afdelingen. Martijn heeft in november en begin december veel tijd gestoken in het schrijven en finetunen van projectplannen, budgetten en tijdlijnen. In december heeft hij ook nog een 4-daagse cursus gevolgd ter voorbereiding op een training voor kerkleiders die hij volgend jaar zal gaan organiseren. Daar heeft hij via de GZB financiering voor gekregen. De komende maanden zal hij gebruiken om veel van het trainingsmateriaal alvast te produceren.

	Ingespannen wachten op Sinterklaas die op school komt.
	En natuurlijk thuis zwarte piet spelen.

Ondertussen vierden we Sinterklaas in Nederland. Voor Thomas en Marije voor het eerst dat ze het bewust meemaakten. Een hele belevenis dus. Toen Sinterklaas op school in zijn klas kwam moest hij wel een beetje huilen. “Het is ook voor het eerst dat ik hem zie”, zei hij tegen de juf toen hij bij haar op schoot zat.

	Samen na de vier Adventskaarsen nu ook de Kerstkaars aansteken.
	Kerstdiner als gezin.

Inmiddels zijn de Sinterklaasliedjes verdreven door de kerstliederen. Het is leuk via de kinderen nieuwe, moderne kerstliedjes te leren: “Heel gewoon”, “Blijf bij Maria, Jozef” . Op 24 december was in Delft voor het eerst een kinderkerst”nacht”dienst georganiseerd. Daar zijn we samen heen geweest. Thomas en Marije genoten van de vuurkorven buiten, de zee van kaarsjes binnen, het beeldverhaal en de liederen (al vond Marije de versterking wat te hard: “word ik eigenlijk doof van”). Kerst zelf hebben we als gezin thuis gevierd. Tweede kerstdag zijn we in Oud-Beijerland naar de kerk geweest en hebben we genoten van een kerstdiner met Martijns familie.

	Heel veel dingen voor het eerst waaronder ook: sneeuwballen!
	Als je je maar warm aankleedt.
	Thomas kan ook voor het eerst sleeën op ijs. Voor neef Pieter uit Zimbabwe is het ook voor het eerst. Ze worden getrokken door opa Snoep en neef Mart.

Annekes verjaardag hebben we in Scheemda bij Annekes ouders gevierd. We waren bijna helemaal compleet, nu ook Herman en Huibke uit Zimbabwe waren aangekomen. In het hoge noorden was het ijs nog sterk genoeg om ‘s middags met de kinderen te kunnen schaatsen. Dus dat hebben we ook nog even kunnen doen.

Al met al komen we veel meer tot rust dan tijdens ons verlof. Toen was ons leven erg hectisch met bijna elke dag bezoeken aan familie en vrienden. Nu hebben we veel meer een vast ritme. Het is goed om hier te zijn. Het gaat goed met de zwangerschap: het kindje groeit goed en Anneke voelt zich goed. We hopen en bidden dat het zo zal blijven de komende weken.

Tot slot nog wat foto’s uit de laatste weken:

	Familieportret op het strand bij Wassenaar.
	Thomas houdt van hoge dingen afspringen.
	Voor ons exotische beelden: in de sneeuw met een slee.
	Martijn probeert of hij nog kan schaatsen.
	Samen spelen met vriendjes: Marije met Hannah, Thomas met Nathan.
	Samen fietsen.

Loslaten en weer landen

Wij zijn weer geland in Nederland. Na een zeer voorspoedige reis werden we al heel vroeg in de morgen door een delegatie op Schiphol opgewacht. In Delfgauw werden we verrast door een prachtig ruim huis waar we deze maanden zullen verblijven.

De laatste weken in Ekwendeni waren best druk met afronden en regelen van allerlei zaken. Op den duur is het de kunst om het in de handen van anderen achter te durven laten. We waren best blij met de dingen die we deze maanden nog een begin mee hebben kunnen maken. Toch ging de tijd veel te snel en lieten we met pijn in ons hart ons leven en werk in Ekwendeni achter. We zijn blij dat we – als alles goed gaat – hier weer naar terug mogen keren.

Wel vond ik het heel mooi dat precies in de week dat ik wegging, Carol Jack, een nieuwe Schotse arts, kon beginnen. Ze had eerst nog enkele weken in Mzuzu moeten werken om te registeren als arts, maar nu kon ze in Ekwendeni beginnen. Toen ik op den duur weg moest kon ik letterlijk een zieke patiënt in haar handen achterlaten.

Op Thomas’ school werd ook echt aandacht besteed aan het afscheid. De kinderen zongen een ‘farewell’ lied. Ook zongen ze nog “Trust and obey”. Thomas vertelde ons dat hij van binnen een beetje moest huilen. vooral omdat hij zijn vriendjes Chindikani en Wongani en zijn juf een tijd lang niet zou zien. Maar verder hadden hij en Marije veel zin om naar Nederland te gaan om de ‘opa’s en oma’s te zien’.

Tot slot nog wat beelden van de afgelopen weken.

	Op Thomas’ verjaardag hebben we nog wat oud-Hollandse spelletjes geïntroduceerd in Malawi.
	Op 9 oktober had Martijn een workshop in Nkhotakota om de jonge gemeente daar te helpen bij het uitwerken van hun beleidsplan.
	Thomas heeft de laatste weken vaak schoolvriendjes over de vloer gehad. Hier krijgt hij de volle laag bij een watergevecht.
	Marije oefent met emmers dragen in Malawiaanse stijl (maar zonder water).
	Anneke met haar collega’s.
	Thomas and Friends (op zijn laatste schooldag)
	Een afscheidscadeautje voor de juf (die op ons verzoek voor een halfjaar aan huiswerk in een schrift heeft geschreven. We willen graag dat Thomas bij terugkomst in dezelfde klas kan komen bij zijn vriendjes).
	In het vliegtuig naar Kenia.

Een weekje Ekwendeni

Thomas en Marije liggen lekker te slapen. Martijn is anderhalve dag weg om een strategic planning workshop voor een kerk te verzorgen. Even een moment om terug te kijken op de afgelopen week.

We hebben een heerlijk weekend gekampeerd aan het meer als gezin. Gek dat een camping ook luxer kan zijn dan thuis omdat er stromend water was en een heerlijk warme douche. We hebben enorm genoten van lekker met elkaar zwemmen in het bijbehorende zwembad. Thomas overtrof zichzelf door met een zwemband zelf het diepe water in te durven springen.

Op maandag hebben we leuk Thomas verjaardag gevierd. ‘s Morgens heeft hij getrakteerd op school (‘God bless you’, zie de juf, zo lekker vonden ze de chocoladecake). ‘s Middags hadden we een klein feestje voor kinderen van school. Naast het eten van een vliegtuig taart hebben ze zelf taartjes versierd, hebben we zakgelopen (met maiszakken) en een waterrace gehouden. Met name raketschieten was een groot succes. Het was leuk om te merken dat de kinderen na een tijdje loskwamen. Bijzonder om te zien hoe Thomas zich nu mengt met zijn vriendjes. Ze praten nauwelijks, maar lachen wel uitbundig samen. Verschillende keren gingen onze gedachten terug naar vijf jaar geleden toen Thomas in de couveuse aan de beademing lag. Wat een wonder om hem nu zo te zien spelen.

Dinsdag en woensdag heb ik net als maandag halve dagen gewerkt. Om zeven uur zwaaien Martijn en Marije Thomas en mij uit. Al pratend door een opeengepakt woonwijkje lopen we naar Thomas’ school. Het is vaak een verrassing hoe laat de assembly (zingen en marcheren, daarna bijbellezen) begint. Soms zijn we op tijd, soms zijn we net te laat. De middagen slapen Thomas en Marije een uurtje en ik soms ook. Daarna doen we huiswerk en wil Marije ook ‘school’ doen. Zij speelt ‘s morgens lekker om de tuinmannen en mama Ellen heen en weet haarfijn aan Thomas te vertellen wat voor leuke dingen hij thuis heeft gemist. Verder spelen ze nog even lekker samen.

Woensdagavond hebben we bijbelkring bij ons. Martijn leidt het. Er is weer een gemêleerde groep: Malawianen, Schotten, Ieren en wij. ‘Learning to believe’ is het thema. Petrus wordt bestraft als hij het lijden van Jezus wil wegpraten. Een aspect van geloven dat toch cruciaal is.

Op donderdag was er een ouder tien minuten ochtend. De juf was erg tevreden over Thomas. Wel kregen we te horen dat de school eigenlijk al om kwart voor zeven begint….Ze werken echt hard op school. Ik ben verbaasd dat Thomas nu al bijna alle letters van het alfabet kan schrijven en ook door elkaar heen weet te benoemen. Lezen is een volgende stap.

Twee keer ben ik er deze week ‘s nachts uitgeroepen terwijl ik geen dienst had. Mijn echte dienst heb ik nu dan ook maar aan iemand anders gegeven. Ben toch wel moe als ik ‘s nachts eruit moet. Slaap dan vervolgens slecht. Verder voel ik me wel heel goed en ik voel het kindje nu ook bewegen. Zeker Marije is er erg met de komst van het nieuwe kindje bezig en reserveert vaak een plekje voor de baby.

‘s Avonds eten we bij Carol Jack, een nieuwe collega uit Schotland die hier een jaar komt werken. Zij is drie weken geleden gearriveerd en werkt nu in Mzuzu om zich te laten registreren. Ze kan precies hier beginnen als wij weer naar Nederland vertrekken. Zelf hebben we dit niet zo gepland, maar het komt heel mooi uit. Een knipoog van Boven.

Vrijdag was een heftige dag in het ziekenhuis. De man van een van onze medewerkers was al voor de derde keer opgenomen. Wat vage klachten, niet helemaal lekker. Verschillende onderzoeken gedaan die niet veel opleverden. Meerdere keren hem gezien die dag. Gelukkig ging het toch telkens weer. Tussen de middag (net nadat Martijn was vertrokken) werd ik weer geroepen. Snel mama Ellen opgetrommeld die eigenlijk vrij zou zijn en naar het ziekenhuis gegaan. De man was overleden. Ik was toch wel heel geschokt en anderen met mij. Frustrerend om niet goed te weten wat er aan de hand was.

Verder was het een drukke dag waarin verschillende clinical officers er niet waren. Gelukkig werd ik goed geholpen door Nikki en Marlous, twee Nederlandse co-assistenten.

Verder soort intensive care gespeeld voor een kind (vrienden van vrienden) die nierfalen leek te ontwikkelen na een ernstige malaria. Een paar keer extra naar het ziekenhuis geweest. Gelukkig gaat het nu beter. Malaria blijft toch een onvoorspelbare ziekte.

Straks nog even ons gezicht laten zien op een bruiloft, daarna naar een bevriend gezin toe. We zien ernaar uit dat Martijn vanavond ook weer thuiskomt.

Bezoek van Ineke en Henny

Deze keer geen stukje van Martijn en Anneke maar van hun gasten Henny en Ineke.

	Groepsportret

We logeren nu een week hier in Ekwendeni en we genieten er erg van om bij hen te zijn. Na een lange reis van ruim 12 uur met de bus vanaf Blantyre (zuiden van Malawi) kwamen we in Mzuzu (het noorden) aan waar Martijn op ons wachtte. Toen nog 20 km naar Ekwendeni en daar was het heerlijke weerzien met de hele familie. Een heerlijk diner bij kaarslicht stond voor ons klaar. We slapen in het guesthouse omdat het huis van Martijn en Anneke maar klein is. Geen probleem. Met ons zaklampje lopen we ‘s avonds een paar minuten naar het guesthouse. Mooi om de maan te zien en ontelbaar veel sterren. Ook zijn er heel andere vogelgeluiden en natuurlijk krekels.

Thomas en Marije zijn dol op verhaaltjes en dat komt goed uit, want wij genieten daar ook van. Thomas vraagt steeds: waarom? En als het verhaaltje iets anders voorgelezen wordt vraagt hij: staat dat er echt? Hij heeft deze week al examens gehad op school en dat terwijl de school nog maar 2 weken bezig is.Marije met haar lieve hoge stemmetje zegt: hier bent ik. Ze klom deze week op de tuintafel en viel er vanaf. Nu zit haar gezicht onder de schrammen.

	Voorlezen
	Op schoot zitten

We vinden het fijn om te luisteren naar de verhalen van Martijn en Anneke. Ze weten ons heel veel te vertellen over Malawi. Fijn om te zien hoe ze zich hier op hun plek voelen. Ze komen op mij heel relaxt over. Het gaat hier nogal eens anders als je gepland hebt. Afspraken die niet doorgaan. Er was deze week vaak ‘s avonds geen water. Ook zouden we dit weekend naar het meer gaan, maar er was geen diesel te koop.

We zijn met Anneke meegelopen in het ziekenhuis. Wat ben ik trots op haar. Ze spreekt met de patiënten in Toemboeka en is heel begaan. Een nurse noemde haar een blessing for the hospital. Als Anneke vertelt dat ik haar tante ben krijg ik nog een extra hand.

Wat een andere gezondheidszorg als in NL. Met veel minder mogelijkheden tot onderzoek en een veel kleiner assortiment aan medicijnen kunnen er gelukkig toch veel mensen geholpen worden. Maar ook zijn er veel zorgen en onmogelijkheden om te helpen. We genoten van de fijne dingen. Een moeder die haar zesde kindje verwachtte kreeg een drieling. Waar ze heel blij mee was. Wat zal ze het druk krijgen om 3 kinderen borstvoeding te geven. Ook was er een andere moeder die eerder 3 doodgeboren kindjes had en nu een levend kind kreeg. We waren ook ontdaan over dingen die niet goed gingen en konden daar fijn met elkaar over praten.

Vandaag zijn we naar Mzuzu geweest en hebben in een restaurant gegeten. Echt een uitje. Anneke komt soms weken niet uit Ekwendeni. Dan is de wereld maar klein. Wat is het fijn om nieuws uit NL te horen. Zo hoorden we deze week dat onze familie weer groter geworden is door de geboorte van Loïs.

Nu staat de appeltaart in de oven en morgen is onze laatste dag hier. Maandagmorgen om 6 uur hopen we hier weg te gaan en DV dinsdagmorgen eind van de morgen weer in Rotterdam te zijn.

Heerlijk om bij Martijn en Anneke te zijn. Om te praten, te delen, te zien waar ze wonen en werken, om de mensen te ontmoeten met wie ze omgaan.

Dankbaar zijn we voor deze tijd.

Hartelijke groeten uit Ekwendeni.