Bewogen met Malawi

Schaken en kinderfoto’s - fotoblogje

2012-02-06T09:19:00.001+02:00


	Gisteren Thomas (en Marije) de regels van het schaken bijgebracht. Gelijk onze eerste partij gespeeld. Hij vond het erg leuk en wil voortaan elke dag. Maar Marije claimde vanmorgen dat zij nu aan de beurt was. Grappig om te zien hoe leuk ze het vinden.

	We hebben weer problemen met de watervoorziening. Dus staan overal in huis emmers. Voor Ruth altijd leuk om zich in te verdiepen.

	De zaterdag na de verjaardagen van Ruth en Marije waren we bij het meer. Thomas was ‘s morgens misselijk en Ruth had koorts. Maar ze knapten snel op en dus zijn we toch maar gegaan. Na de lunch was Thomas erg moe en viel op het strand in slaap. “Wat vond je het leukste van vandaag?” vroeg ik ‘s avonds. “Op het strand slapen”, was zijn antwoord.

	Het is deze weken sowieso een beetje kwakkelen met de kinderen. De één na de ander hebben ze koorts, diarree, misselijkheid. Op haar verjaardag was Ruth zelf ziek. Wat niet verhinderde dat ze genoot van het uitpakken van haar opgestuurde cadeautjes.

	Naar het meer waren trouwens Rianne, Tjerk, Marieke en hun kinderen ook mee. Met z’n 12-en in de auto.

	Tot slot nog een detailfoto van Marijes verjaardagsfeestje: netjes zijn en netjes blijven is hier altijd een uitdaging.

‘Heilige gesprekken’

2012-01-31T16:08:00.001+02:00

Af en toe laat ik mijn ogen langs de kerkbanken glijden. In mijn ooghoeken zie ik de mannen. Getekende koppen. Grijze haren. In hun nette pak. “This congregation is rich”, zeiden mijn collega’s na afloop. Rijk. Rijk gezegend, met zoveel mensen met levenservaring die zich nog actief willen inzetten voor de kerk. Dankbaarheid en eerbied voor de oudste generaties, dat is hier de regel. Ook al zitten er natuurlijk ook weleens ‘oude zeurpieten’ tussen die altijd ‘teugen’ zijn.


	De mannen

	De vrouwen

In mijn ooghoeken zitten dus de mannen. Schuin voor mij de vrouwen. Kleurrijk als altijd. Als we voor groepsdiscussies naar buiten gaan, zullen velen van hen in hun groepje eerst op de grond gaan zitten. Dat is de gewoonte. De banken zijn in eerste instantie voor de mannen. Hoe ervaren die vrouwen dat eigenlijk? Is het gewoon voor ze, of voelt het als afgedwongen onderdanigheid? Ik moet dat nodig nog eens vragen. Er is altijd meer te ontdekken in een andere cultuur.

Het is dinsdag 24 januari 2012. Ik ben in Chafisi, een kleine gemeente zo’n 150 kilometer ten zuiden van Ekwendeni. We hebben vandaag de startbijeenkomst van één van de belangrijkste programma’s die de komende jaren zullen gaan draaien in de kerk: we willen alle 185 gemeenten in onze kerk helpen zich te bezinnen op wat ze hun prioriteiten willen laten zijn de komende jaren. Noem het “strategische planning”, noem het “beleid maken”, waar het om gaat is dit: “to help the people have a purposeful and meaningful conversation about who they are and what they believe is important to do.”

We begonnen hieraan als uitvloeisel van de visienota en het beleidsplan van de landelijke kerk. Om die visie en plannen handen en voeten te geven ‘at the grassroots’ leek het ons goed om elke gemeente zijn eigen beknopte beleidsplan te laten maken. Bij de uitwerking zochten naar een werkwijze om dat op een niet-technische manier te doen. We zijn immers kerk en niet een willekeurige organisatie. Hoe zorg je ervoor dat beleid en bijbelstudie hand in hand gaan op een betekenisvolle wijze? Hoe vertaal je “technische” termen als ‘vision’, ‘goals’, ‘strategies’, naar een geestelijke context? En, minstens zo belangrijk, hoe vertaal je diezelfde termen in woorden waar gewone kerkleden – vaak zelfvoorzienende boeren – ook iets mee kunnen?

Van september tot december vorig jaar hebben we ons met een groepje van 4 ‘experts’ over die vragen gebogen. Inmiddels zijn we zover dat we kunnen gaan proefdraaien in 3 gemeenten. In de werkwijzes bieden we een mix van bijbelstudie en groepsdiscussies afgewisseld met korte stukken uitleg over te nemen stappen en te gebruiken methodieken. We maken dankbaar gebruik van inzichten uit een boek van het “Alban Institute”: Holy Conversations. De auteurs van dit boek, Gil Rendle en Alice Mann, betogen dat planning vooral ‘conversatie’ is, ‘dialoog’: gesprekken vol verhalen, herinneringen en hoop. En idealiter zijn deze gesprekken ook ‘heilig’ in die zin dat ze gaan hoe mensen hun identiteit als geloofsgemeenschap definiëren. Het mooie van hun benadering is dat ze het proces niet in vaste kaders gieten, niet in een stappenplan: “[Planning] is conversation because it will follow its own unpredictable path. Different from problem solving and decision making that focuses and limits, conversation wanders and explores. It can be structured to have purpose. But conversation cannot be predicted or controlled.”

Kortom, we proberen in de gemeenten ‘heilige gesprekken’ op gang te helpen.

We waren die ochtend vroeg uit Mzuzu vertrokken. Toen we iets over negen uur aankwamen, waren de voorbereiding nog in volle gang. Er werden stoelen gehaald voor de gasten. Banken werden verplaatst en schoolborden klaargezet. In het keukengebouw naast de kerk zag ik vrouwen beginnen met het koken van de middagmaaltijd. Ik begroette mensen, sprak de workshop-agenda nog een keer door met mijn collega’s en maakte wat foto’s van de kerk. Op één van de dakspanten zie ik met krijt de tekst gekalkt: “Khalani chete mu nyumba ya Chiuta”, d.w.z. stil zijn alstublieft in het huis van God. Blijkbaar wordt ook hier de zondagse kerkdienst gebruikt om bij te praten.

Langzaamaan zien we meer mensen binnenkomen. Het is een doordeweekse dag en het blijft bijzonder dat er toch gewoon een algemene kerkenraadsvergadering kan worden gehouden. Dat kan alleen om dat 99% van de mensen eigen baas is. Al is negen uur wel wat vroeg als je eerst nog op je land moet werken en daarna nog vijf tot tien moet lopen. Zo komt het dat we met een stuk of 20 mensen begonnen en eindigden met meer dan 60.


	Voorbereidingen voor de lunch in de keuken naast de kerk.

	Degelijke Malawiaanse fietsen.

	De vergadering begint als een kerkenraadsvergadering en daar wordt altijd gecollecteerd. Voor de laatkomers staat er een offerschaaltje bij de ingang.

De workshop begint als een kerkenraadvergadering onder leiding van de predikant, geflankeerd door twee scriba’s. Dagen als deze zijn altijd een erg goede motivatie voor taalstudie: de hele dag alleen maar Chitumbuka. Na de opening met een korte meditatie en na de introducties van gasten aan de kerkenraad en de kerkenraad aan de gasten, mogen wij als taskforce aan de slag.

We openen met een groepsdiscussie over de huidige situatie van de gemeente. We sturen de aanwezigen in 8 groepen uit elkaar en laten ze vragen beantwoorden over de kerkdienst, pastoraat, bijbelonderwijs, community outreach, financiën, gebouwen, ledenaantallen en leiderschap. Terwijl de groepen met elkaar in gesprek gaan, loop ik wat rond en luister over de schouders mee. Het geven van aanwijzingen laat ik over aan mijn collega’s: daarvoor is mijn woordenschat niet groot genoeg. Het is interessant te zien hoe groepen verschillen in de mate van interactie: in sommige groepen wordt levendig gediscussieerd, in andere lijkt één persoon de antwoorden te dicteren en luisteren anderen beleefd toe.


	Groepsdiscussies buiten

	Presentaties van de resultaten van de besprekingen.

	De projectgroep volgt de besprekingen aandachtig.

	De cijfers over kerkbezoek geven aanleiding tot debat.

	De groep is inmiddels gegroeid tot ruim 60 mensen.

In de groepspresentaties benadrukken we de bedoeling van deze gesprekken: ervoor zorgen dat iedereen weet wat er speelt in de gemeente. Soms wekt de uitkomst verbazing: er wordt bijvoorbeeld driftig gediscussieerd over de aantallen actieve leden (de helft van de ingeschreven leden), en de aantallen echt actieve ambtsdragers (in sommige wijken minder dan de helft). Volgens sommigen klopt er niets van de cijfers die we gevraagd hebben te schatten (“totally useless”). Anderen geven aan dat de inschattingen goed in de buurt zijn van de werkelijkheid. Ze kloppen in elk geval met de gemiddelden die ik in de loop van de jaren in verschillende gemeenten heb gezien: van de ingeschreven leden gaat 50% naar de kerk en van de actieve kerkgangers gaat 50% aan het avondmaal.

We proberen met de discussie over dit soort onderwerpen impliciet een belangrijke boodschap mee te geven: planning gaat niet over gebouwen, maar over bijvoorbeeld net zo sterk over over hoe je ervoor kunt zorgen dat van de 500 leden niet 250 maar 400 of zelfs 500 mensen daadwerkelijk naar de dienst komen. Ik noem dat even – “voor de kijkers thuis” – omdat in de meeste gemeenten het woord “planning” primair de associatie oproept van “bouwen”. Er is namelijk in elke gemeente meestal wel een “Planning & Development committee”, maar die gaat niet over beleid maar over gebouwen. Over de CCAP zelf wordt soms wel eens smalend gezegd dat er meer over gebouwen en projecten wordt gepraat dan over de Bijbel en de Heilige Geest. Eén van de doelstellingen van de ‘holy conversations’ is om daar verandering in te bregen.

De last-minute, in de auto genomen beslissing om te werken met groepsdiscussies en er ook veel tijd voor uit te trekken (al met al duurde de eerste sessie bijna 3 uur) blijkt een goede ingeving, want achteraf gaven mensen aan dat ze de interactieve en onderzoekende benadering enorm waardeerden. “You have opened our eyes already” was één van de reacties.

Ook mijn ogen overigens, onder andere voor het leed dat vaak verborgen blijft. Eén van de vragen was: ”Wat is het gemiddelde inkomen van de gemeenteleden?” Het antwoord verbaast me nog steeds: 30,000 MWK per jaar. 150 euro per jaar! Minder dan een halve euro per dag. Gelukkig hebben ze wel nog hun eigen verbouwde mais, maar als dat er niet zou zijn… Van 30,000 MWK kan ik hier nog geen maand eten kopen. Als ik dat soort dingen hoor, realiseer ik me dat we in Ekwendeni echt in een welvarende ‘bubble’ leven.

Na de lunch pauze (er is rijst en nsima met groente voor ons gekookt), leggen we verder uit welke stappen we verder gaan zetten. We vertellen wat wel doen en vooral ook wat wij niet gaan doen, c.q. wat ze zelf moeten doen.


	Rev. G.S.M. Kumwenda introduceert de bijbelstudie.

We sluiten af met een bijbelstudie in kleine groepen. Daarin brainstormen we met elkaar over bijbelgedeelten die gaan over leiderschap en het werk van de Heilige Geest. Het is opvallend hoe de groepen onafhankelijk van elkaar kiezen voor het bijbelboek Handelingen: telkens egaat het om de Heilige Geest die mensen vervult om als het ware boven zichzelf uit te stijgen en op ongekende manieren te getuigen over Jezus Die gekruisigd was maar Die opstond uit de dood.

Uiteraard konden we niet vertrekken zonder maaltijd. Wat ik dacht dat de lunch was, bleek slechts een tussendoortje te zijn geweest. Dus zit ik om vier uur ‘s middags aan kip met rijst. Knie aan knie in een kleine pastorie. Met prachtige mensen. Mensen die ernaar uitkijken om volgende stappen te zetten om met elkaar te ontdekken hoe ze verbreding en verdieping kunnen aanbrengen in het werk en leven van hun gemeente. Ik vind het een voorrecht om daar bij betrokken te zijn.

Marije 4 jaar!

2012-01-24T23:17:00.001+02:00

Afgelopen zondag werd Marije 4 jaar. We vierden het in twee etappes. Eerst op zondagochtend uit de kerk met heel veel Nederlanders. De familie Visser is inmiddels veilig aangekomen. Aron Visser is op dezelfde dag jarig als Marije. Hij werd 7. Anneke had een duo-verjaardagstaart voor hen gemaakt. Hieronder een indruk van het eerste feestje.


	Taart uitblazen.

	Gezellig koffiedrinken

	Cadeautjes uitpakken

	Maartje (nicht van Anneke, geneeskunde-student, is een paar weken in Ekwendeni op bezoek) leest Thomas en Marije voor uit het boek dat Marije voor haar verjaardag kreeg.

	Zondagmiddag-wandeling met alle Nederlanders

	Marije belt met de oma’s en opa’s

Op maandag had Marije twee vriendinnetjes van school uitgenodigd: Tusaiwe en Nina. En natuurlijk waren Neelke, Aron en Lukas ook van de partij. Weer taart met kaarsjes, koekjes versieren, zevenmijlslaarzen-race en gewoon lekker spelen in de tuin. Iedereen genoot.


	Tusaiwe, Nina, Marije (in prinsesse-verkleed-jurk)

	Anneke had weer een mooie taart gemaakt.

	Bowlen

	Koekjes versieren

	Neelke in de zevenmijlslaarzenrace

	The boys

Inmiddels zijn Tjerk en Marieke en hun kinderen samen met juf Rianne aangekomen. Ik heb ze vrijdag van Lilongwe Airport opgehaald. Ik had een karretje geregeld en dat bleek heel handig want de hoeveelheid koffers en tassen was wel wat veel geweest, zelfs voor de bagageruimte van twee auto’s. In elk geval was alle bagage goed aangekomen en Tjerk had alles zonder veel moeite door de douane gekregen.


	Toen ik bij de airport aankwam was het vliegtuig van Tjerk en Marieke al aan het landen.

	Neelke en Aron stappen als eerste op Malawiaanse bodem

	Onderweg naar Ekwendeni

We zijn direct doorgereden naar Ekwendeni. Een lange rit, zeker als je al zo lang onderweg bent. Maar de reis verliep zonder problemen.

Rond 6 uur ‘s avonds kwamen we in Ekwendeni aan. Daar hebben ze bij ons gegeten – ons huis tot de laatste stoel bezet. Ze konden helaas niet direct in hun eigen huis omdat het ondanks onze druk en inspanningen niet gelukt was om alle reparatie- en verfwerkzaamheden op tijd af te krijgen. Ze verblijven dus tot nu toe in het guesthouse van de kerk. Niet ideaal, maar het is maar voor een paar dagen, want we hebben goede hoop dat ze morgen naar hun eigen plek kunnen. De meeste spullen staan daarvoor inmiddels al op hun plek. Het is voor hen een intensieve tijd: wennen aan een nieuwe plek met nieuwe mensen, nieuwe manieren van leven. Dat kost veel energie. We herinneren ons nog onze eigen begintijd in het guesthouse… En doen dus ons best om hen te helpen zo snel mogelijk hun eigen plek te hebben zodat ze kunnen beginnen echt een thuis te maken.

Malaria seizoen

2012-01-17T22:09:00.001+02:00

Net toen ik vandaag wilde beginnen kwam één van de werkers van de OPD (polikliniek) met een moeder en kind aangelopen. Hij had het meisje uit de rij gehaald omdat het zo zwak was. En terecht. Ze had geen enkele kleur meer, was koud en ademde nauwelijks meer. In een paar minuten tijd hebben we haar zuurstof gegeven, bloed afgenomen zodat de bloedgroep bekend was, de oma naar het lab gestuurd zodat ze bloed kon geven. Daarnaast hebben we suiker gegeven door het infuus en quinine. Na ongeveer een half uur kwam de oma terug met een zakje bloed. Net op tijd gelukkig.

Het malaria seizoen is in alle heftigheid losgebarsten. Op de kinderafdeling is dit het zwaarste merkbaar: iedere dag tussen de 10 en 20 nieuwe opnames, waardoor we rond de 40 kinderen op de afdeling hebben. Samen met een clinical officer loop ik er visite. Hij ziet de meeste kinderen met gewone malaria, waarvan er gelukkig weer veel naar huis kunnen. Ik zie de kinderen met meer gecompliceerde malaria: kinderen met ernstige bloedarmoede (omgerekend naar Nederland soms een Hb van 2!), met hersenmalaria of met een lage bloedsuiker.

Het is soms lastig visite lopen als allerlei dingen niet voorradig zijn: vandaag waren er geen Hb testen (en vaar je op de kleur van het kind), suikertesten waren bijna op, en handschoenen waren schaars. En toch kunnen we nog wel een heleboel doen. Gelukkig overlijden er minder dan 2 % van de kinderen met malaria.

Maar vorige week hadden we precies die 2 % in één middag: drie kinderen overleden onder mijn handen. Zij waren niet op tijd gekomen of niet op tijd uit de rij geplukt. Op verschillende manieren was er vertraging ontstaan. Nog van alles geprobeerd maar het was gewoon te laat. Het was te veel ellende om direct door te laten dringen.

Het beste zou het zijn als we dit kunnen voorkomen: muskieten netten, sprayen van huizen. Er bestaan wel programma’s maar helaas lopen die altijd maar te kort. Iets om opnieuw aandacht te krijgen.

Beeldverslag laatste paar weken & Sinterklaas

2011-12-05T20:30:00.001+02:00

Nog wat foto’s van ons gezin van de afgelopen tijd.


	Marije krijgt ook al huiswerk van school: memory verse


	Ruth werd te groot voor haar wiegje, dus die is nu naar een groter bed verhuisd.

	En Thomas en Marije zijn samen op één kamer in een stapelbed gegaan.

	Afgelopen zaterdag vierden we sinterklaas met een ander Nederlands gezin uit Rumphi en 2 Nederlandse geneeskundestudenten. Gewoon buiten in de tuin onder een strak blauwe hemel, met zelfgemaakte en geïmporteerde pepernoten. ‘s Avonds wel stamppot boerenkool met worst gegeten om een beetje in de winterstemming te komen.

	Thomas mocht oefenen cadeautjes door de schoorsteen te gooien.

	Marije mocht uiteraard ook, maar koos – geheel in eigen stijl - een chinees pak uit de verkleedkleren in plaats van een zwarte-pietenpak

	Met Ruth gaat het goed. Op de grond is niets meer voor haar veilig.




	Het weekend na 16 november vierden we ons 10-jarig huwelijk met een weekendje aan het meer.




	Zondagmiddag-wandeling

World AIDS Day: volhouden!

2011-12-02T10:11:00.001+02:00

Op de één of andere manier heb ik het gevoel dat de afgelopen tijd de aandacht voor HIV&AIDS aan het verminderen is. Ik kan er niet precies de vinger op leggen, maar er lijkt een soort gevoel van “dat weten we nu wel” te ontstaan. Misschien projecteer ik mijn eigen gevoel op anderen en klopt het helemaal niet met de werkelijkheid.


	Een groep vrouwen met HIV zingt en danst tijdens Wereld AIDS dag.

Het nieuws over HIV&AIDS heeft twee kanten. Enerzijds is er het beeld van successen: minder nieuwe infecties per jaar en minder doden door AIDS. Dat wekt de indruk: AIDS is op zijn retour.Anderzijds komt er (daardoor? en door de global financial crisis) wereldwijd minder geld beschikbaar voor HIV&AIDS. En dat is gevaarlijk omdat het huidige succes gebouwd is op een fundament van gratis medicijnen. Gratis voor de HIV-patiënten welteverstaan. Maar niet voor de gemeenschap wereldwijd. En aangezien medicijnen levenslang gebruikt moeten worden, is het belangrijk dat er ook financiering is voor de lange termijn. “Volhouden” is dus het motto.

Bovendien zijn er weliswaar successen, maar het aantal nieuwe infecties per jaar is nog steeds niet nul. En het aantal doden is nog steeds niet nul. En de discriminatie is nog steeds niet nul. En ‘getting to zero’ in alle drie deze gebieden is de nieuwe doelstelling van het wereldwijde HIV&AIDS beleid.

Die doelstellingen vergen volhouden van wat is begonnen. Feit is dat bijna iedereen in Malawi nu wel weet dat HIV bestaat en gevaarlijk is. Feit is ook dat zonder gedragsverandering het aantal nieuwe infecties per jaar niet had kunnen dalen. Er is dus wel wat gebeurd de afgelopen jaren. Maar feit is ook dat er nog heel veel te winnen is: gisteren hoorde ik dat maar liefst 50% van de mensen met HIV nog niet weet dat ze het hebben. Omdat ze zich niet hebben laten testen.

Tijdens de Wereld AIDS dag viering in Ekwendeni stond er een mobiele unit waar je kon laten testen op HIV. Voor veel mensen is een mobiele unit aantrekkelijk omdat ze het gevoel hebben dat ze dan anoniemer zijn dan in het ziekenhuis. Overigens zag ik alleen vrouwen in de rij staan…
Nog een anecdote. Ik zag een vrouw terugkomen uit de unit met een poster. Ze kwam in de rij naast me zitten. Ze liet de vrouw naast haar de poster zien ze had gekregen na de test. 5 minuten laten zag ik ook haar buurvrouw naar de mobiele unit lopen. Wat motiveert mensen om zich te laten testen? Het zal een complexe mix zijn…

Het is dus nodig om vol te houden. Doorgaan met wat goed is en vernieuwen waar nodig. De kerk speelt een belangrijke rol in het werk om HIV-infecties te voorkomen en HIV-patiënten in leven te houden. Maar onze HIV&AIDS-afdeling krijgt in de praktijk steeds minder geld om projecten uit te voeren. De bestaande donoren, nationaal en internationaal, trekken zich terug. Dat baart zorgen. Want zonder projecten is het moeilijk om de opgebouwde expertise en netwerken van duizenden vrijwilligers vast te houden.

Gelukkig kan het ziekenhuis in Ekwendeni nog wel doorgaan met het uitbreiden van het aantal patiënten dat HIV-medicijnen kan krijgen. Anneke is daar actief bij betrokken. Maar zoals gezegd: die medicijnen zijn alleen beschikbaar dankzij internationale hulp. Als die hulp stopt, stopt ook de medicatie en lopen patiënten grote risico’s. Volhouden dus in Europa en de VS!

Overigens: Malawi probeert natuurlijk ook zelf bij te dragen aan de financiering. Een parlementslid heeft bijvoorbeeld voorgesteld om alcohol extra te belasten en de opbrengsten daarvan te gebruiken voor HIV-programma’s. Ik heb nog niet gehoord of het is aangenomen, maar een goed idee is het wel.

Wereld AIDS dag is jaarlijks een belangrijk moment om de aandacht voor HIV&AIDS vast te houden. Voor Malawi vond de landelijke viering van de Wereld AIDS dag dit jaar plaats in Ekwendeni. Hieronder een beeldverslag.


	Meer dan duizend mensen bezochten de landelijke Wereld AIDS dag viering in Ekwendeni. Genodigden mogen onder tenten zitten.

	De rest zit op het middenterrein of staat eromheen. Op de voorgrond de meiden van de middelbare meisjesschool van de kerk die vrij hadden gekregen om erbij te kunnen zijn.


	Een programma vol speeches van en voor hoogwaardigheidsbekleders.

	Maar ook zingende en marcherende schoolkinderen (van de basisschool!)

	De minister van gezondheidszorg was er ook. Hier wordt ze geinterviewd door de Malawiaanse tv.

Een verrassende wending

2011-11-22T21:01:00.001+02:00

Een belangrijk onderdeel van ons ziekenhuis is de kliniek waar mensen HIV medicijnen krijgen die het virus onderdrukken. Op dit moment ontvangen meer dan 2000 mensen uit onze regio deze behandeling. Acht jaar geleden is dat met een paar patiënten begonnen, maar nu is het uitgegroeid tot een kliniek die enige ‘uitbouw’ vraagt zowel in organisatie als in ruimte. Daarnaast zijn er recent landelijk grote, ambitieuze veranderingen in de protocollen voor de behandeling van HIV doorgevoerd. Pas hoorde ik iemand vertellen dat Malawi de beste protocollen heeft op papier. Helaas is de uitvoering vaak moeilijk omdat veel basale dingen niet voorhanden zijn. Zo zijn er al bijna een maand geen HIV testen in heel het land aanwezig. Ze zouden vorige week in Lilongwe zijn gearriveerd. We bellen nu dagelijks wanneer ze bij ons komen…

Een grote Amerikaanse organisatie, Partners in Hope, geven ons ondersteuning in het vormgeven van alle veranderingen. Mooi is dat ze een extra clinical officer hebben geworven om leiding te geven aan het team dat HIV medicijnen kan verstrekken. Zijn naam is Lucky en we zijn erg blij met hem. Degene die al acht jaar de leiding had, had al meerdere malen aangegeven dat hij daar mee wilden stoppen.

Mijn rol lag en ligt erin om de verschillende partijen bij elkaar te brengen: Partners in Hope, onze eigen clinical officers en nurses en ook het management. We begonnen door een vergadering te organiseren. In die vergadering zou ook de nieuw leider worden gekozen. Het leek mij logisch dat Lucky gekozen zou worden. Hij werkte al een tijd naar tevredenheid. Iedereen schreef een naam op een briefje. Ik opende één voor één de briefjes. Tot mijn schrik kwam Lucky’s naam maar een paar keer voor. Wat nu? De overgrote meerderheid had gestemd op de vorige leider, iemand die het helemaal niet meer wilde zijn. Dus nog maar een stemmingsronde. Nu werd Lucky bijna unaniem gekozen.

Een mooie manier om eerst de oude leider te bevestigen en te bedanken en vervolgens een nieuwe leider te kiezen. Iets waar ik met verwondering naar keek.

“Ik ben maar gewoon begonnen”

2011-11-14T22:16:00.001+02:00

“En hoeveel kinderen zitten er dan in één klas?”

“100”

“Hoeveel meesters en juffen zijn er per klas?”

“Eén”

“En jullie zijn elke week aan de beurt?”

“Ja, elke week.”

“Van wie heb je geleerd hoe je zondagschool moet geven?”

“Toen ik 8 jaar geleden begon, heeft iemand me een keer uitgelegd hoe je een les kunt indelen. Daarna ben ik maar gewoon begonnen.”

“Wat vind je het belangrijkste om de kinderen te leren?”

“Gods liefde.”

En daar zingen ze dan van. Zie het onderstaande filmpje.


	Zingend geloven…

Ik was deze week met Arie van der Poel – de landencoördinator voor Malawi van de GZB – in Lupembe, één van de 185 gemeenten van onze kerk. We spraken er met de leiding van de zondagschool. Twaalf meesters en juffen voor 1.000 kinderen. Een heel aantal van hen zit zelf nog op de middelbare school. Ze doen hun werk zónder opleiding, zónder begeleiding, zónder materialen.

Toch geven deze mensen geven elke week alles wat ze hebben om te zorgen dat de kinderen begrijpen en voelen dat God van hen houdt.

En omdat we vinden dat deze meesters en juffen van de zondagschool gewoon een keer goed moeten leren hoe ze kinderen het evangelie kunnen uitleggen…

Omdat we vinden dat ze goede materialen moeten hebben – al was het maar een kinderbijbel – om hun lessen voor te bereiden…

Zijn we samen met de GZB en de Bond van Hervormde Zondagscholen een actie begonnen om de meesters en de juffen van de zondagschool te helpen.

“Waarom zijn jullie er nog?”

2011-11-07T10:15:00.001+02:00

Vandaag een bijzondere dag: Marije is voor het eerst ook naar Wukani. Ze zit in “Nursery 2”, één klas onder Thomas.

Ze had er veel zin in. Zaterdagochtend hadden we haar schooluniform opgehaald en natuurlijk ook gepast. Ze was één en al enthousiasme. Zondagavond zei ze dat ze het ook wel een beetje spannend vond, maar vanochtend was daar niets van te merken. Met haar rugtas op haar rug rende ze samen met Thomas voor ons uit. En ondertussen kletste ze over van alles en nog wat.

Op het schoolplein werden we begroet door één van de leerkrachten. Die bracht ons naar het lokaal. Er waren nog geen andere kinderen, maar toen we net binnen waren, kwamen de eerste andere. Marije drentelde een beetje rond en ging nog even met ons mee naar het kantoor van de headmaster.

Toen we daar weggingen begon net de assembly, de dagopening. Marije mocht nog even naast Thomas staan. Van Thomas had ze natuurlijk al gehoord en gezien hoe het ongeveer zou gaan, dus ze deed gelijk al dapper mee met “Position 1…2…3…4…5… Left, right, left, right, left, right…” Op een gegeven moment riep ze naar ons: “Waarom zijn jullie er nog?”

We lieten haar met een blij en gerust hart achter. Ik liep alleen met Ruth terug naar huis.


	Marije staat samen met Thomas klaar om naar school te gaan.

	Vol enthousiasme naar school.

	Halverwege

	Bij school

	Begroeting door één van de leerkrachten

	In haar klas.

	Klaar om te beginnen.

	Contact maken

	Meedoen met de assembly

Gaan we echt de hele Bijbel overtypen?

2011-11-01T00:24:00.001+02:00

De Chitumbuka-bijbel op de foto hierboven is voor eerst verschenen in 1981. Als ik afga op de oplagecijfers op de schutbladen zijn er inmiddels 36.000 exemplaren van gedrukt. Dat is niet zo heel veel als je bedenkt dat er bijna 1 miljoen Tumbuka-sprekers zijn.

Als kerk vinden we het belangrijk dat de zoveel mogelijk mensen een bijbel bezitten en lezen. Welke cijfers je ook raadpleegt, het lijkt een feit dat niet veel mensen een bijbel in huis hebben. Daar zijn verschillende redenen voor. Allereerst beschikbaarheid: Bijbels worden eigenlijk alleen maar in de steden en iets grotere dorpen verkocht. Onze schatting is dat voor meer dan 70% van de mensen geen bijbel te koop is in een straal van 5 kilometer.

En zelfs als er al een bijbel in de buurt zou zijn, dan zou die voor de meeste mensen niet goed betaalbaar zijn. De huidige bijbel ligt nu “in de schappen” voor 1500 Malawi Kwacha (zo’n 7.50 euro). Uit ons eigen onderzoek onder 700 kerkleden is gebleken dat dat veel te hoog is voor de meeste mensen: de meesten zien zo’n 600-700 Malawi Kwacha als een ideale prijs.

Omdat we het persoonlijk en in groepen lezen van de bijbel als het belangrijkste middel beschouwen voor geestelijke groei, zijn we als kerk 3 projecten gestart:

Het opzetten van een distributienetwerk dat ervoor moet zorgen dat er in elk dorp in Noord-Malawi mensen zijn die bijbels verkopen (met een mooie winstmarge)
Het maken van een editie van de Bijbel die voor 700 MWK in de schappen kan
Het stimuleren en trainen van Bijbel-lees en Bijbel-studie-groepen in alle 1000 wijkgemeenten van de kerk

Ik ben de laatste weken regelmatig bezig om samen met de Bible Society of Malawi het project op te zetten voor het maken van een goedkope editie van de Chitumbuka-bijbel.

Van te voren denk je dat dat makkelijk is: je maakt een nieuwe layout van de bijbel op een kleiner formaat, kiest goedkoper papier en een paperback-omslag. Je neemt dan via “Alibaba.com” contact op met een drukker in China, stuurt de opgemaakte bijbel op en een paar weken later heb je de bijbels in je magazijn liggen.

Wij dachten dat het met 4-6 maanden wel klaar zou zijn.

Maar wat blijkt? Om te beginnen is helemaal geen digitale versie van de Chitumbuka-bijbel. De Bijbel op de foto is gedrukt met drukplaten die in de jaren ‘80 zijn gemaakt. Als ik een andere (kleiner) layout wil, dan kan dat dus niet. De enige variatiemogelijkheid is om van de kaft een paperback te maken. En ik kan naar een goedkopere drukker gaan, maar dan moet ik wel regelen dat de drukplaten fysiek van (bijvoorbeeld) Korea naar Brazilië gaan.

Bovendien hecht de Bible Society eraan om de jarenlange relaties met de bestaande leveranciers niet zo maar in te ruilen voor een onbekende drukkerij in China, ook al is die 2x zo goedkoop.

De inschatting van de Bible Society was dat het zeker 2 jaar zou duren.

En dan nog: volgens de Bible Society kun je beter inzetten op marketing. Volgens hen kunnen mensen best wel 1500 MWK betalen als het bezit van een bijbel maar belangrijk genoeg zouden vinden. Als predikanten dat maar vaak genoeg zouden zeggen.

Tja…Dan toch 2 jaar?

Inmiddels hebben we de Bible Society in elk geval kunnen overtuigen dat het geen kwaad kan om de uitdaging aan te gaan: we willen binnen een jaar een bijbel voor de helft van de huidige prijs op de markt hebben.

De eerste stappen zijn inmiddels gezet. We zijn begonnen met digitaliseren. Dat is een tijdrovende klus. 1350 pagina’s intypen en vervolgens secuur controleren doe je niet op een achternamiddag. Bovendien moet de tekst met allerlei coderingen worden ingetypt, zodat het in een speciaal programma kan worden ingelezen.

Maar als je niet begint, kom je nergens. En dus gaan we maar gewoon de hele Bijbel overtypen.

Echt? Ja, echt.

Vele handen maken immers licht werk. We gebruiken onze mogelijkheden om in de kerk snel veel mensen te mobiliseren. Als proef zijn we begonnen met het bijbelboek Marcus. Vorige week hebben 4 secretaresses in 2 dagen elk 6 pagina’s van het bijbelboek Marcus overgetypt, voor een kleine (symbolische) vergoeding, tussen hun ‘eigenlijke’ werk door. Vervolgens hebben ze hun typ-werk aan elkaar doorgegeven om te controleren. Morgen gaan we evalueren en een inschatting maken hoeveel mensen we nodig hebben om voor eind december de hele bijbel digitaal te hebben.

Stiekem blijf ik hopen dat in juni 2012 een nieuwe goedkope jeugdbijbel beschikbaar zal zijn.


	Zou het lukken om zoiets als dit in juni 2012 naast elkaar in de winkel te hebben liggen?

Thomas jarig

2011-10-04T21:49:00.001+02:00

Een paar beelden van Thomas die vandaag 6 jaar werd. Vanochtend heeft hij op school getrakteerd. Vanmiddag een kinderfeestje (thema: piraten) met 2 genodigden, waarvan er 5 kwamen opdagen…


	Verjaardagsfeest buiten. Het was hier vandaag boven de 30 graden.

	Thema was ‘piraten’

	Er komen steeds meer gasten binnendruppelen.

	Schatzoeken was één van de spelletjes.

	En ‘traditiegetrouw’ een wedstrijdje raket schieten.

	De oogst van de dag.

Spannende nachtdienst

2011-09-27T21:51:00.001+02:00

In de geneeskunde lijken ziektebeelden vaak in groepjes voor de komen. Zo ook dit keer. Precies in een nacht dat ik onverwachts toch dienst had omdat ik moest invallen voor een clinical officer die opeens toch niet kon. Twee vrouwen met een placenta praevia (een placenta voor de uitgang, waardoor een gewone bevalling niet mogelijk is omdat zowel moeder als kind veel bloed kunnen verliezen) kregen weeën.

Die nacht was er geen stroom. Aan het begin van de nacht werkte de generator gelukkig nog en kon ik de eerste keizersnee ‘gewoon’ doen. Daarna was het hele ziekenhuis donker omdat de diesel voor de generator op was. Ik heb verschillende mensen wakker gebeld, maar zonder resultaat.

We besloten om alle bevallende vrouwen door te sturen naar het ziekenhuis in Mzuzu. Maar ook daar was het donker, in zowel het overheids- als het missie-ziekenhuis. Gelukkig was toen de tweede vrouw met een placenta praevia zich aandiende er net weer stroom. Veel spanning en frustraties in één nacht. Maar wel mooi dat aan het eind van de nacht beide moeders met hun babies het goed maakten. We dankten God ervoor.

In één van de ziekenhuizen in Mzuzu overleefde een kind het niet. Dat haalde de nationale pers in een artikel met een politieke lading. Diesel gebrek kost levens. Mismanagement heeft consequenties.

Politieke verdeeldheid op alle fronten. De straten blijven leeg.

2011-09-21T09:51:00.001+02:00

Vandaag, 21 september 2011, zou de dag zijn van nieuwe landelijke demonstraties tegen het beleid van de president. Ook al hadden de organisatoren dit keer het woord ‘demonstratie’ ingeruild voor ‘wake’ om associaties met de vorige gewelddadig verlopen demonstraties te vermijden. Net als op 17 augustus zijn de wakes echter op het allerlaatste moment afgeblazen. Of liever gezegd, omgezet in “huiswakes”: mensen zijn opgeroepen om thuis te blijven en te bidden voor het land.

Het had een sterk signaal kunnen zijn, ware het niet dat achter deze mooie woorden stuurloosheid en gebrek aan planning en coordinatie van de oppositie schuilgaan. Het gezamenlijke front van maatschappelijke organisaties dat zo sterk was tussen 20 juli (de eerste demonstraties) en 17 augustus (de afgelaste tweede ronde), is aan het verbrokkelen.

Dat die verbrokkeling zou gaan gebeuren was niet direct te voorzien. De start na 17 augustus was hoopvol. De CSOs (=Civil Society Organisations = organisaties van het maatschappelijk middenveld, d.w.z. kerken, vakbonden en mensenrechtenorganisaties) gingen gezamenlijk onderhandelen met een onderhandelingsdelegatie van de regering. Dit proces werd begeleid door een VN-gezant. Na een paar weken kwam deze onderhandelingen echter in een impasse, omdat de regeringsdelegatie geen mandaat had om toezeggingen te doen: de president kon alle afspraken nog vetoën en deed dat in een aantal gevallen ook. Verder bleef de president in publieke bijeenkomsten de oppositie kleineren (‘de grondwet zegt nergens dat ik verantwoording moet afleggen aan maatschappelijke groeperingen’), beschuldigen (‘jullie zijn uit op regime change’), uitschelden (‘Gajes, oproerkraaiers’ ) en bedreigen (‘I will smoke you out’, ‘ I am ready for war’ ). Over die ‘war’ and ‘smoke you out’ uitspraken moesten zijn ondergeschikten zich haasten om uit te leggen dat dat natuurlijk niet letterlijk was bedoeld. Maar niet iedereen vatte de subtiliteit van de presidentiële uitspraken: afgelopen week gingen 2 huizen en 1 kantoor van oppositieleiders in vlammen op. De daders zijn nog niet opgepakt, maar voor de oppositie is wel duidelijk wie er uiteindelijk achter zitten…

Kortom, er is geen sfeer van vertrouwen tussen regering en oppositie om onderhandelingen effectief te laten zijn. Je zou zeggen dat door bovenstaande acties de gezamenlijke ‘vijand’ voldoende zichtbaar bleef om de oppositie te verenigen. Toch verbrokkelde blijkbaar achter de scherm ook de samenhang in de oppositie. Want hoewel vorige week gezamenlijk het vertrouwen in de onderhandeling werd opgezegd, blijkt de afgelopen dagen de ene na de andere organisatie zich terug te trekken uit de demonstraties en de wakes.

Met terugwerkende kracht krijg je dan meer en meer bewondering voor de processen achter de schermen die ongetwijfeld in al die oppositiebewegingen in Arabische landen hebben plaatsgevonden: ook daar zal de oppositie geen eenheid zijn geweest en we zien nu hoe moeilijk het is om het front desondanks gesloten te houden.

Het is niet duidelijk wie hier nu leiding geeft aan het proces binnen de coalitie van oppositie-groepen. Wel is duidelijk dat er onenigheid is over de te volgen koers – doorgaan met dialoog of weer de straat op. Sterke leiding met groot moreel gezag zal nodig zijn om de oppositiepartijen te verbinden tot een groep waar de regering niet omheen kan. Het helpt waarschijnlijk ook niet dat een aantal sleutelfiguren zich om redenen van persoonlijke veiligheid in het buitenland moeten ophouden.

Ondertussen spelen de president en zijn nieuwe kabinet zeer effectief het spel van verdeel en heers, van ‘good guys’ en ‘bad guys’. De ene minister maakt de oppositie uit voor ‘opportunistische zakkenvullers’ (die onder het mom van ‘democratisering’ donor-gelden in hun eigen zak steken) of . De andere minister geeft aan dat de regering best wil overwegen om een aantal recente controversiële wetten te wijzigen (iets waarvan de president eerder altijd had aangegeven dat het niet aan de regering maar aan het parlement was om dat ter tafel te brengen). Hoewel op die manier onduidelijk blijft wat de regering echt wil, krijgt iedereen wel weer argumenten voor zijn eigen standpunt.

Door de telkens veranderende aanpak, merk je dat mensen op het grondvlak het vertrouwen aan het verliezen zijn. “Ah, everything will stay as it is.”, zei onze watchman gisteren toen ik hem vroeg naar zijn inschattting van de situatie. De sfeer deze dagen is gelaten, heel anders dan rond 17 augustus, toen iedereen gespannen was en bereid om de straat op te gaan om te zorgen dat de regering gaat luisteren.

We zullen zien hoe de situatie zich verder zal ontwikkelen. Van een afstandje bezien, denk ik dat de oppositie en demonstraties bestwel een duidelijk signaal hebben gegeven dat – misschien tegen heug en meug - op veel punten bestwel is opgepikt door de regering. Maar de kunst voor de oppositie zal zijn om de druk erop te houden en een manier te (her)vinden om als oppositie met één stem te spreken en een eenduidig plan van actie te communiceren. Anders gaat iedereen weer over tot de orde van de dag.

Een paar foto’s van de meisjes

2011-09-15T08:18:00.001+02:00

‘s Morgens gaan Anneke en Thomas rond 7 uur de deur uit. Anneke brengt dan Thomas naar school en gaat vervolgens naar haar werk. Ik ben dan nog even alleen thuis met de meiden. Om 8 uur komt mama Ellen. Het uurtje daartussen vult zich met huishoudelijke klussen en vaak ga ik ook al gewoon aan het werk in de studeerkamer, terwijl Ruth en Marije in de kamer spelen. Vanmorgen gebruikte ik de gelegenheid om nog wat foto’s van ze te maken.

Duwen en trekken aan nieuw beleid

2011-09-06T21:38:00.001+02:00

Verwarring alom. Waren de voorstellen voor de wijzigingen in de kerkorde nu geaccepteerd of niet? De voorzitter van de taskforce Ministers & Leadership Training liep met een gezicht op onweer naar me toe. De bespreking was in Chitumbuka verlopen en de finesses had ik niet helemaal kunnen volgen. “Hebben we het nieuwe beleid er door gekregen?” vraag ik hem zodra hij bij me is. “Weet ik niet, het lijkt erop dat ze de coördinerend ouderling hebben geschrapt.” De teleurstelling spreekt uit zijn hele lichaamshouding. Hij pakt zijn papieren bij elkaar en loopt terug naar zijn zitplaats. Ik denk: “Dat kan toch niet waar zijn? Gestrand in het zicht van de haven?”


	Synode in vergadering in de kerk in Ekwendeni.

Een paar minuten later wordt de synode-vergadering geschorst voor lunch. Ik loop direct naar de Rev. Munthali en Rev. Nyasulu, deputy general secretary en de vice-voorzitter van de Synode, beide nauw betrokken bij de ontwikkeling van het voorgestelde beleid en de bijbehorende wijzigingen in de kerkorde. Zij zijn ook duidelijk geïrriteerd: heeft de voorzitter zijn bezwaren tegen ons voorstel doorgeduwd? Ze zijn er niet zeker over. “Waarom begon hij nu in eens over actieve en niet-actieve ouderlingen terwijl het gewoon over het quorum ging?” vragen ze zich af. “Kunnen jullie hem vragen om uitleg te geven wat nu besloten is?” vraag ik. “Gaan we direct doen.” beloven ze.

Ik ben op de Synode-vergadering van 2011. Sinds begin 2010 heb ik nauw samengewerkt met een taskforce die de praktijk van het pastorale werk van ouderlingen en diakenen moest evalueren en voorstellen moest doen voor verbeteringen. We hebben er twee jaar lang heel hard aan gewerkt: 200 ouderlingen en diakenen geïnterviewd, 24 consultatie-bijeenkomsten met meer dan 700 aanwezigen georganiseerd, achtergrondrapporten laten schrijven door onze Theologisch Hogeschool, enz. Vorige jaar hadden we tijdens de synode al een eerste voorstel gedaan voor nieuw beleid. Dat was toen behoorlijk ‘afgeschoten’. Nu kwamen we met een aangepast voorstel opnieuw naar de synode. De climax van maanden en weken intensief overleg.

Achtergronden
Waar gaat het om? Onze kerk heeft zo’n 170.000 belijdende leden, 26.500 ouderlingen en 13.500 diakenen. Ouderlingen worden voor het leven benoemd, maar velen worden naar verloop van tijd steeds minder actief. Door elk jaar nieuwe ouderlingen te benoemen, wordt het aantal actieve ouderlingen telkens weer aangevuld. Maar vaak krijgen nieuwe leiders in de gemeente geen of nauwelijks instructie over wat er van ze verwacht wordt. Ze kijken dan maar naar wat de anderen doen en aangezien die niet zo actief (meer) zijn, is het eindresultaat dat het pastoraat in veel gemeenten niet goed loopt.

Ons voorstel werkt een nieuw beleid voor ouderlingen en diakenen uit op basis van 4 principes/thema’s:

Verkiezingen
Ouderlingen en diakenen worden gekozen door de mensen uit hun wijksectie (tot nu toe werden nieuwe ouderlingen en diakenen benoemd door de kerkenraad, soms na voordracht uit de gemeente, maar dat is niet verplicht)
Coördinatie
In elke wijksectie wordt 1 coordinerend ouderling en diaken gekozen (omdat het ambt voor het leven is, kunnen in een wijk meerdere ouderlingen wonen, actief en minder actief. Nu is in elk geval één persoon verantwoordelijk voor coordinatie van het pastoraat)
Verplichte training
Elke nieuwe ouderling en diaken is verplicht een basiscursus voor ambtsdragers te volgen die in elke gemeente zal worden georganiseerd (nu hangt dit af van het initiatief en de voorkeuren van de gemeentepredikant)
Verantwoording en ambtstermijnen
Ouderling ben en blijf je voor het leven, maar in leidinggevende rollen kun je maximaal 2 keer 4 jaar actief zijn, daarna moet je er in elk geval 4 jaar ‘uit’ (nu kunnen mensen 20 jaar scriba zijn)

Het voorstel zat vol potentieel controversiële punten: verkiezingen, nieuwe posities, beperking van ambtstermijnen. Tijdens de Synode vergadering in 2010 waren we met name op het punt van de beperking van de ambtstermijnen zwaar onder vuur genomen. We hadden toen voorgesteld dat ouderlingen na 8 jaar ‘resting elder’ zouden worden. Als ‘resting elder’ mochten ze nog steeds heel veel pastoraal werk doen, maar ze waren niet meer verantwoordelijk voor pastoraal werk in hun wijk en ze mochten niet meer stemmen in de kerkenraad.

Dat laatste lag zeer, zeer gevoelig, want “ordination for life” is voor de meeste CCAP-ers “heilig”. Eens een ouderling, altijd een ouderling. Dat kun je iemand niet ontnemen. Ouderlingschap is hier geen rol die je vervult voor een tijd, maar wordt deel van je identiteit, zoals gedoopt-zijn en belijdenis-doen.


	\|Tijdens de schorsingen zie je overal groepjes gedelegeerden agendapunten voor- of nabespreken. En natuurlijk worden de laatste nieuwtjes en geruchten uitgewisseld.

Lobbyen vooraf
Onze nieuwe voorstel komt aan veel bezwaren tegemoet, maar in de laatste twee weken voorafgaand aan de Synode van 2011 vergaderen we als taskforce bijna dagelijks met verschillende groepering in de kerk om te komen tot een voorstel dat de kerkleiding zal durven presenteren, een voorstel dat op voldoende draagvlak kan regelen.

En zo had ik op de dag voor het begin van de Synode-vergadering het voorstel nog drastisch om moeten werken omdat de voorzitter van de Synode (onze voormalige buurman in Ekwendeni) ons voorstel op belangrijke punten toch niet wilde steunen. Samen met de taskforce-voorzitter heb ik toen in grote haast een alternatief voorstel ontwikkeld waarin de kern van ons eerste voorstel behouden bleef en tegelijk tegemoet gekomen werd aan de bezwaren.

Op vrijdagmiddag hadden we een voorpresentatie van onze plannen georganiseerd. Met geld uit het projectbudget hebben we kunnen regelen dat alle Synode-afgevaardigden een halve dag eerder komen, zodat we ruim de tijd hebben om ze de achtergronden bij ons voorstel heen te praten. Zo’n 80% van hen is aanwezig, een mooie opkomst. Helaas kunnen we de stukken pas ‘s avonds laat uitdelen om de copyshop van de kerk ons lelijk heeft laten zitten. Op zich wel een ervaring die ik niet snel zal vergeten: om 9 uur ‘s avond ga ik de slaapzalen van de plaatselijk middelbare meisjesschool (waar de gedelegeerden zijn ondergebracht en al bezig zijn om naar bed te gaan) af om kerkordewijzigingen uit te delen… De interesse is groot: velen beginnen gelijk, in of op hun bed, te lezen.


	Rev. Mvula bereidt zijn presentatie voor.

Presenteren
En nu is het dus maandag, het moment suprème. Om 11 uur, na de tea-break en één andere presentatie, mogen wij presenteren. Ik loop samen met Sangster Nkhandwe, tijdelijk voorzitter van de Planning Committee (soort Raad van Advies), en Rev. Henry Mvula, voorzitter van de taskforce, naar voren. Nkhandwe introduceert mij en ik krijg het woord om in een kleine 20 minuten de Synode bij te praten over de voortgang van de projecten voor het strategisch plan van de kerk.

Er zijn niet veel vragen. Alleen over onze financiële rapportages en over de noodzaak bijbelvertalingen in alle talen van het Noorden van Malawi te regelen. Na afloop krijg ik veel positieve reacties van mensen. Ze zijn erg enthousiast over het werk aan het strategisch plan. Het is leuk om dat te horen.

Onduidelijkheid
Gelijk na mijn verhaal is de beurt aan Rev. Mvula. Hij herhaalt in een paar minuten nog even kort de doelstellingen van het nieuwe voorstel. Vervolgens vraagt hij de voorzitter het nieuwe beleid en de kerkordewijzigingen voor te leggen voor discussie en acceptatie. Om de beurt staan de scriba en de plaatsvervangend scriba van de Synode op om zich uit te spreken voor het voorgestelde beleid. Ze werpen hun gewicht in de schaal. Mooi om te zien.

Vervolgens komt er een discussie op gang die zich concentreert op het punt van het “quorum”: hoeveel mensen moeten minimaal aanwezig zijn om een vergadering geldig te laten zijn. Ons voorstel wordt bekritiseerd. Men is het niet eens met ons voorstel om in de telling de coordinerende ouderlingen een aparte status te geven. “Hoe zeer we de bijdragen van voorzitters en secretarissen ook waarderen, als het gaat om stemmen zijn we uiteindelijk allemaal gelijk. Dat is onze presbyteriaanse traditie.” Gelijk hebben ze.

Maar dan lijkt het mis te gaan. De moderator brengt de discussie namelijk nogal ambivalent tot een conclusie: “dus alles blijft zo als het is?” De zaal bromt instemmend. Maar voor velen blijkt het niet duidelijk hoever ‘alles’ in ‘alles blijft zoals het is’ gaat.

Blijven duwen
Tijdens de schorsing spreek ik buiten met de 2 notulisten. Volgens hen is het niet zo dramatisch: het beleidsplan is aangenomen op het punt van quorum na. Dat blijft zoals het is. Ik leg bij de lunch deze lezing voor aan de Synode-scriba. Hij beaamt: de coordinerend ouderling is “erdoor”, is deel van wat is aangenomen. Ik geef aan dat er onduidelijkheid is onder de gedelegeerden en ik suggereer dat het goed zou zijn als hij het uiteindelijke besluit nog een keer duidelijk formuleert na de hervatting van de vergadering.

Een tijdje later trek ik de stoute schoenen aan en spreek ook de synode-voorzitter aan over de onduidelijkheden. Ook hij bevestigt de lezing dat alleen het quorum-voorstel is verworpen. Hij belooft dat hij dat ook nog een keer zal zeggen tijdens de vergadering.

Ik vertel aan Rev. Mvula wat ik heb gehoord. Hijzelf voelde zich blijkbaar niet vrij om GS, moderator, etc aan te spreken over de onduidelijkheden. Hij leek gelaten en niet meer in staat om te vechten voor het beste eindresultaat. Maar het is toch gelukt: we hebben nieuw beleid voor ouderlingen en diakenen. Door de vertraging en de onduidelijkheid dringt het nog niet echt tot mij en de anderen door. Maar het blijft een bijzonder moment, de kroon op 2 jaar hard werken.


	Overzichtsbeeld van de Synode in vergadering.

Thomas weer naar school

2011-09-05T08:26:00.001+02:00

Vandaag is het de eerste schooldag in Malawi. Vanochtend hebben we Thomas met z’n allen naar school gebracht. Hij vond het niet leuk toen we weggingen, maar hij zit weer bij dezelfde juf als vorig jaar en hij kent ook al een heel aantal kinderen. Dus het is niet allemaal nieuw, maar toch nog steeds spannend. We zijn benieuwd hoe het zal gaan vanochtend. Hieronder een fotoverslag.

Update 12:20:
Thomas is nu weer thuis uit school. Hij vond het heel erg leuk en is vol enthousiaste verhalen over wat hij allemaal heeft geleerd en gedaan.


	Gisteravond maakten we nog even een ‘statieportret’ van Thomas in zijn nieuwe uniform. We bedachten dat we een zelfde foto bij zijn eerste schooldag in 2009 ook maakten. Ik heb de beelden even naast elkaar gezet. Geeft een goed beeld van zijn groei en ontwikkeling.

	Een beetje gespannen.

	Met z’n allen op pad.

	Vlakbij school

	Welkom door zijn juf. Tegelijk komt Thomas’ vriendje Michael aan.

	In de klas

	Anneke loopt op de terugweg gelijk door naar het ziekenhuis.

	Marije gaat thuis puzzelen.

	Ruth ligt nog even te spelen op het speelkleed.

Beelden van de kinderen

2011-09-02T22:37:00.001+02:00

Ik (Martijn) ben een stukje aan het typen over de synodevergadering. Dat volgt later, want ondertussen zat ik ook onze foto’s even bij te werken. Veel leuke foto’s van de kinderen. Die passen niet echt bij een stuk over beleid. Dus die zet ik nu maar eerst online.


	We probeerden een ‘statieportret’ te maken met de kinderen. De foto’s vooraf – waarop ze allemaal net niet kijken – waren achteraf toch het mooist.

	Ruth kan zich nu naar haar buik draaien, als ze wil (maar meestal heeft ze geen zin).

	Ruth houdt erg van zitten. Ze wil vaak niet bij mama Ellen op de rug. Die zet haar dan met een paar dekens op het speelkleed met wat speelgoed.

	Inmiddels is Thomas’ fiets aangekomen. Hij geniet er enorm van om achter ons huis rondjes te crossen.

	Marije heeft nu ook haar eigen fiets en doet dappere pogingen om in het rulle zand met zijwieltjes toch vooruit te komen.

	Thomas geniet van het leren lezen thuis. Hij kan al goed zelf uit de voeten met de verhaaltjes in zijn leerboek. Volgende week gaat hij weer (‘s ochtends) naar de Engelstalige Malawiaanse basisschool. Hij heeft er nog niet echt zin in, maar ook geen grote tegenzin.

Frustraties en mooie momenten

2011-08-26T23:30:00.001+02:00

Waarom irriteerde het me vandaag zo dat we een paar uur zonder stroom zaten? Dat hebben we toch regelmatig? Maar dit keer was het omdat het ziekenhuis voor de zoveelste keer de stroomrekening niet had betaald. Waarom was ik boos? Misschien omdat het gaat over ´samen ergens voor staan´, over zorgvuldigheid in het zorgen voor elkaar. Het was een intensieve week. We waren in ons gezin allemaal een dag of wat buikgrieperig (en ik moest er ‘s nachts drie tot tien keer uit). Toch had ik elke dag hard gewerkt, want ik was deze week de enige arts en kon dus niet rustiger aandoen. Als ik dan voor mijn gevoel zoveel zorg en zorgvuldigheid aan de dag leg voor het ziekenhuis, waarom kan het ziekenhuis dan niet die hele kleine moeite opbrengen om elke maand 5 euro op tijd te betalen aan het elektriciteitsbedrijf? Onredelijk misschien, maar zo voelt het wel als je ook dat nog moet gaan lopen regelen.

Het was goed om dan vandaag ook nog even bewust de mooie momenten van deze week nog een keer te benoemen. Die moeder wiens kind erg ondervoed was en me trots kwam laten zien dat haar kind eindelijk was gegroeid. Of het kind dat gisteren erg onrustig was met een Hb van 2 (normaal is 8!) maar na een bloedtransfusie weer opknapte. Of de verpleegkundige die net zijn studie heeft afgerond en die me vertelde dat hij in Ekwendeni is blijven werken omdat ik regelmatig uitsprak hoezeer ik zijn werk waardeerde. Jammergenoeg vertelde hij me in hetzelfde gesprek dat hij net ontdekt had dat hij HIV positief was. Ik was de eerste bij wie hij zijn hart luchtte. Schokkend. Mooie en heftige momenten lopen vaak door elkaar heen.

Thuis genoot ik vanmiddag gelukkig van dat het met de kinderen weer beter ging na een paar dagen kwakkelen. We hebben geverfd, even school gedaan en samen pizza gemaakt. Die pizza smaakte extra lekker. Want dat kon alleen omdat we weer stroom hadden.

Rustig

2011-08-17T20:10:00.001+02:00

De demonstraties zijn afgelast en het is gelukkig rustig gebleven. Zondag deden de wildste geruchten nog de ronde. Gisteren hoorden we dat een afgezant van de Verenigde Naties gemedieerd heeft tussen de maatschappelijke organisaties en de president. Ook zijn er nationale bidstonden geweest. Al met al is iedereen opgelucht dat er niet weer een geweldsuitbarsting heeft plaatsgevonden. Martijn is vandaag wel thuisgebleven omdat we niet wisten wat er in Mzuzu, één van de grootste brandhaarden de vorige keer, zou kunnen gebeuren. Hopelijk komen er wel positieve veranderingen in het regeringsbeleid. We zullen zien.

De draad weer oppakken

2011-08-13T21:09:00.001+02:00

Wij hebben de draad van het ‘gewone’ leven weer opgepakt na een prachtige periode met vrienden. Het was heerlijk om ons leven even te delen: het mooie van ons leven en werk, de prachtige natuur hier, maar ook de frustraties en de spanningen. Ze hebben beide kanten gezien en meegemaakt. Dat versterkt de onderlinge band. Nadat ze vertrokken waren voelden we allemaal echt dat we hen misten. Nu hebben we weer een paar dagen naast ons werk school gedaan en gespeeld en is het zo ook weer goed. Maar Marije zei vandaag nog wel even terloops dat ze verdrietig was dat Nathan en Hannah weer in Nederland zijn.

Martijn heeft vandaag een vergadering gehad met de Planning Committee, waaraan hij – samen met collega’s - verantwoording aflegt over de uitvoering van het beleidsplan van de kerk. Vandaag bespraken ze in detail allerlei kerkorde-wijzigingen die het werk van ouderlingen en diakenen effectiever moeten maken. Het is altijd weer een mijlpaal als dat achter de rug is.

Gesprek van de dag is wel de demonstraties die gepland zijn voor volgende week. We merken dat mensen het echt spannend vinden. Zelf kregen we het advies van het Nederlandse consulaat om die dagen binnen te blijven. We maken ons zorgen om hoe het met Malawi gaat op dit moment.



	Waar tref je een prachtige camping aan met zeeën van ruimte en een prachtig uitzicht direct aan het strand?

	De kinderen speelden eindeloos met elkaar




	Daarna twee dagen naar Nyika National Park. We hebben prachtige dieren gezien in een uniek landschap. Ook zelf een aantal wandelingen gemaakt.

	Op de laatste dag hebben we gegeten bij mama Ellen thuis. We kijken aandachtig hoe ze nsima (maispap) klaarmaakt. Van de kinderen vond alleen Ruth het lekker.

20 Juli + 2: Ekwendeni weer rustig

2011-07-22T22:21:00.001+02:00

Vandaag was het weer een min of meer normale dag. Anneke en ik hebben vanochtend nog gewerkt, terwijl de kinderen heerlijk samen speelden. Vanmiddag hebben we met elkaar Thomas’ school bezochten en zijn bij de familie Mhango langs geweest.


	De kinderen spelen samen.

	Onderweg naar Thomas’ school

	In Thomas’ klaslokaal.

	Op bezoek bij de familie Mhango.

Oorspronkelijk was ons plan om naar Mzuzu te gaan om inkopen te doen. We hadden graag Arjan en Joëlle de markt in Mzuzu laten zien. Maar we zijn niet gegaan omdat daar de begrafenis zijn van de 7 mensen die woensdag bij de demonstraties zijn doodgeschoten door de politie. Er zouden opnieuw duizenden mensen de straat opgaan, met grote kans op ongeregeldheden.

De begrafenis schijnt na wat getouwtrek tussen de belangengroepen en het stadsbestuur over de plek van begraven (wel of niet op de ‘heroes acre’?) zonder al teveel problemen te zijn doorgegaan. Er zijn geruchten dat na afloop wel rellen zijn uitgebroken, maar dat is nog niet bevestigd. De president blijft ondertussen in een speech vandaag onveranderd overtuigd van zijn eigen gelijk en dat zal waarschijnlijk niet snel leiden tot betere relaties tussen hem en de oppositie en landelijke maatschappelijke organisaties. Als er geen substantiële maatregelen worden getroffen, zal op 17 augustus opnieuw in het hele land worden gedemonstreerd. Het blijft dus spannend. We hopen en bidden dat er echt overlegd gaat worden.

Gelukkig is het rustig gebleven

2011-07-21T21:36:00.001+02:00

Vandaag is het rustig gebleven in Ekwendeni. Blantyre en Lilongwe hadden nog wel te maken met gevechten in een aantal wijken. Ook in een aantal andere plekken (Kasungu, Karonga) heeft het leger ingegrepen. Maar daar hoorden wij alleen over via internet/twitter.

In Ekwendeni hervindt het leven weer zijn “gewone” gang, maar we merken wel dat de demonstraties en de gevechten de gesprekken beheersen. Martijn sprak met een naaste collega van wie de man in Lilongwe door de politie in elkaar is geslagen. Hij hoorde bij de organisatoren van de protesten. Anneke sprak in Ekwendeni een predikant waarvan een neef is ondergedoken om dat hij de leider is van één van de grootste mensenrechtenorganisaties in Malawi.

Verder begrijpen we dat gisteren één winkel in Ekwendeni is leeggeplunderd en dat bij een supermarkt alle kratten met bier en frisdrank (die buiten stonden opgeslagen achter afgesloten hekken) zijn gestolen, voordat de politie kon ingrijpen. Een schooljongen met wie we regelmatig contact hebben, kon ons vertellen dat ook een aantal overheidsautos in brand is gestoken en dat overheidsgebouwen zijn bekogeld met stenen.

Ondertussen zijn Arjan en Joëlle met hun kinderen Nathan en Hannah zijn hier. Gisteren was ook voor hen wel heftig. Niet echt een ontspannen beginnen van de vakantie. Vandaag was een veel gewonere dag en het is erg gezellig met hen. Thomas heeft vanochtend bij Nathan gespeeld, terwijl Hannah met Marije bij ons speelde. Ze kunnen het goed samen vinden. Anneke heeft Arjan en Joëlle vanmiddag het ziekenhuis en nog een stuk van Ekwendeni laten zien.


	Veilig aangekomen op Lilongwe Airport.

	Woensdag wandeling door – het toen nog rustige – Ekwendeni gemaakt.

	Vandaag ontspannen sfeer met elkaar.

PS De situatie hier bereikt nu de wel de internationale pers, met coverage door CNN, BBC, Al Jazeera en organisaties als Amnesty International. De minister van Buitenlandse Zaken van Groot-Brittanië en Ban Ki-moon hebben hun medeleven betuigd met de slachtoffers en hebben de president opgeroepen om het geweld tegen demonstranten, oppositie en media te stoppen.

En dan wordt er ineens geschoten…

2011-07-20T22:12:00.001+02:00

Vanavond kwam Mr. Longwe, onze watchman, later dan gebruikelijk. Ik belde hem om te vragen of er iets was. Hij zei dat hij er bijna was. Toen hij aankwam vertelde hij dat hij was omgelopen omdat er een opstootje was bij het kantoor van de regeringspartij bij de markt in Ekwendeni. Een grote groep was bezig stenen door de ruiten te gooien. Even later hoorden we vanaf de kant van Mzuzu politie-autos aankomen rijden met sirenes aan, een paar seconden later hoorden we geweerschoten…

Een onwerkelijk gevoel. Het klinkt als vuurwerk, maar je weet dat het dat niet is. Wat moet je doen? We hadden al gehoord dat het kon overslaan naar Ekwendeni. Want vandaag stond Malawi en met nadruk ook Mzuzu in brand. Mzuzu was vandaag een plek van gevechten tussen anti-regerings demonstranten en (in eerste instantie) politie en (later) leger. 7 tot 11 mensen zijn omgekomen. Vanavond tijdens de gebedskring vertelde één van de leden dat ze voor het eerst van haar leven traangas had gevoeld. Ze was aan het begin van de ochtend op de markt in Mzuzu inkopen aan het doen voor een begrafenis waar ze heen moest, toen de politie met hoge snelheid kwam aanrijden en traangasgranaten begon te gooien. Grote paniek volgde. Rennende moeders met kleine baby’s op hun rug. Een paar honderd meter verder hadden demonstranten zich verzameld in afwachting van de start van de geplande vreedzame landelijke demonstraties. Die demonstratie was gisteravond laat op de valreep verboden, maar dat verbod was aangevochten bij de Hoge Raad. Men zat rustig te wachten op de uitspraak en het startsein, maar plotseling kwam de politie en begon met traangas de menigte uiteen te jagen. Toen sloeg de vlam in de pan.

We wisten dat er demonstraties gepland stonden. Ik schreef erover. Maar niemand wist of ze echt door zouden gaan. Nu blijkt dat de vlam in de pan is geslagen in het hele land. De demonstraties zouden plaats vinden in de 4 grote steden: Mzuzu, Lilongwe, Blantyre en Zomba. Er blijkt nu op veel meer plekken te zijn gedemonstreerd. Van Noord tot Zuid: Chitipa, Karonga, Rumphi, Mangochi, Balaka. In Mzuzu en Lilongwe begonnen als eerste rellen. Aanvankelijk gericht tegen de gebouwen en autos van de regeringspartij: die gingen in vlammen op. Later begonnen in de chaos de eerste plunderingen, aanvankelijk gericht tegen de vele Chinese winkels maar later ook breder. Allerlei opportunisten buitten de situatie uit voor hun eigen voordeel.

Ik zou vanmiddag een vergadering hebben in Mzuzu. Toen ik de eerste berichten over het geweld las ben ik gaan rondbellen. Verschillende mensen schatten de situatie verschillend in. Sommigen meldden dat Mzuzu rustig was, terwijl ik op Twitter las dat de weg tussen Mzuzu en Ekwendeni afgesloten was met brandende autobanden en dat er in de stad werd geschoten. Ik belde een predikant die onderweg was vanuit het zuidwesten naar onze vergadering in Mzuzu. Hij wist nog van niets. Later in de ochtend kwam hij bij de rand van Mzuzu. De laatste 5 km moest hij lopen, want de bus ging niet verder. Hoe dichter hij bij het centrum kwam, hoe meer schoten hij hoorde. Hij zag mensen met geplunderde goederen wegrennen.

Terwijl op steeds meer steden de vlam in de pan sloeg, hield de president een ‘public lecture’ over de problemen in het land. Een lezing met gelegenheid tot vragen. Maar niemand behalve de genodigden luisterde. Mensen willen niet naar de president luisteren, ze willen dat hij naar hen luistert.

Helaas werden demonstraties dus niet vreedzaam maar zeer gewelddadig. En dan moet je ineens aan Thomas en Marije uitleggen waarom er wordt geschoten op een paar honderd meter bij ons vandaan. En ineens vertel je ze dat ze gewoon rustig moeten gaan slapen, terwijl je zelf stijf staat van de adrenaline. Gelukkig slapen ze nu ook gewoon. En gelukkig is het weer rustig in Ekwendeni. Er klinken geen schoten meer. Maar Anneke heeft vanavond wel dienst en is een paar minuten geleden opgehaald omdat ze iemand met een schotwond in zijn dijbeen moet gaan helpen…

En wij dachten tijdens onze opleiding in 2008 nog wel dat de cursus Basic Safety wel een beetje ‘over the top’ was voor Malawi…

Voor Anneke werd opgehaald was ik net terug van een korte gebedskring. We baden voor het land en voor de getroffenen. Ik hoorde dat een collega uit Mzuzu die ik best goed ken voor haar ogen 2 jongens doodgeschoten had zien worden. Gewoon in de straat voor het Synode-kantoor waar ik bijna dagelijks kom. De winkels waar ik boodschappen doe zijn leeggeplunderd. Wat gaat er gebeuren morgen? Hoe moet het verder? Weet iemand het? De rust moet terug. Dat eerst. En er moeten dingen veranderen in de manier van werken van de regering. Maar gaat dat gebeuren? Morgen weer een spannende dag.

PS In Nederland is het bericht inmiddels ook doorgedrongen: http://www.refdag.nl/nieuws/buitenland/protesten_tegen_bewind_president_malawi_1_577799

BBC heeft uitgebreidere berichten http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14217148

En de meeste details en fotos zijn te vinden op twitter (#malawi) en facebook (http://www.facebook.com/pages/Towards-Malawi-Elections-2014/139018072837940?sk=photos)

Malawi in turbulente tijden

2011-07-15T21:59:00.001+02:00

Malawi gaat door een politiek en economisch turbulente periode. Belangrijkste nieuws van vandaag was dat Groot-Brittanië alle budgetsteun aan Malawi met onmiddellijke ingang heeft opgeschort. Groot-Brittanië is met 90 miljoen euro per jaar één van de grootste donoren van de Malawiaanse overheid.

Sinds mei heeft Malawi een diplomatiek conflict met GB. In die maand lekte een ‘cable’ van de Britse ambassadeur uit waarin die zich kritisch uitliet over het beleid en de stijl van leidinggeven van de president. De president liet dat niet over zijn kant gaan en heeft de ambassadeur uitgezet. Vervolgens zette Groot-Brittanië op zijn beurt de Malawiaanse ambassadeur uit. Tot nu toe zijn de betrekking nog niet hersteld en heeft Groot-Brittanië de hulp bevroren.

Onderliggende redenen voor het conflict zitten ‘m voornamelijk in een aantal wetgevende maatregelen die de regering recent heeft getroffen. Die maatregelen verkleinen in de praktijk de speelruimte van de oppositie in ernstige mate. Het recht op demonstreren is ingeperkt en kranten kunnen worden gesloten als ze ‘leugens’ verspreiden die de openbare orde zouden kunnen verstoren. De president ging deze week nog een stap verder door - tegen een uitspraak van de Hoge Raad in - een wetsvoorstel te ondertekenen waardoor de mogelijkheden worden ingeperkt om kort geding aan te spannen tegen de overheid.

Dit soort zaken zorgen ervoor dat Malawi’s reputatie op het gebied van ‘good governance’ bij de grote donoren sterk aan het verzwakken is. Naast Groot-Brittanië stellen allerlei andere landen (Duitsland, Noorwegen, VS, EU) ook kritisch vragen over de toekomst van de democratie en sommigen nemen daarbij ook stappen in het verminderen van hulp. Aangezien de Malawiaanse overheid voor 43% afhankelijk is van budgetsteun van deze donorlanden, heeft dat grote consequenties.

Wat betekent het voor de gewone burgers?

Enorme prijsstijgingen: de broodprijs is afgelopen weken met 40% gestegen , melk met 22%, aardappels met 14%. Volgens de National Statistics Office is de inflatie op voedsel maar 3%, maar in de praktijk zie je veel grotere stijgingen.
Buitenlandse valuta zijn niet te krijgen
Benzine en diesel zijn nauwelijks te krijgen. De regel is inmiddels dat er geen diesel en benzine is. Er is een levendig geruchtencircuit over waar diesel wordt verwacht en daar staan dan in ‘no time’ lange rijen in afwachtingen van een tankwagen. Op de zwarte markt kost diesel inmiddels minimaal 40% meer dan aan de pomp.
“Every day is pay day”. Net als overal in de wereld is het normaliter eind van de maand ‘pay day’, de dag dat salarissen worden uitbetaald. Dan staan er lange rijen voor de pin-automaten en voor de kassa’s in de supermarkten. Maar in veel organisaties en overheidsinstanties moet het geld voor de salarissen uit alle hoeken en gaten bij elkaar geschraapt worden, waardoor salarisuitbetaling dagen of weken later dan normaal plaatsvindt.
De Central Medical Stores die de overheidsziekenhuizen (en ook de missieziekenhuizen) bevoorraadt met medicijnen kan maar een fractie van het assortiment leveren. Zelfs basale dingen als paracetamol zijn niet te krijgen. Want er is geen geld (buitenlandse valuta) om medicijnen te kopen.

De oppositie en allerlei belangengroepen hebben nu opgeroepen tot landelijke demonstraties op woensdag 20 juli. “Kom in het rood” is hun oproep. De jeugdafdeling van de regeringspartij heeft vervolgens aangekondigd dat ze een tegendemonstratie zullen organiseren en de straten schoon zullen vegen van demonstranten. Spannend of de demonstraties daadwerkelijk doorgaan en hoe ze zullen gaan verlopen.

Ikzelf ben 18 en 19 juli in Lilongwe, de hoofdstad, voor overleg met de Bible Society of Malawi over mogelijkheden om te komen tot een goedkopere editie van de Chitumbuka bijbel. Op dinsdag haal ik dan onze vrienden Arjan en Joëlle en hun kinderen op van de luchthaven. Zij zullen 3 weken bij ons zijn. Daar kijken we naar uit.


	Thuis gaat het goed. Ruth ontwikkelt zich prima. Ze zit inmiddels in haar kinderstoel bij ons aan tafel en eet al een beetje fruit, brood en pasta mee. Een vreugde voor ons en voor haar.

Dienst als moeder en arts

2011-07-05T21:28:00.001+02:00

Voor het eerst heb ik weer dienst. Voorheen schrok ik op bij elke dieselauto die ik hoorde, omdat dat kon betekenen dat de ambulance me mogelijk kwam ophalen. Nu is dankzij de actie van Oud-Beijerland het ziekenhuis in het bezit van een Toyota Probox, een benzine auto. Het ziekenhuis maakt er zeer dankbaar gebruik van. Zeker in tijden dat de diesel zeer schaars is. Wij hebben zelf ook al ruim een week niet kunnen tanken. Mijn oren moeten in ieder geval nog wennen aan deze nieuwe Probox. We zullen zien of ik er vannacht voor het eerst in wordt opgehaald.

Steeds meer hebben we onze draai gevonden. Ik kan ook weer echt genieten van de combinatie van moeder zijn, arts zijn en ook nog een beetje juf. Dat is toch wel heel uniek, ook al gaat het soms gepaard met enige vermoeidheid. Zeker als ze alle drie ‘s nachts ook nog geregeld beroep op ons doen. Maar die dienst kan ik met Martijn delen.

Afgelopen zaterdag ging ik even met Marije op ziekenbezoek bij onze buren. De broer van de buurvrouw was enige tijd in het ziekenhuis opgenomen geweest maar het leek dat we in het ziekenhuis niet veel meer konden doen dan thuis. Ik kwam niet echt als arts, maar moest natuurlijk toch naar de patiënt kijken, met Marije erbij. “Waarom maak je hem niet beter?”, vroeg ze aan mij. “Dat kan ik niet, dat kan alleen de Here God”, had ik gezegd. We hadden ook gebeden met de familie. De volgende ochtend hoorden we dat de broer was overleden. “Kon de Here God hem dan ook niet beter maken?”, vroeg Marije zich nu af. Hoe leg je dat uit? Het blijft ons toch wel raken hoeveel mensen hier jong overlijden.

Verweven

2011-06-24T22:32:00.001+02:00

In ons leven hier in Malawi zitten wonen en werken dicht op elkaar. Ze zijn met elkaar verweven. We merken dat dat veel voordelen heeft. Allereerst praktisch: Anneke kan als Ruth wakker is geworden gewoon even voor een half uurtje teruglopen uit het ziekenhuis, haar voeden, een kop koffie doen en dan weer doorgaan met het zien van patiënten.

Daarnaast levert het situaties op die je je in Nederland nauwelijks kunt voorstellen. Afgelopen woensdag was het bijbelkring bij ons thuis. We lazen met elkaar Jozua 24, waarin Jozua het volk de keuze geeft: dienen jullie de goden van je voorouders, of de goden van de volken om je heen, of de God die jullie uit Egypte hier bracht? En dan volgt de bekende tekst: “Ik en mijn huis, wij zullen de HEERE dienen.” Het volk zegt daarop heel hard: “Wij ook!”. Waarna Jozua heel ontnuchterend en realistisch zegt: “Dat kunnen jullie helemaal niet. Dat gaat jullie helemaal niet lukken. En weet wel: als je bij deze keuze blijft, zal de straf vreselijk zijn als je toch andere goden gaat dienen.”

Wij vroegen ons af of wij net als Jozua reageren op mensen die in hun enthousiasme – tijdens een conferentie, of tijdens een evangelisatie-campagne – aangeven christen te willen worden. Zeggen we dan: “Dat kun je helemaal niet… Dat hou je nooit vol.”? Voor ons is Jozua’s benadering toch wel een beetje van de negatieve kant.

Tegelijk weten we ook dat de sfeer tijdens groepsbijeenkomsten heel aanstekelijk kan werken. Als je thuis komt, kunnen je besluiten en voornemens in de realiteit van elke dag behoorlijk tegen vallen.

Waarom schrijf ik dit? Omdat ik het bijzonder vond dat ik de dag na de bijbelkring, op donderdag-middag, in een gesprek over de taken en prioriteiten voor de evangelisatie-afdeling van de kerk naar deze overwegingen kon verwijzen. De directeur van de afdeling zit namelijk ook op onze bijbelkring. Ik vond dat wel een speciale ervaring: om iets wat we de avond ervoor hadden aangereikt gekregen, direct toe te passen in onze beleidsvorming.

Eén van de speerpunten voor het werk van de evangelisatie-afdeling zal dan ook worden om te zorgen dat we de ‘follow-up’ na evangelisatie-activiteiten willen verbeteren, zodat mensen de ‘morning after’ goed begeleid worden.

Zo verweeft wat je thuis doet zich heel organisch met wat er op je werk gebeurt.


	Afgelopen zaterdag zijn we voor het eerst weer een dagje naar het meer geweest. Speciaal voor neef Pieter een foto van het “zachte zand”…

	Ruth zit regelmatig op de rug bij mama Ellen.

	En Marije speelt dat na met haar poppen.

Meer op orde?

2011-06-13T21:40:00.001+02:00

Ik heb weer twee ochtenden gewerkt en het gaat weer beter. Misschien wen ik er weer aan dat er allerlei dingen niet zijn. De zakken voor bloedtransfusies zijn in ieder geval weer binnen. Het blijkt nu wel dat we nog maar 4 Hepatitis B testen hebben liggen. Als die op zijn kunnen we het donorbloed niet testen en dus ook niet geven. En onze lab-technicus zit in een luxe conferentieoord een cursus te volgen. Maar ach...dit weekend heeft een kind dat het hard nodig had een bloedtransfusie kunnen krijgen. Er blijft in ieder geval nog genoeg te doen. Het voorraadbeheer systeem dat ik voor ons verlof had geïntroduceerd (maar dat nog geen wortel had geschoten) probeer ik weer nieuw leven in te blazen.

Vandaag heb ik ook weer voor het eerst een keizersnee gedaan. Dat vond ik toch ook wel weer spannend, maar het ging goed. Vooraf aan de operatie begonnen we zoals ‘gewoonlijk’ met gebed, dit keer door de moeder zelf. Later kreeg ik wel een sms van Martijn dat Ruth me nodig had. Het was maar goed dat hij die pas had verstuurd op het moment dat hij dacht dat de keizersnede wel ongeveer klaar moest zijn. Ondertussen had Ruth bij mama Ellen op de rug gezeten, die inmiddels gelukkig ook weer beter is.

Verbonden met de wereldwijde kerk

2011-06-13T21:30:00.001+02:00

Gisteren hebben we ook hier Pinksteren gevierd. Bij het opzeggen van de geloofsbelijdenis waren we ons bewust dat dit wereldwijd en al eeuwenlang wordt gedaan. In zoveel talen.

‘s Avonds hebben we de dienst van onze thuisgemeente in Delft beluisterd. Wij waren gevraagd om een groet te sturen die werd voorgelezen door iemand van de thuisfrontcommissie. Het was ook mooi om de berichten uit Tsjaad, uit Delft en ook nog uit Hongarije te horen. We vonden het bemoedigend dat er voor ons werd gebeden en dat we werden toegezongen.

De week ervoor zijn wij weer verwelkomd in de kerk in Ekwendeni. “You have a story to tell”. Die story is Ruth, ofwel Lusungu. Kennelijk had niet iedereen begrepen waarom we zolang op verlof waren. Ze werd met een applaus ontvangen. En ook wij werden met hartelijke woorden toegesproken. Op onze beurt hebben wij de groeten van onze gemeente in Delft overgebracht.

Even gas terug

2011-06-08T19:25:00.001+02:00

Anneke is vandaag niet gaan werken. Enerzijds noodgedwongen, omdat mama Ellen 3+ (dwz zeer hevig) malaria heeft en deze week nog wel niet zal kunnen werken. Anderzijds ook om zelf meer tijd en aandacht voor de kinderen te hebben. Met 5 ochtenden per week aan de slag in een chaotisch ziekenhuis was toch iets te ambitieus, temeer omdat dan de rest van de dag het ziekenhuis in haar hoofd zit. Komende paar weken zal ze het iets rustiger aandoen en langzaam opbouwen. De andere artsen drongen daar ook opaan, wat wel een opluchting was. Ze heeft vandaag overigens wel kunnen regelen dat de bloedzakken en infuusvloeistoffen worden opgestuurd. Zo draagt ze haar steentje bij door de apotheek en het laboratorium weer een beetje op orde te krijgen en de situatie weer meer werkbaar te maken.


	De kinderen voelen zich weer helemaal thuis hier. Thomas en Marije spelen heerlijk met elkaar.

	En vanmiddag was Chindikani er weer. Hier zit hij samen met Thomas een kleurplaat van ridders te kleuren.

Chaotisch beginnen

2011-06-07T12:24:00.001+02:00


	We zitten alweer een dag zonder water. Onaangekondigd uiteraard en ook onuitgelegd. Volgens de geruchten zijn ze bezig om nieuwe leidingen aan oude leidingen te knopen. Er is dus in heel Ekwendeni geen water. Twee weken geleden schijnt dat drie dagen te hebben geduurd. Gelukkig hebben we een regentank die nog aardig vol zat en dus kunnen we met wat improvisatie zelfs nog een was draaien.

Verder loopt alles vandaag wat anders dan gepland, omdat mama Ellen malaria heeft. Ze kwam om 8 uur nog wel hier, maar ik heb haar gelijk naar het ziekenhuis gestuurd om medicijnen te halen. Ik ben niet gaan werken, maar aan de huishoudelijke taken begonnen, terwijl Anneke in het ziekenhuis aan de slag is. Ruth slaapt nu al de hele ochtend. De buurvrouw (Antoinette Jiskoot) heeft net Thomas en Marije opgehaald om even bij haar te kunnen knutselen. Dat geeft mij de gelegenheid om te beginnen aan wat ik eigenlijk wilde gaan doen vandaag.

Zo werkt het vaak: er zijn altijd onverwachte dingen. Zo ben ik gisteravond de hele avond bezig geweest om één mailtje weg te krijgen, omdat onze computer ‘geblacklist’ bleek te zijn bij kpn in Nederland en dat daarom onze mails aan kpnplanet, hetnet, etc.-adressen niet aankomen. Is nog steeds niet opgelost, maar met wat omwegen krijg ik de mails wel weg.

Ondertussen is Anneke thuis uit het ziekenhuis. Gisteren duizelde het haar en vandaag nog steeds: er is zoveel niet in orde. Zo blijken er bijvoorbeeld al twee maanden geen bloedzakken te zijn (essentieel voor bloedtransfusies).

“Wat doe je dan als een patient bloed nodig heeft?”
”Dan zijn we ‘stuck’. Dan verwijzen we door.”
Maar daar is vaak geen tijd voor en dat kan dus levensgevaarlijk zijn.

“Waarom zijn er geen bloedzakken? Niet beschikbaar?”
”Nee”, zegt de één, “is een landelijk probleem.”
“Nee hoor”, zegt de ander, “ik heb gehoord dat die en die leveranciers ze kunnen leveren.”
“Waarom zijn die niet gebeld?”
”Ik had geen ‘units’ (d.w.z. beltegoed).”
”Had het ziekenhuis ook geen units?”
”Nee, en toen ik een keer wel units had, deed de fax het niet voor de prijsopgaaf.”
”Waarom niet?”
”De faxlijn is afgesloten omdat de rekening niet is betaald.”
”Konden ze het niet emailen?”
”Nee, want internet doet het ook niet.”
”In het hele ziekenhuis niet?”
”Nee.”
”Ook niet bij de Primary Health Care (een aparte afdeling waar veel donorgeld naar toegaat)?”
”Nee.”

Mensen kunnen overlijden omdat een apothekersassistent geen beltegoed heeft om leveranciers te bellen. Zo eenvoudig is het soms, een leven redden. En zo moeilijk tegelijk.

Horen dat er vrouwen overlijden om redenen die voor je gevoel te voorkomen waren. Horen dat er kinderen overlijden omdat medicijnen er niet zijn. Dat raakt je. De organisatorische problemen erachter wil je dan liefst zo snel mogelijk oplossen. En tegelijk wil je de ernstig zieke patiënten aandacht geven. En ondertussen moet je (en wil je graag) Ruth voeden. En Thomas en Marije aandacht geven. En Thomas les geven, want dat vindt hij zo leuk. Dan duizelt het in je hoofd.

Weer aan het werk

2011-06-06T07:52:00.001+02:00


	Anneke is vanochtend om 7 uur voor het eerst weer naar haar werk gegaan. Het plan is dat ze rond 11 uur naar huis komt om Ruth te voeden. Ik ga vanochtend thuiswerken en vanmiddag heb ik mijn eerste vergadering in Mzuzu.

	Thomas en Marije zijn heerlijk buiten aan het spelen. Ze zijn – zelfbenoemde – “kippenjagers”. Thomas met touw en zwaard, Marije met stok en een zak ‘kogels’.

Op bezoek bij Thomas school en mama’ Ellen

2011-06-02T14:48:00.001+02:00


	Vandaag zijn we even langs gegaan bij Wukani, Thomas’ school in Ekwendeni. Hij mocht even zijn klasgenootjes groeten. Deze periode zal hij nog niet naar school gaan – hij hoopt in september weer te beginnen.

	We overhandigden Thomas’ juf een tas met cadeautjes die verzameld waren door de kinderen op Thomas’ school in Delft. De juf in Ekwendeni zal de cadeautjes op een geschikt moment uitdelen aan de kinderen.

	Daarna zijn we doorgelopen naar het nieuwe huis van mama Ellen.

	We kregen een lunch van nsima met beef aangeboden. (Deze foto is gemaakt door Thomas, die graag wilde oefenen in fotograferen).

	Ruth met mama Ellen

Thomas’ eerste les Wereldschool

2011-06-01T15:39:00.001+02:00

Thomas had vandaag zijn eerste les met het materiaal van groep 3 voor de Wereldschool. Het is nog even improviseren voor een goede ruimte, maar op zijn kamertje zitten we het rustigste. We gaan proberen bijna elke dag een les te doen. Best intensief, maar hij vindt het heel leuk: hij zat er al de hele week om te vragen. Als het nieuwe schooljaar van zijn lokale school weer begint, zal hij daar ook weer naartoe gaan.

Weer thuismaken in Ekwendeni

2011-05-31T22:26:00.001+02:00

Een dag later dan gepland zijn we naar Ekwendeni doorgereden. (Plannen is hier vaak lastiger dan in Nederland want er kan zoveel tussenkomen. Nu was de reden dat Martijn last had van een buikgriep. Thomas en Marije volgden twee dagen later.)

Het was nog net licht toen we aankwamen en direct viel ons op hoe groen de tuin erbij stond. In het huis was er nagenoeg niets veranderd en Thomas en Marije liepen direct naar hun eigen kamers. We hebben de auto uitgeladen en hebben toen bij een Schotse arts gegeten. ‘s Avonds hebben we toch nog de kledingkoffers grotendeels uitgepakt. Verder hebben we de bagage gelaten voor wat het was.

Zondag vielen we direct met onze neus in de boter wat betreft de kerdienst. De nieuwe dominee werd bevestigd in een gezamenlijke Engelse enTumbuka dienst. Omdat het niet in de kerk paste werd het buiten gehouden. Wij mochten achterin het gedeelte voor de genodigden plaats nemen onder een stuk zeildoek. Ik heb het met de kinderen maar kort volgehouden, maar Martijn heeft daar bijna vijf uur gezeten.

Jammergenoeg voelde Ekwendeni zondag nog niet direct als thuis. We hadden allemaal last van vlagen van heimwee. We waren echt weer behoorlijk geworteld in Nederland in het afgelopen halfjaar en misten nu de warmte en nabijheid van familie, vrienden en gemeente. Verder was het ook weer wennen aan de beperkingen van het leven in Malawi: katoenen luiers, geen warm water, kleine ruimtes, weinig bergruimte. We vroegen ons af waar nu ons thuis was en waar we hoorden. Thomas was heel stellig: “Wij horen in Nederland, want wij spreken Nederlands.” We zitten nog even tussenin: tussen Nederland en Malawi.

Het hielp wel heel erg dat van alle kanten mensen langs zijn geweest - op gelegen en minder gelegen tijdstippen – om ons te begroeten en Lusungu te verwelkomen. Leuk om de reacties te zien. Zonder uitzondering vindt iedereen haar erg groot. Grappig, omdat we in Nederland vaak te horen kregen dat ze zo klein was.

Verder zijn we nu hard aan de slag geweest om veel op te ruimen en dingen nieuwe plekjes te geven. Dat hielp ook om het huis weer ons eigen te maken. Thomas en Marije speelden heel lekker met hun oude speelgoed en in de zandbak. Ze hielpen de tuinman met planten watergeven.Verder hebben ze weer hun oude, vertrouwde Likuni phala, de lokale maïspap, op. Ook hebben ze al twee keer leuk met een vriendje van Thomas gespeeld. Zonder veel woorden, maar wel met veel plezier.

Ik ben vandaag even naar het ziekenhuis geweest om mensen te begroeten. De begroeting van collega’s was hartverwarmend. Ik krijg er wel weer zin in om langzamerhand weer aan het werk te gaan.

Gedragen op gebed

2011-05-27T09:27:00.001+02:00

We zijn weer in Malawi na een hele voorspoedige reis. We nemen nu even een dag tijd in Nkhoma, dichtbij de hoofdstad, om te acclimatiseren voordat we verder reizen. Letterlijk weer wennen aan de toch weer hogere temperatuur, het vroege donker zijn en het ‘beestjes water’. Maar direct genoten we ook weer van het prachtige landschap, de mooie geluiden en de sterrenhemel.

Weggaan viel ons niet mee. Enerzijds het afscheidnemen na weer een hele tijd intensief met familie en vrienden te zijn opgetrokken en een plek te hebben gehad in onze gemeente en op school. We kijken wel op hele mooie laatste ontmoetingen terug. Ook Thomas en Marije hebben heel bewust afscheid genomen (zie foto’s). Blijvende herinneringen die ze meenemen.


	Marije trakteert op haar laatste dag op “De kleine prins”.

	Thomas mocht de dag erna op school tracteren.

Maar met name het inpakken en sorteren van alle spullen die we toch weer verzameld hadden viel niet mee. Gelukkig konden we de laatste resten voor de thuisfrontcommissie achter laten. Want we waren nog niet helemaal klaar toen we – met een traan van weemoed – vertrokken naar Schiphol.

Daar duurde het bijna een uur om alle bagage ingechecked te krijgen. Gelukkig hadden we daarna ook nog echt even tijd voor familie en vrienden voordat we echt vertrokken.

In het vliegtuig vloog ook de tijd om. We hadden nog leuke boeken en speeltjes meegekregen. Thomas en Marije hebben kort geslapen en wij hebben wat gedommeld. Ruth sliep bijna steeds gedurende de reis en dronk ook goed. Dat was echt een gebedsverhoring. Alweer vroeg kwamen ze met een ontbijt langs en landden we in Kenia. Daar was de speelruimte open die we helemaal voor onszelf hadden. Martijn en ik vielen echt even in slaap en voelden ons daar heel erg door opgeknapt. Vervolgens konden we direct doorlopen voor de vlucht naar Malawi. De kinderen sliepen weer heerlijk.

Wonderlijk genoeg ging het met de bagage in Lilongwe ook heel makkelijk. Martijn haalde de koffers zo van de band. Bij customs maakten ze precies de tassen open met kinderspullen. Dan hoef je niets uit te leggen. En nadat ze hoorden dat Ruth ook Lusungu heet, hoefde er helemaal niets meer open.

Degene die ons op kwam halen was wat vertraagd. Maar uiteindelijk had Martijn toch binnen een uur alles in de auto en een geleend aanhangwagentje. Ik zat ondertussen met de kinderen op een uitzichtterras en er was uitzonderlijk veel te zien aan helikopters en vliegtuigen. We schrokken wel weer van de verhalen van onze driver over hoe het met Malawi gaat. In een korte tijd zijn er toch veel dingen verslechterd.

In Nkhoma verblijven we twee nachten in een prachtige cottage bij vrienden. Sinds een week weer goed geslapen. Gisteren was Thomas echt verdrietig en had hij heimwee naar de vriendjes en school in Delft. Dat raakte mij dan ook weer. Gelukkig bleef hij er niet in hangen en ging later toch wel weer lekker spelen. Zulke momenten zullen we nog wel meer hebben. Marije huilt makkelijk maar speelt en klets verder ook honderduit. En Ruth slaapt veel en is gelukkig helemaal niet onrustig van de overgang. We hopen dat we zo allemaal weer klaar zijn om morgen echt naar Ekwendeni, naar huis, te gaan en te zien wie en wat daar op ons wacht.

Zending dichtbij: Kidsclub Bethel

2011-05-16T23:51:00.001+02:00

Afgelopen vrijdag waren we te gast bij de Kidsclub Bethel van de Hervormde Gemeente in Oud-Beijerland. Een bijzonder initiatief: elke twee weken komen op deze club 30 kinderen uit de wijk samen in de Bethel-kerk.Een prachtige gelegenheid om laagdrempelig het evangelie te delen met hen en hun ouders. Echt heel mooi om te zien hoe goed het loopt, hoe enthousiast de kinderen zijn en hoe gemotiveerd de medewerkers zijn.

Voor deze keer had de leiding ons gevraagd de kinderen iets te vertellen over ons werk in Malawi. Anneke heeft een interactieve presentatie gehouden met veel aandacht voor de verschillen tussen kinderen in Nederland en kinderen in Malawi. De 20-30 kinderen die er waren, luisterden en keken goed en deden goed mee.

Na de presentatie was ervoor gezorgd dat iedereen met textielstiften een tekening kon maken op t-shirt. Die nemen wij dan mee en delen ze uit aan kinderen in Malawi. We genoten van het enthousiasme. We komen altijd graag op de clubs en verenigingen om het verhaal van de kerk en de mensen in Malawi te vertellen. We vinden dat een belangrijk deel van ons werk en we komen er ook altijd zelf weer gemotiveerd van terug.

Hieronder enkele foto’s van de avond.


	Anneke voor de groep

	Vol aandacht kleuren

	Het eindresultaat gaat mee naar Malawi.

24 mei weer terug naar Malawi

2011-05-12T00:16:00.000+02:00

Het is lang geleden dat we op deze weblog iets schreven. Vanaf de geboorte van Ruth hebben we ons geconcentreerd op haar weblog. In de weken naar haar thuiskomst uit het ziekenhuis heeft ons leven langzaamaan weer structuur gekregen. De kinderarts adviseerde ons om te wachten tot ze 4 maanden is voor we terug gaan naar Malawi. Daarom hebben we ons vertrek – dat oorspronkelijk stond gepland voor eind april – uitgesteld tot 24 mei.

Gisteren is Anneke met Ruth voor de laatste keer op controle geweest in het ziekenhuis. De conclusie was dat we niet meer terug hoeven te komen; we mogen haar als een gewone baby beschouwen. Daar zijn we erg dankbaar voor. Zwangerschap, bevalling en gezondheid van moeder en kind zijn geen vanzelfsprekendheid.

Over een kleine twee weken vertrekken we weer naar Malawi. Deze dagen vullen zich met laatste afspraken, laatste inkopen en afscheid nemen. Met name voor de kinderen is dat erg belangrijk. Ze zijn in deze lange periode inmiddels al behoorlijk geworteld geraakt in het Nederlandse leven, met nieuwe vriendjes en een leuke school. En niet te vergeten: in onze kerkelijke gemeente (Thomas zei als eerste toen we vroegen wat hij zou missen van Nederland: “de kindernevendienst”). Het is goed om overal – van dierbare mensen en dierbare plekken – zorgvuldig afscheid te nemen.

Website Ruth

2011-01-30T01:03:00.001+02:00

Ruth heeft nu haar eigen website: www.ruthingelusungu.nl.

We houden vanaf nu daar de updates bij. Zie dus voor vandaag: http://ruthingelusungu.blogspot.com/2011/01/dag-4-een-sprongetje-vooruit.html

Dag 3 – Toch weer een stapje terug

2011-01-29T00:37:00.001+02:00

Ruth kon het toch niet goed volhouden zonder de ‘infant flow’. Die is nu weer terug, helaas.

Het was ook een intensieve dag voor Ruth met het plaatsen van een nieuw infuus (nadat de oude was gesneuveld), een (routine) echo van haar hersenen, en een paar keer bloed prikken om haar bloedwaarden te controleren. En tussendoor willen we als ouders dan ook nog even met haar kijken en met je praten… Veel rust heeft ze niet gehad.

Toen we vanavond gingen ‘buidelen’ liep het dus niet echt lekker met haar zuurstofwaarden. Achteraf zat misschien de infant flow niet helemaal goed, maar het was hoe dan ook niet ontspannen. We gingen niet echt met een goed gevoel weg, al lag ze er toen wel weer rustig bij in de couveuze. Gelukkig kwam de kinderarts een uurtje later nog even melden dat het een stuk beter ging.

We blijven bidden om echte vooruitgang met haar longen.


	Toch weer ‘buidelen’ met infant flow aan.

	Eén van de kinderartsen controleert Ruths longen.

Dag 3 – Van de ‘infant flow’ af

2011-01-28T14:50:00.001+02:00

Nadat ik vanmorgen aangifte had gedaan in Zoetermeer, ben ik met Marije nog even langs het ziekenhuis gegaan. Daar wachtte een mooie verrassing: Ruth is van de ‘infant flow’ af. Dat is het apparaat dat ze de hele tijd op/om/aan haar hoofd had om te zorgen dat haar zuurstofgehalte op peil bleef. Een dappere stap, waar we nog niet op hadden gerekend. Maar wij zijn blij. En ze doet het goed. Het ziet er ook een stuk beter uit. Zie fotootje hieronder.


	Zonder infant flow!

Update 15:30 - Inmiddels begreep ik van Anneke dat ze wel weer een klein slangetje met zuurstof in haar neus heeft. Maar de druk is eraf.

Dag 2 – Snel ademen, buidelen en oogjes open

2011-01-28T01:47:00.001+02:00

Vandaag mochten we voor het eerst ‘buidelen’: Ruth mocht een tijdje bij Anneke op de borst liggen. Het is heerlijk om haar even vast te kunnen houden in plaats van alleen naar haar te kijken. We hadden het idee dat het ook hielp om haar rustiger te laten ademen.

Ruth ademt namelijk nog steeds te snel. Wat dat betreft is er gemiddeld nog maar weinig verandering (verbetering) ten opzichte van gisteren. Ze heeft daarom ook nog steeds zuurstof-ondersteuning. En ze heeft gisternacht ‘coffeïne’ toegevoegd gekregen aan haar antibiotica/glucose-cocktail om daarmee normale ademhaling te stimuleren. Verder is ze gelukkig wel rustig en de zuurstofwaarden in haar bloed zijn goed. Het is hopelijk alleen maar een kwestie van geduldig wachten tot haar longen rijp genoeg zijn.

Gisteren waren ze begonnen met het geven van moedermelk via een maagsonde, maar dat bleek in eerste instantie nog niet iets teveel te zijn voor Ruths maag. Toen zijn ze daar even meegestopt (ze krijgt haar voeding dan alleen via het infuus). Vandaag zijn ze het met kleinere hoeveelheden opnieuw begonnen en dat lijkt nu goed te gaan.

Thomas en Marije zijn vandaag ook weer even langs geweest. Thomas vond het jammer dat hij haar niet mocht kriebelen en aan het lachen maken. Marije herkende het infuus van haar eigen bezoeken aan het ziekenhuis.

Vanavond bij het verzorgen kreeg Ruth voor het eerst haar ogen goed open. Dat is niet eenvoudig voor haar want haar oogjes zijn erg gezwollen door al het vocht dat ze krijgt toegediend. Het was een mooi moment.


	Anneke aan het ‘buidelen’ met Ruth.

	Marije zwaait naar Ruth.

	Niet de mooiste foto van Ruth, maar hij ‘vangt’ wel net het moment dat ze haar oogjes open doet.

	Ruth zuigt aan een speentje.

Ruth geboren

2011-01-26T23:51:00.001+02:00


	Ruth in de couveuze kort na haar geboorte.

Vandaag is Ruth geboren. We zijn heel erg blij met haar. Wat een diepe vreugde om zo’n klein nieuw leven voor het eerst te zien. Je wilt het direct omhelzen en tegen je aan drukken.

Gelukkig kon Anneke dat ook nog even doen direct na de geboorte. Maar daarna moest Ruth gelijk naar een couveuze op de kinderafdeling. Al vrij snel kreeg ze daar extra zuurstof. Dat is nodig omdat door haar vroege geboorte – bij iets meer dan 33 weken – haar longen nog niet helemaal ‘rijp’ zijn. Toen we vanavond bij haar weggingen ging het gelukkig goed met haar, al ademt ze nog steeds erg snel. We hopen en bidden dat dat morgen verder zal verbeteren, zodat de zuurstoftoediening kan worden afgebouwd.

Ruth is in Zoetermeer geboren. Toen we ons vannacht in Delft in het ziekenhuis meldden, bleek daar geen plek op de couveuze-afdeling. 20 minuten na binnenkomst lag Anneke in de ambulance om met grote spoed (zwaailichten en sirene) naar het ‘t Lange Land Ziekenhuis in Zoetermeer te worden gebracht. Dat is het ziekenhuis waar ze de afgelopen weken heeft gewerkt en waar ze ook haar opleiding tot tropenarts heeft gedaan. Ruth is vervolgens na een goed verlopen bevalling om 7.58 uur geboren. Ze woog 2290 gram.

Ruths volledige naam is: Ruth Inge Lusungu. Ruth als verwijzing naar een inspirerende vrouw uit de Bijbel. Met de naam Inge vernoemen we haar naar Annekes oma en Anneke oudste zus. Haar laatste naam Lusungu is een Malawiaanse naam die ‘barmhartigheid’ en ‘ontferming’ betekent.

‘s Middags zijn Thomas en Marije voor het eerst op bezoek geweest bij hun zusje. Thomas was een beetje teleurgesteld dat hij haar niet mocht aanraken. Het zal voor die twee een gekke tijd worden. Ruth moet zeer waarschijnlijk zeker nog 3 weken in het ziekenhuis blijven. We zullen dan veel heen- en weer moeten pendelen tussen Zoetermeer en Delfgauw. We zijn in elk geval blij met alle support die we van alle kanten krijgen aangeboden. We maken er dankbaar gebruik van (Dorenda bedankt!)

Tot slot nog wat extra fotootjes van Ruth van vandaag:


	Ruth aan de zuurstof (én infuus én sonde én hartbewaking én zuurstofsaturatiemeter – kortom: genoeg draden weer)

	Thomas en Marije op bezoek bij hun zusje.

	Opa en oma Van den Boogaart op bezoek. Ook opa en oma Snoep zijn al langsgeweest om hun 10e kleinkind te bewonderen.

	Annekes oud-collega’s in ‘t Lange Land zorgen erg goed voor ons.

November en december 2010 in Nederland

2010-12-30T16:49:00.001+02:00

We zijn alweer anderhalve maand in Nederland. We genieten van ons (ruime!) huis in Delfgauw en zijn blij met het ritme dat we hebben kunnen opbouwen.

Thomas gaat naar groep 2 in de Prins Mauritsschool in Delft. Marije gaat daar twee dagen per week naar de peuterspeelzaal. Ze genieten er allebei erg van. Voor Thomas was het wel wennen met allemaal nieuwe kinderen in de klas en allerlei nieuwe werkvormen. Maar hij voelt zich veilig en na een tijdje de kat uit de boom te hebben gekeken komt hij steeds meer los. Er zijn ook al een aantal schoolvriendjes wezen spelen.


	Thomas in zijn nieuwe klas.

	Een dag later ging Marije voor het eerst naar de peuterspeelzaal.

	Thomas werkte de eerste week thuis af en toe ook nog aan wat huiswerk dat hij vanuit Malawi heeft meegekregen om te zorgen dat hij bij terugkomst “bij” is met zijn oude klas.

Thuis spelen de kinderen veel samen. Dat is niet veranderd sinds Ekwendeni. Het is leuk om ze samen bezig te zien. We hebben veel speelgoed te leen gekregen van gemeenteleden in Delft en dat wordt allemaal volop benut. Thomas speelt graag met zijn boormachine en tekent en schrijft allerlei dingen op het schoolbord. Marije houdt heel erg van puzzelen en kan dat ook al best goed.


	Marije houdt erg van puzzelen.

	Samen kleuren op het schoolbord

	Marije is trots op haar resultaat

	En Thomas op het zijne.

Anneke werkt één dag in de week in ‘t Lange Land ziekenhuis in Zoetermeer op de kinderafdeling. Het werken in de Nederlandse setting is enerzijds heel vertrouwd en anderzijds ook wel wennen, met name door grote hoeveelheden onderzoeken die hier worden uitgevoerd om de onderste steen boven te krijgen. In Malawi zou je sneller geneigd zijn om te zeggen: als het verder goed met iemand gaat, waarom zou je dan die éne afwijkende bloedwaarde nog helemaal willen uitpluizen?

Martijn werkt vier dagen per week aan het begeleiden van projecten in Malawi. Dat gaat met telefoon, skype en email best heel goed. Alleen bij onverwachte dingen is het soms weleens lastig dat je niet even bij wat collega’s kunt binnenstappen om zaken recht te zetten. Op 4 december was er een belangrijke vergadering waarop de plannen van de kerk voor 2011 moesten worden goedgekeurd. Het zijn 24 projecten geworden, variërend van het maken van een goedkope editie van de Chitumbuka-bijbel tot het uitrollen van de website van de kerk naar alle afdelingen. Martijn heeft in november en begin december veel tijd gestoken in het schrijven en finetunen van projectplannen, budgetten en tijdlijnen. In december heeft hij ook nog een 4-daagse cursus gevolgd ter voorbereiding op een training voor kerkleiders die hij volgend jaar zal gaan organiseren. Daar heeft hij via de GZB financiering voor gekregen. De komende maanden zal hij gebruiken om veel van het trainingsmateriaal alvast te produceren.


	Ingespannen wachten op Sinterklaas die op school komt.

	En natuurlijk thuis zwarte piet spelen.

Ondertussen vierden we Sinterklaas in Nederland. Voor Thomas en Marije voor het eerst dat ze het bewust meemaakten. Een hele belevenis dus. Toen Sinterklaas op school in zijn klas kwam moest hij wel een beetje huilen. “Het is ook voor het eerst dat ik hem zie”, zei hij tegen de juf toen hij bij haar op schoot zat.



	Samen na de vier Adventskaarsen nu ook de Kerstkaars aansteken.

	Kerstdiner als gezin.

Inmiddels zijn de Sinterklaasliedjes verdreven door de kerstliederen. Het is leuk via de kinderen nieuwe, moderne kerstliedjes te leren: “Heel gewoon”, “Blijf bij Maria, Jozef” . Op 24 december was in Delft voor het eerst een kinderkerst”nacht”dienst georganiseerd. Daar zijn we samen heen geweest. Thomas en Marije genoten van de vuurkorven buiten, de zee van kaarsjes binnen, het beeldverhaal en de liederen (al vond Marije de versterking wat te hard: “word ik eigenlijk doof van”). Kerst zelf hebben we als gezin thuis gevierd. Tweede kerstdag zijn we in Oud-Beijerland naar de kerk geweest en hebben we genoten van een kerstdiner met Martijns familie.


	Heel veel dingen voor het eerst waaronder ook: sneeuwballen!

	Als je je maar warm aankleedt.

	Thomas kan ook voor het eerst sleeën op ijs. Voor neef Pieter uit Zimbabwe is het ook voor het eerst. Ze worden getrokken door opa Snoep en neef Mart.

Annekes verjaardag hebben we in Scheemda bij Annekes ouders gevierd. We waren bijna helemaal compleet, nu ook Herman en Huibke uit Zimbabwe waren aangekomen. In het hoge noorden was het ijs nog sterk genoeg om ‘s middags met de kinderen te kunnen schaatsen. Dus dat hebben we ook nog even kunnen doen.

Al met al komen we veel meer tot rust dan tijdens ons verlof. Toen was ons leven erg hectisch met bijna elke dag bezoeken aan familie en vrienden. Nu hebben we veel meer een vast ritme. Het is goed om hier te zijn. Het gaat goed met de zwangerschap: het kindje groeit goed en Anneke voelt zich goed. We hopen en bidden dat het zo zal blijven de komende weken.

Tot slot nog wat foto’s uit de laatste weken:


	Familieportret op het strand bij Wassenaar.

	Thomas houdt van hoge dingen afspringen.

	Voor ons exotische beelden: in de sneeuw met een slee.

	Martijn probeert of hij nog kan schaatsen.


	Samen spelen met vriendjes: Marije met Hannah, Thomas met Nathan.

	Samen fietsen.

Loslaten en weer landen

2010-11-15T22:10:00.001+02:00

Wij zijn weer geland in Nederland. Na een zeer voorspoedige reis werden we al heel vroeg in de morgen door een delegatie op Schiphol opgewacht. In Delfgauw werden we verrast door een prachtig ruim huis waar we deze maanden zullen verblijven.

De laatste weken in Ekwendeni waren best druk met afronden en regelen van allerlei zaken. Op den duur is het de kunst om het in de handen van anderen achter te durven laten. We waren best blij met de dingen die we deze maanden nog een begin mee hebben kunnen maken. Toch ging de tijd veel te snel en lieten we met pijn in ons hart ons leven en werk in Ekwendeni achter. We zijn blij dat we – als alles goed gaat – hier weer naar terug mogen keren.

Wel vond ik het heel mooi dat precies in de week dat ik wegging, Carol Jack, een nieuwe Schotse arts, kon beginnen. Ze had eerst nog enkele weken in Mzuzu moeten werken om te registeren als arts, maar nu kon ze in Ekwendeni beginnen. Toen ik op den duur weg moest kon ik letterlijk een zieke patiënt in haar handen achterlaten.

Op Thomas’ school werd ook echt aandacht besteed aan het afscheid. De kinderen zongen een ‘farewell’ lied. Ook zongen ze nog “Trust and obey”. Thomas vertelde ons dat hij van binnen een beetje moest huilen. vooral omdat hij zijn vriendjes Chindikani en Wongani en zijn juf een tijd lang niet zou zien. Maar verder hadden hij en Marije veel zin om naar Nederland te gaan om de ‘opa’s en oma’s te zien’.

Tot slot nog wat beelden van de afgelopen weken.


	Op Thomas’ verjaardag hebben we nog wat oud-Hollandse spelletjes geïntroduceerd in Malawi.

	Op 9 oktober had Martijn een workshop in Nkhotakota om de jonge gemeente daar te helpen bij het uitwerken van hun beleidsplan.

	Thomas heeft de laatste weken vaak schoolvriendjes over de vloer gehad. Hier krijgt hij de volle laag bij een watergevecht.

	Marije oefent met emmers dragen in Malawiaanse stijl (maar zonder water).

	Anneke met haar collega’s.

	Thomas and Friends (op zijn laatste schooldag)

	Een afscheidscadeautje voor de juf (die op ons verzoek voor een halfjaar aan huiswerk in een schrift heeft geschreven. We willen graag dat Thomas bij terugkomst in dezelfde klas kan komen bij zijn vriendjes).

	In het vliegtuig naar Kenia.

Een weekje Ekwendeni

2010-10-09T14:13:00.001+02:00

Thomas en Marije liggen lekker te slapen. Martijn is anderhalve dag weg om een strategic planning workshop voor een kerk te verzorgen. Even een moment om terug te kijken op de afgelopen week.

We hebben een heerlijk weekend gekampeerd aan het meer als gezin. Gek dat een camping ook luxer kan zijn dan thuis omdat er stromend water was en een heerlijk warme douche. We hebben enorm genoten van lekker met elkaar zwemmen in het bijbehorende zwembad. Thomas overtrof zichzelf door met een zwemband zelf het diepe water in te durven springen.

Op maandag hebben we leuk Thomas verjaardag gevierd. ‘s Morgens heeft hij getrakteerd op school (‘God bless you’, zie de juf, zo lekker vonden ze de chocoladecake). ‘s Middags hadden we een klein feestje voor kinderen van school. Naast het eten van een vliegtuig taart hebben ze zelf taartjes versierd, hebben we zakgelopen (met maiszakken) en een waterrace gehouden. Met name raketschieten was een groot succes. Het was leuk om te merken dat de kinderen na een tijdje loskwamen. Bijzonder om te zien hoe Thomas zich nu mengt met zijn vriendjes. Ze praten nauwelijks, maar lachen wel uitbundig samen. Verschillende keren gingen onze gedachten terug naar vijf jaar geleden toen Thomas in de couveuse aan de beademing lag. Wat een wonder om hem nu zo te zien spelen.

Dinsdag en woensdag heb ik net als maandag halve dagen gewerkt. Om zeven uur zwaaien Martijn en Marije Thomas en mij uit. Al pratend door een opeengepakt woonwijkje lopen we naar Thomas’ school. Het is vaak een verrassing hoe laat de assembly (zingen en marcheren, daarna bijbellezen) begint. Soms zijn we op tijd, soms zijn we net te laat. De middagen slapen Thomas en Marije een uurtje en ik soms ook. Daarna doen we huiswerk en wil Marije ook ‘school’ doen. Zij speelt ‘s morgens lekker om de tuinmannen en mama Ellen heen en weet haarfijn aan Thomas te vertellen wat voor leuke dingen hij thuis heeft gemist. Verder spelen ze nog even lekker samen.

Woensdagavond hebben we bijbelkring bij ons. Martijn leidt het. Er is weer een gemêleerde groep: Malawianen, Schotten, Ieren en wij. ‘Learning to believe’ is het thema. Petrus wordt bestraft als hij het lijden van Jezus wil wegpraten. Een aspect van geloven dat toch cruciaal is.

Op donderdag was er een ouder tien minuten ochtend. De juf was erg tevreden over Thomas. Wel kregen we te horen dat de school eigenlijk al om kwart voor zeven begint….Ze werken echt hard op school. Ik ben verbaasd dat Thomas nu al bijna alle letters van het alfabet kan schrijven en ook door elkaar heen weet te benoemen. Lezen is een volgende stap.

Twee keer ben ik er deze week ‘s nachts uitgeroepen terwijl ik geen dienst had. Mijn echte dienst heb ik nu dan ook maar aan iemand anders gegeven. Ben toch wel moe als ik ‘s nachts eruit moet. Slaap dan vervolgens slecht. Verder voel ik me wel heel goed en ik voel het kindje nu ook bewegen. Zeker Marije is er erg met de komst van het nieuwe kindje bezig en reserveert vaak een plekje voor de baby.

‘s Avonds eten we bij Carol Jack, een nieuwe collega uit Schotland die hier een jaar komt werken. Zij is drie weken geleden gearriveerd en werkt nu in Mzuzu om zich te laten registreren. Ze kan precies hier beginnen als wij weer naar Nederland vertrekken. Zelf hebben we dit niet zo gepland, maar het komt heel mooi uit. Een knipoog van Boven.

Vrijdag was een heftige dag in het ziekenhuis. De man van een van onze medewerkers was al voor de derde keer opgenomen. Wat vage klachten, niet helemaal lekker. Verschillende onderzoeken gedaan die niet veel opleverden. Meerdere keren hem gezien die dag. Gelukkig ging het toch telkens weer. Tussen de middag (net nadat Martijn was vertrokken) werd ik weer geroepen. Snel mama Ellen opgetrommeld die eigenlijk vrij zou zijn en naar het ziekenhuis gegaan. De man was overleden. Ik was toch wel heel geschokt en anderen met mij. Frustrerend om niet goed te weten wat er aan de hand was.

Verder was het een drukke dag waarin verschillende clinical officers er niet waren. Gelukkig werd ik goed geholpen door Nikki en Marlous, twee Nederlandse co-assistenten.

Verder soort intensive care gespeeld voor een kind (vrienden van vrienden) die nierfalen leek te ontwikkelen na een ernstige malaria. Een paar keer extra naar het ziekenhuis geweest. Gelukkig gaat het nu beter. Malaria blijft toch een onvoorspelbare ziekte.

Straks nog even ons gezicht laten zien op een bruiloft, daarna naar een bevriend gezin toe. We zien ernaar uit dat Martijn vanavond ook weer thuiskomt.

Bezoek van Ineke en Henny

2010-09-18T19:21:00.001+02:00

Deze keer geen stukje van Martijn en Anneke maar van hun gasten Henny en Ineke.


	Groepsportret

We logeren nu een week hier in Ekwendeni en we genieten er erg van om bij hen te zijn. Na een lange reis van ruim 12 uur met de bus vanaf Blantyre (zuiden van Malawi) kwamen we in Mzuzu (het noorden) aan waar Martijn op ons wachtte. Toen nog 20 km naar Ekwendeni en daar was het heerlijke weerzien met de hele familie. Een heerlijk diner bij kaarslicht stond voor ons klaar. We slapen in het guesthouse omdat het huis van Martijn en Anneke maar klein is. Geen probleem. Met ons zaklampje lopen we ‘s avonds een paar minuten naar het guesthouse. Mooi om de maan te zien en ontelbaar veel sterren. Ook zijn er heel andere vogelgeluiden en natuurlijk krekels.

Thomas en Marije zijn dol op verhaaltjes en dat komt goed uit, want wij genieten daar ook van. Thomas vraagt steeds: waarom? En als het verhaaltje iets anders voorgelezen wordt vraagt hij: staat dat er echt? Hij heeft deze week al examens gehad op school en dat terwijl de school nog maar 2 weken bezig is.Marije met haar lieve hoge stemmetje zegt: hier bent ik. Ze klom deze week op de tuintafel en viel er vanaf. Nu zit haar gezicht onder de schrammen.


	Voorlezen

	Op schoot zitten

We vinden het fijn om te luisteren naar de verhalen van Martijn en Anneke. Ze weten ons heel veel te vertellen over Malawi. Fijn om te zien hoe ze zich hier op hun plek voelen. Ze komen op mij heel relaxt over. Het gaat hier nogal eens anders als je gepland hebt. Afspraken die niet doorgaan. Er was deze week vaak ‘s avonds geen water. Ook zouden we dit weekend naar het meer gaan, maar er was geen diesel te koop.

We zijn met Anneke meegelopen in het ziekenhuis. Wat ben ik trots op haar. Ze spreekt met de patiënten in Toemboeka en is heel begaan. Een nurse noemde haar een blessing for the hospital. Als Anneke vertelt dat ik haar tante ben krijg ik nog een extra hand.

Wat een andere gezondheidszorg als in NL. Met veel minder mogelijkheden tot onderzoek en een veel kleiner assortiment aan medicijnen kunnen er gelukkig toch veel mensen geholpen worden. Maar ook zijn er veel zorgen en onmogelijkheden om te helpen. We genoten van de fijne dingen. Een moeder die haar zesde kindje verwachtte kreeg een drieling. Waar ze heel blij mee was. Wat zal ze het druk krijgen om 3 kinderen borstvoeding te geven. Ook was er een andere moeder die eerder 3 doodgeboren kindjes had en nu een levend kind kreeg. We waren ook ontdaan over dingen die niet goed gingen en konden daar fijn met elkaar over praten.

Vandaag zijn we naar Mzuzu geweest en hebben in een restaurant gegeten. Echt een uitje. Anneke komt soms weken niet uit Ekwendeni. Dan is de wereld maar klein. Wat is het fijn om nieuws uit NL te horen. Zo hoorden we deze week dat onze familie weer groter geworden is door de geboorte van Loïs.

Nu staat de appeltaart in de oven en morgen is onze laatste dag hier. Maandagmorgen om 6 uur hopen we hier weg te gaan en DV dinsdagmorgen eind van de morgen weer in Rotterdam te zijn.

Heerlijk om bij Martijn en Anneke te zijn. Om te praten, te delen, te zien waar ze wonen en werken, om de mensen te ontmoeten met wie ze omgaan.

Dankbaar zijn we voor deze tijd.

Hartelijke groeten uit Ekwendeni.

Blijdschap

2010-09-13T20:30:00.001+02:00

Te midden van al het ‘gewone’ nieuws van ons werken en leven hier in Malawi, hebben we ook nog ander, vreugdevol nieuws: wij verwachten een derde kindje in maart 2011. We zijn er erg blij mee en zien ernaar uit.

Tegelijkertijd is de verwachting voor ons niet zonder zorgen. Thomas en Marije zijn (veel) te vroeg geboren en hebben beide langere tijd in het ziekenhuis gelegen. Medisch gezien is de kans op herhaling groot.

Daarom heeft de gynaecoloog ons geadviseerd om al bij een zwangerschapsduur van 5 maanden naar Nederland te komen, zodat het verloop van de zwangerschap in de laatste maanden goed in de gaten gehouden kan worden. In Nederland kunnen bij tekenen van een mogelijke vroeggeboorte nog voorzorgsmaatregelen genomen worden die in Malawi niet voorhanden zijn. Bovendien zijn in Nederland veel meer mogelijkheden in de zorg voor te vroeg geboren kinderen.

Praktisch betekent dat, dat we al in november 2010 naar Nederland zullen terugkomen. Voor ons zijn dit dus best vreemde maanden omdat we nu maar tijdelijk hier zijn. Terwijl we in deze weken zoveel mogelijk voor ons werk willen doen, bereiden we ons ook tegelijkertijd weer voor op een verblijf in Nederland. We vinden het bestwel spannend hoe alles zal verlopen. Bovenal hopen we dat het met het kindje goed zal gaan en dat het niet veel te vroeg geboren zal worden.

Als alles goed gaat met het kindje en met Anneke hopen we eind april, begin mei 2011 weer terug te kunnen gaan naar Malawi.

In de tijd dat we in Nederland zijn, blijven we gewoon in dienst van de GZB. Martijn zal op afstand het werk in Malawi blijven begeleiden op het kantoor van de GZB. Als alles goed gaat met de zwangerschap, hoopt Anneke een aantal dagen aan de slag te kunnen gaan als arts. Als het mogelijk is, willen we voor Thomas en Marije graag een tijdelijke plek te vinden op een school en peuterspeelzaal. Al die dingen – naast huisvesting en andere praktische zaken – moeten nog in detail geregeld worden. Daarin zijn we erg blij met steun van onze thuisfrontcommissies.

“Ik vond eigenlijk alles leuk…”

2010-09-06T22:13:00.001+02:00

Toen ik (Martijn) rond 12 uur Thomas ging ophalen, bleek hij een hele goede ochtend te hebben gehad. Hij had maar “één tik” gehuild.

Daarna had hij leren rekenen, zo meldde hij. Ik begreep dat ze er gelijk stevig tegenaan gaan: de kinderen moesten op dag één maar gelijk alle getallen van 0 t/m 20 op het bord schrijven. Nu kan Thomas wel tot 20 tellen, maar ik zou er graag bij zijn als hij dat ook foutloos op het bord zou zetten. Ongemerkt om het hoekje kijken zal er echter niet in zitten voor mij.

Thomas heeft het in elk geval naar zijn zin. Bij het naar bed gaan vanavond zei hij dat hij niet kon kiezen wat op school het leukste was, omdat hij “eigenlijk alles wel leuk vond”.


	Thomas In de bank met zijn klasgenootjes. Hij zit naast Wongani en Linda.

	Overzicht van de klas. In de loop van de week zullen er waarschijnlijk nog meer kinderen arriveren. Nu zijn ze met z’n tienen.

	Onderweg naar huis kwamen we mama tegen. Die moest natuurlijk ook alles horen.

Thomas voor het eerst naar “Standard 1”

2010-09-06T08:26:00.000+02:00

Het huis voelt leeg. De kinderen waren de afgelopen weken ‘s ochtend altijd al vroeg samen aan het spelen. Anneke gaat rond 7 uur naar het ziekenhuis. Thomas en Marije liepen dan een stukje met haar mee. Als ze terug waren werden vaak al weer de speelspullen uit de zandbak gehaald en gingen “Bob en Wendy” samen aan het bouwen. Altijd hele verhalen en uiteraard werd ik met regelmaat op de hoogte gehouden terwijl ik in de studeerkamer zat te werken.


	Met z’n allen op weg naar school voor de eerste schooldag van het nieuwe jaar.

Dat mis ik wel een beetje. Marije is alleen aan spelen met de lego. Thomas is vandaag voor het eerst sinds drieënhalve maand weer naar school. Hij zit nu in Standard 1. Dat is hier de eerste groep van de basisschool. Maar het onderwijssysteem is niet echt vergelijkbaar met Nederland. Hier gaan ze er gelijk vol tegenaan met rekenen en taal. Hij moet morgen 10 schriften meenemen, een potlood en een gum. En we moeten een huiswerkagenda kopen. De schooldag loopt van 7 uur ‘s ochtends tot 3 uur ‘s middags, met een uurtje pauze tussen 12 en 1. We zullen zien hoe het gaat. Waarschijnlijk zullen we hem niet alle alle middagen naar school laten gaan, zodat we hem thuis ook nog wat homeschooling kunnen geven volgens wat hij in Nederland in groep 1 en 2 zou krijgen.

Vandaag was het weer een beetje spannend voor ons allemaal. Hoe zou het gaan? Thomas trok zijn uniform weer aan (en bleek flink te zijn gegroeid in lengte). Om 7 uur liepen we met z’n allen de bekende route naar zijn school. Thomas werd steeds stiller naarmate we dichterbij kwamen. Marije kwetterde vrolijk door dat ze Thomas klas al zag. Nadat we kennis hadden gemaakt met zijn nieuwe leerkracht, Mrs. Caroline Phiri, en aanstalten maakten om weg te gaan, moest Thomas toch wel even huilen. We hopen dat het goed zal gaan en dat hij het weer net zo naar zijn zin zal hebben op school als voor ons verlof.


	Thomas moet nog even getroost worden.

	Afscheid nemen. De vrouw in het blauw mantelpak is Thomas nieuwe juf, Mrs. Caroline Phiri.

Presenteren in Nederland: in gesprek met de wereldwijde kerk

2010-09-04T00:47:00.001+02:00

Het is ondertussen al weer even geleden dat we in Nederland onze presentaties hielden over het werk hier in Malawi. We vonden dat een voorrecht om te mogen doen. We vinden het een belangrijk onderdeel van ons werk om door te geven wat christen zijn en kerk zijn in Malawi inhouden.


	Volle zaal bij de presentatie-avond in Oud-Beijerland

	Anneke aan het woord bij de presentatie voor de pauze.

	In gesprek met de aanwezigen in de workshops na de pauze.

Tijdens de eerste paar kerkdiensten die we in Nederland mee maakten viel het ons op hoe vaak benadrukt werd dat we als christenen in Nederland een minderheid zijn geworden die zich moet verdedigen waarom ze nog geloven. Geloven is moeilijk geworden. Voor ons was dat aanleiding om in onze presentaties te benadrukken dat dat wereldwijd gezien maar een deel van de waarheid is over het christendom. Wereldwijd is de kerk vooral een groeiende, jonge en springlevende gemeenschap. En in Afrika ook nog eens overal zeer zichtbaar aanwezig (waar ter wereld bidden buschauffeurs voor het begin van hun reis samen met de medepassagiers? Waar ter wereld hoor je Michael W. Smith in de winkel?).

Wat ons betreft betekent dat, dat we als christenen altijd met twee woorden moeten spreken als het gaat over de kerk: in Nederland wordt de kerk misschien kleiner, wereldwijd wordt ze alleen maar groter en groter.

Wij zijn namens de kerk in Nederland uitgezonden om binnen de presbyteriaanse kerk in Malawi te helpen bij het vinden van de juiste woorden en daden voor de Bijbelse boodschap in de taal, cultuur en omstandigheden van Malawi. De neiging is groot om daarbij primair te denken dat wij iets komen brengen wat er nog niet is in Malawi of in elk geval wat er heel schaars is. En dat is natuurlijk ook zo: het artsentekort in Malawi blijft onverminderd groot en organisatie-adviseurs zijn schaars en/of duur.

Toch benadrukten we in onze presentaties dat onze aanwezigheid in Malawi niet alleen een kwestie is van het brengen van een set kennis en vaardigheden. Onze aanwezigheid betekent ook iets voor Nederland. Malawi heeft ons ook iets te bieden. We brachten tijdens onze presentaties dan ook altijd een aantal ‘cadeaus’ mee uit Malawi. Die kwamen neer op de volgende punten.

Allereerst een herhaling van het eerder genoemde punt: er is reden voor hoop, de kerk wereldwijd groeit. Als voorbeeld: onze kerk is tussen 1980 en 2010 gegroeid van 20 naar 170 gemeenten. En gemeenten mogen zich pas gemeente noemen als ze minimaal 500 leden hebben. Deze cijfers zijn in lijn met trends in hele Afrika.
Als we iets van de Afrikaanse kerk mogen leren is het wel dat kerkdiensten een feest mogen zijn waar je met je hele(!) lichaam en ziel aan mee kunt doen.
Verder kunnen we leren van de vanzelfsprekendheid van het geloof. Die is in Malawi groot. Niemand schaamt zich om christen te zijn. Gebed heeft een vanzelfsprekende plek in alle dingen van het alledaagse leven. Graag zouden we manieren vinden om die vanzelfsprekendheid aanstekelijk te laten zijn. Dat zal misschien moeilijk zijn in onze post-christelijke samenleving, maar het zou mooi zijn als we ons konden laten meenemen in het Afrikaanse enthousiasme
We kunnen leren van de vormen van kerk-zijn die in Malawi zijn gegroeid. Bijvoorbeeld van de manier waarop het onderling pastoraat wordt vormgegeven. Op zondagmiddag zijn er kerkdiensten in de secties van elke wijkgemeenten. Gewoon bij mensen thuis. Diensten met zo’n 20-30 mensen. Na die dienst worden de pastorale zaken van de sectie besproken en worden bezoekjes gepland. Daarbij wordt iedereen die aanwezig is ingeschakeld – ouderling, diaken of gewoon gemeentelid, dat maakt niet uit. De bezoeken worden dan vaak direct na de dienst uitgevoerd. Als we in Nederland zoeken naar de invulling van de tweede dienst, is hier een goed idee.
Tot slot krijgen we vanuit het predikantentekort in Malawi een nieuwe blik aangereikt op de rol die gewone gemeenteleden kunnen en mogen spelen in de eredienst. In de kerk waar wij werken wordt 85% van de diensten van A tot Z, inclusief de preek volledig verzorgd door ouderlingen in nauwe samenwerking met gewone gemeenteleden. In Nederland hebben nogal de neiging om de ‘ambtelijkheid’ van de kerkdienst te benadrukken. Van onze Afrikaanse broeders en zusters leren we dat we daar echt wel wat ontspannener over mogen zijn.

Naast onze presentaties zijn we ook geïnterviewd door eo.nl. Op basis van de interview en van opnames bij één van onze presentatie-avonden is een documentaire gemaakt. Die is op 24 juli 2010 uitgezonden binnen het kader van de EO-zomerserie “Mensen met een missie”. De uitzending is hier nog terug te luisteren.

Voorafgaand aan ons verlof heeft Martijn ook nog aardig wat tijd gestoken in het schrijven van een artikel voor het blad Wapenveld. Het heeft als titel “Efeze in Afrika” en gaat over de manier waarop onze ervaringen in Malawi relevant zijn voor Nederland: welke lessen kunnen we in Nederland leren van de wereldwijde kerk. Dat is een onderwerp waarover we graag in gesprek blijven.

Weer vrij

2010-08-24T08:40:00.001+02:00

Ik ben zondagochtend met een groep predikanten uit Ekwendeni na de kerkdienst bij Rev. Nyondo op bezoek geweest in de gevangenis in Mzuzu. We waren onderdeel van een onafgebroken stroom bezoekers gedurende de dag. Hij had dus geen gebrek aan steun. We waren maar kort binnen en spraken vooral over hoe het ging. Aangezien er continu een bewaker bij was konden we niet inhoudelijk op de situatie ingaan. Na vijf minuten sloten we af met een gebed en maakten plaats voor de volgende bezoekers.

Gisterenochtend is Rev. Nyondo op borgtocht vrijgekomen. De overheidsaanklager wilde hem nog 7 dagen vasthouden voor nader onderzoek, maar de rechter oordeelde dat hij de noodzaak daar niet van zag. De vrijlating was aanleiding voor een groot feest met een optocht door de straten van Mzuzu. Ik was zelf aan het werk op het synodekantoor toen en kon de feestende menigte steeds dichterbij horen komen. Op het terrein van de kerk naast het kantoor ontstond een spontane openlucht rally met speeches, zang en gebed. Ik heb het van een afstandje gevolgd (het is niet verstandig als buitenlander bij een “politiek-gevoelige” bijeenkomst te zijn) en wat foto’s gemaakt met mijn telefoon.


	Na de vrijlating ontstond een spontane ‘openlucht rally’ bij de kerk naast het synode-kantoor.

Iedereen is erg blij dat dit nu achter de rug is. Het blijft echter wel een hele grote vraag: hoe zal dit zich verder ontwikkelen de komende tijd, de komende jaren? Het zal ongetwijfeld onderwerp zijn van een uitgebreide bespreking tijdens de Synode-vergadering die komend weekend van start gaat.

In de internationale media is weinig aandacht voor wat er in Malawi gebeurt. Op internet vond ik nog wel de volgende artikelen met een weergave van de gebeurtenissen:

http://www.malawivoice.com/latest-news/police-free-two-livingstonia-clerics-as-nyondo-still-in-custody/

http://www.malawivoice.com/latest-news/mzuzu-city-in-jamboree-for-the-released-livingtonia-synod-gs/

Gebed gevraagd: Algemeen Secretaris van de kerk gearresteerd

2010-08-21T17:09:00.001+02:00

Ik was eigenlijk van plan om vandaag een stukje te publiceren over onze presentaties in Nederland. Dat moet door de gebeurtenissen van vandaag maar even wachten. Onze Algemeen Secretaris, de hoogste baas van de uitvoeringsorganisatie van de kerk, is namelijk gisteravond gearresteerd en zit nu nog steeds gevangen.


	De Algemeen Secretaris van de kerk, is gisteren gearresteerd.

Ik ging vanochtend om 7.15 uur op weg om een vergadering te helpen leiden van de Planning Committee, waaraan ik verantwoording afleg over de uitvoering van het beleidsplan van de kerk. We zouden de komende Synode (van 28 augustus tot 1 september) voorbereiden. Nog voor ik Mzuzu inreed werd ik gebeld door Anneke. Zij had net een sms gekregen van de anesthesist van het ziekenhuis dat de Algemeen Secretaris gevangen zat. Even later werd ik zelf gebeld door een lid van de Planning Committee: of ik het al wist en of ik contact op wilde nemen met de plaatsvervanger van de Algemeen Secretaris, mijn baas, over wat nu verder de bedoeling was.

In Mzuzu ben ik gelijk langs gegaan bij de Deputy. Hij was net even thuis om zich even op te frissen na een hele nacht op het politiebureau. Hij vertelde mij dat de Algemeen Secretaris vrijdag naar de begrafenis van Moses Chirambo was gegaan, een vooraanstaand politicus en voormalig minister van Gezondheidszorg. Bij de begrafenis waren allerlei leden van de regering aanwezig. Tijdens een toespraak haalde de Algemeen Secretaris hard uit naar de president van Malawi en zijn beleid.

‘s Avonds kwam vervolgens de politie op het synode-terrein hem arresteren samen met zijn plaatsvervanger en de voorzitter van de Synode. Op het politiebureau bleek het vooral om de Algemeen Secretaris te gaan. De andere twee wilden hem niet alleen laten, maar werden gedwongen om weg te gaan. Hij zit nu vast op beschuldiging van “opruiing en verraad”.

40 mensen hebben gedurende de nacht bij het politiebureau gewaakt en gezongen en de Algemeen Secretaris moreel ondersteund. Het bericht ging als een lopend vuurtje rond in de kerk en aan het begin van de morgen, toen het openbaar vervoer weer was begonnen, groeide het aantal mensen snel naar ruim 300. Vanuit de hele noordelijke regio waren en zijn mensen/predikanten onderweg naar Mzuzu om steun te betuigen en de vrijlating van de Algemeen Secretaris af te dwingen.

Later in de ochtend is hij voorgeleid voor de rechtbank. Zijn advocaten hebben gevraagd om vrijlating op borgtocht. In eerste instantie leek dat ingewilligd te worden en was er sprake van een borg van zo’n 2.000 euro (overigens een gigantisch bedrag hier). Later werd dat ingetrokken. Het laatste wat ik ervan hoorde is dat hij van het politiebureau is overgebracht naar de gevangenis in Mzuzu.

Iedereen is er vol van en veel gesprekken gaan alleen nog maar over de arrestatie en over de redenen ervoor. Sinds hij vorig jaar een absolute meerderheid haalde in het parlement, geeft de president steeds minder ruimte voor kritiek. Alle criticasters in de partij worden geroyeerd. Kritische kranten krijgen geen advertenties meer van de overheid. Kritische ministers worden ontslagen.

De arrestatie van een kerkleider is echter zonder precedent. Dat is nog nooit gebeurd sinds de invoering van het meerpartijenstelsel in 1994. Er is een nieuwe wissel om gezet en iedereen is bezorgd over hoe de situatie zich verder zal ontwikkelen.

Willen jullie bidden voor:

de vrijlating van de Algemeen Secretaris
de democratie en vrijheid van meningsuiting in Malawi
wijsheid voor de kerk om te bepalen hoe om te gaan met deze situatie

Weer aan de slag

2010-08-13T21:54:00.001+02:00

Ondertussen hebben we alweer aardig de draad opgepakt. Het was leuk om weer aan de slag te gaan. Collega’s begroetten ons met enthousiasme.

In het ziekenhuis was alles redelijk goed doorgedraaid. Een clinical officer had een aantal van Annekes taken overgenomen en had dit echt goed uitgevoerd. Hij is ondertussen gepromoveerd en mag deze taken blijven doen. Ook is er ene nieuwe verloskundevleugel geopend en zijn er nieuwe mensen aangenomen. Dat is erg fijn om te merken.

Ook Martijns werk is heel goed doorgegaan. Er is hard gewerkt aan de uitvoering van drie projecten waarvoor net voor ons vertrek naar Nederland nog financiering beschikbaar was gesteld door de GZB. Zo is er vijf weken lang een promotie-tour gehouden op 21 plekken in Noord-Malawi om bijbelbezit en bijbellezen te stimuleren. Met muziek, drama, bijbelquiz en promotiepraatjes. En natuurlijk was de bijbel te koop (met subsidie). De bijbels waren niet aan te slepen en mensen vroegen steeds om meer. Bemoedigend.

Thomas en Marije spelen heerlijk samen, al kletsend in het Nederlands. Ze lijken wel weer erg te moeten wennen aan het Engels en hebben nog niet zoveel zin om oude vriendjes op te zoeken. Thomas’ school begint weer in september en dan mag hij naar Standard 1, groep 1. Anneke probeert nu ’s middags weer een beetje zijn oude leerstof op te halen.


	Afgelopen weekend namen we bij het meer afscheid van onze vrienden Erik & Naomi en hun dochtertje Fenna.

Weer thuis

2010-07-30T21:48:00.001+02:00

We zijn weer thuis in Ekwendeni! Zo voelt het gelukkig echt. Het was heerlijk om weer op ons eigen plekje te komen. Vandaag werden we al door verschillende mensen begroet. Met name was het leuk om mama Ellen weer te zien. Thomas en Marije renden op haar af.

We kijken terug op prachtige weken in Nederland. De aankomst was als een warm bad. We ontvingen zoveel hartelijkheid van familie en vrienden en de kerkelijke gemeenten. Er was een huis voor ons geregeld en ingericht, een auto, fietsen. We leefden helemaal op van vriendschappen.

Thomas en Marije hebben ook bijzonder genoten van hun opa’s en oma’s, neefjes en nichtjes, andere vriendjes, prachtige speeltuinen en veel speelgoed. Het was bijzonder hoe snel ze de overgang steeds weer maakten.

De vlucht hierheen is erg goed gegaan en wij en al onze bagage (!) zijn heelhuids aangekomen. Wel hadden we heel vroeg in de ochtend ruim twee uur vertraging op Nairobi, nadat we bijna niet hadden geslapen. Dat waren wel even pittige uurtjes. De eerste dag waren we dan ook erg moe en zijn we gestopt op een prachtige plek bij het meer. Daar hebben we allemaal bijna het klokje rond geslapen, nog wat ontspannen en daarna zijn we doorgereden naar Ekwendeni.

Vandaag hebben we ons met name vermaakt met het uitpakken van al onze koffers. Eigenlijk zadel je jezelf met een luxe probleem op omdat je allerlei dingen nog nauwelijks een plek kunt geven.

We waren nog wel geschokt door het bericht dat de vrouw van een van onze tuinmannen was overleden. Ook hadden we al in Nederland gehoord dat Nathan, een jongetje dat Anneke een naam had mogen gegeven, was overleden. We hebben bij beiden een condoleance bezoekje afgelegd. Het verdriet was schrijnend.

Hieronder een een korte foto-impressie van het verlof.


Het vliegtuig waarmee we aankwamen.

Een warm welkom met koffie en taart in ons tijdelijke huis in Oud-Beijerland.

De bruiloft van Wim-Pieter en Ellis.

Wat zijn er prachtige speeltuinen in Nederland. Deze is bij de Blauwe Stad.

“Met wie moet opa nu grasmaaien”, vroeg Thomas zich gisteren opeens af.

Familie Snoepen weekend in Gramsbergen.

Met de familie Van den Boogaart een week naar Apeldoorn.

Fietsen in nationaal park De Hoge Veluwe.

Genieten van vriendjes: Nathan en Hannah.

Klimmen met tante Inge.

Wandelen en wielrennen (let op de echte wielrenhandschoenen van Thomas) met alle opa’s en oma’s langs het Spui.

Contrasten

2010-05-15T22:42:00.001+02:00

Vandaag was een dag vol contrasten. Eind van de middag gingen we langs bij het gezin van mevrouw Tembo dat we al een tijdje ondersteunen om wat dekens te brengen voor de koude tijd die nu aanbreekt. Een piepklein huis met lekkend dak en gebrek aan bijna alles.

´s Avonds hadden we een afscheiddiner voor ons verlof georganiseerd door de kerkleiding met wie Martijn nauw samenwerkt voor de implementatie van het Strategisch Plan. Een heel mooi gebaar van waardering voor onze inzet het afgelopen anderhalf jaar. De afscheidboodschap was ´Come back´. Dat willen we zeker.


	Groepsfoto in de Ilala Crest Lodge met v.l.n.r. Mr. H.C.T. Nthakomwa (General Treasurer), Rev. M.C.E. Munthali (Deputy General Secretary), Rev. M.M. Banda (Moderator), Rev. C.M. Baloyi (Moderator Elect). Thomas sliep het hele diner op Martijns schoot.

Binnen ruim een uur van zeer armoedig huisje naar één van de luxste gelegenheden in Mzuzu, waar we omringd werden door chiefs uit de noordelijke regio van Malawi. Zo gecontrasteerd is Malawi. Zo dicht liggen rijkdom en armoede bij elkaar. En wij zitten er midden in.

De grote verkoudheid

2010-04-17T20:40:00.001+02:00

Eén keer per jaar organiseert het ziekenhuis een speciale dag rondom tuberculose . Elk jaar wordt er een ander dorp voor uitgekozen als locatie voor de festiviteiten. Tuberculose wordt hier chikhoso chikulu genoemd, ofwel de grote verkoudheid. Mensen weten er veel van, maar er heersen ook veel taboes omheen. Sommigen denken dat je er per definitie aan dood gaat. Zeker omdat het sterk wordt geassocieerd met HIV en AIDS.

De TB officer had gevraagd of ik de guest of honour wilde zijn. Een eer waar je niet voor kunt bedanken. Het was ongeveer een uur rijden over hobbelige wegen en gammele bruggen met een volgeladen auto. Toen we aankwamen werden we tegemoet gedanst door traditionele Ngoni dansers. De stemming zat er direct goed in. In zo’n dorp gebeurt er niet vaak zoiets, dus jong en oud kwamen kijken. Het programma begon natuurlijk met een gebed door een lokale ouderling. Verder werd er veel gezongen en gedanst, met telkens informatie over tuberculose er doorheen. We riepen mensen op om als ze drie weken hoesten hun sputum (‘ophoest-sel’ zou Thomas zeggen) in het dorp zelf in te leveren. Daar wordt het dan door de TB officer opgehaald en vervolgens in het ziekenhuis onderzocht.

Het dorp zelf had twee drama groepjes die elk een drama stuk opvoerden over tuberculose. Mensen lagen dubbel van het lachen. Vervolgens mochten ik en de village headman een toespraak houden. Dit dorp weet nu in ieder geval wat tuberculose is en wat ze eraan kunnen doen. Het was bemoedigend om hun eigen betrokkenheid te zien.


	Toen we aankwamen werden we tegemoet gedanst door traditionele Ngoni dansers.


	Vol aandacht voor drama uit eigen dorp

Thomas en vriendjes om het huis

2010-04-10T14:54:00.001+02:00

Thomas had deze week Paasvakantie. Hij heeft zijn tijd nuttig gebruikt om te leren fietsen zonder zijwielen. Hij trots en wij natuurlijk niet minder. Deze week op ons weblog een paar beelden van zijn vriendjes uit de buurt.


	Thomas op de fiets, achtervolgd door Marije op de loopfiets

	Peter Kachawa is Thomas’ grootste vriend. Of omgekeerd: Thomas is Peters grootste bewonderaar.

	Maikel is een ander klasgenootje en buurjongentje met wie Thomas veel speelt.

	En verder verzamelen zich vaak nog genoeg andere kinderen uit de buurt als Thomas met zijn vriendjes buiten voor ons huis speelt.

Kerkenraad werkt zich in het zweet met oliepers

2010-03-30T22:24:00.001+02:00

Ik moest vol in de rem toen ik me realiseerde dat het Reverend Brown Khonje was die hard stond te wapperen met z’n hand. Ik dacht dat ik er voorlopig nog niet was. Ik had de predikant net gebeld dat ik Karonga naderde. Ik dacht dat Lupembe, zijn gemeente, voorbij Karonga lag. Maar nu zag ik hem al ruim voor Karonga langs de weg staan. Hard gebarend dat ik hier moest afslaan.


	Uitgezwaaid door de rest van het gezin.

	De weg naar Karonga is van goede kwaliteit. Voor een veilige aankomst zijn echter ook zijn de kwaliteit van vervoermiddel en bestuurder van belang. Met welke van de twee het hier mis is gegaan, weet ik niet, maar het ziet er niet mooi uit…

Rev. Khonje is regionaal directeur van de mannenverenigingen maar tegelijk gewoon gemeentepredikant. Hij is ook lid van één van de taskforces voor de uitvoering van het strategisch plan van de kerk. Toen we een keer na een taskforce-vergadering zaten na te praten kwam het gesprek op de oliepers die ik al een jaar in de schuur had liggen en die ik eindelijk aan de praat had gekregen. Hij was direct zeer geïnteresseerd want in de omgeving van zijn gemeente worden veel pinda’s verbouwd. Olie daarvan persen zou een interessante business kunnen zijn waarmee de gemeente wat extra inkomsten zou kunnen verdienen. We spraken af dat ik zou langskomen met de oliepers en de groundnuts die ik afgelopen jaar had verbouwd, zodat de gemeente Lupembe zou kunnen doen waarvoor ikzelf geen tijd had: experimenteren met het persen en verkopen van pinda-olie.

Afgelopen dinsdag was het dus zover en toen ik Rev. Khonje zat staan had ik er inmiddels een rit van tweeënhalf uur naar Lupembe opzitten. Na de begroeting reden we samen van de snelweg af richting de kerk en pastorie van Lupembe. Daar werd ik begroet door het moderamen van de kerkenraad en het bestuur van de Planning&Development Committee, de commissie die onder andere verantwoordelijk is voor fondsenwerving. Uiteraard begonnen we de ochtend met een “ontbijt” van thee en cake.


	Ik kreeg de welkomstoespraak op een brief mee naar huis.

Vervolgens werd ik met een officiële toespraak welkom geheten. In mijn antwoord bedankte ik de gemeente voor hun uitnodiging. De gemeente is waar het hart van de kerk klopt. Daarom ben ik blij als ik in gemeenten kan uitleggen waar we op het synode-kantoor mee bezig zijn. En natuurlijk was ik ook blij met hun interesse om aan de slag te gaan met de oliepers. Maar het gaat uiteindelijk niet om het opzetten van een succesvol bedrijfje om groundnut-oil te maken en verkopen. Het gaat om wat we met dat geld willen doen: de gemeenteleden helpen om geestelijk te groeien.

Vervolgens heb ik de werking van de pers gedemonstreerd en mezelf in het zweet gewerkt om een eerste beker met pinda’s door de pers te malen. Mijn voorbeeld werd gevolgd door de leden van de kerkenraad. Langzaamaan gingen steeds meer colberts uit en stropdassen los. Er werd gelijk al druk geexperimenteerd met manieren om de snelheid en de geproduceerde hoeveelheid olie te vergroten. Wat nog lukte ook. Iedereen was enthousiast. En er werd al geïnformeerd naar de mogelijkheden om meer persen te bestellen.


	Experimenteren met de pers.

	Buiten was niet ideaal omdat de wind de vlam die de pers warm moet houden steeds uitblies. Dan maar verder binnen in de pastorie. En ondertussen gaan de colberts uit…

	Rev. Brown Khonje

Ondertussen voerden we op wat kladpapiertjes berekeningen uit van wat de extra inkomsten zouden zijn van persen ten opzichte van gewoon verkopen van de pinda’s. 60% extra omzet is op dit moment de schatting. Niet slecht, zou ik zeggen.

Na de lunch moesten we uiteraard nog even bij het groundnut-veld van de gemeente gaan kijken. Bijna 2 hectare, goed voor zo’n 20 zakken gepelde pinda’s, oftewel zo’n 250 liter olie. Dat zal ongeveer 550 euro opleveren, zo’n 7% van de jaarlijkse begroting van de gemeente.

“Wat gaan jullie met het geld doen?”, vroeg ik nog, terwijl we tussen de pinda-planten doorliepen. “We willen er ons pastoraat mee versterken. Met het geld dat we verdienen willen we het mogelijk maken dat ouderlingen bij pastorale bezoeken iets mee kunnen nemen om de gezinnen die ze zien praktisch en materieel te ondersteunen.” Ik hoop dat het gaat lukken. Als dat zo is, zullen we deze gemeente zeker gebruiken om vergelijkbare initiatieven ook in de andere gemeentes te stimuleren.



	Inspectie van de gewassen.

	Met op de achtergrond Lake Malawi.

Prachtig Malawi

2010-03-26T20:21:00.001+02:00

Wij zijn vorige week een week weggeweest. We hebben echt enorm genoten van samen zijn als gezin, de mooie natuur en het zien van vrienden. Hierbij een foto-impressie.


	Eerst een paar dagen in Salima aan het meer

	Arjan en Ilse Visser, GZB collega’s, kwamen bij ons langs.

	In Liwonde National Park hebben we veel impala’s in een mooi groen landschap gezien.


	Thomas mocht ook even sturen

	Op bezoek bij Erik en Naomi de Jonge in Nkhoma. Een relaxte vergadering waarin we een conferentie voorbereiden.

	In Ntchisi forest is nog echt tropisch regenwoud. We hadden een prachtige wandeling waarin we versteld stonden van de hoge bomen met grote wortels.

	Daarna kwamen we bij een mooi uitzichtspunt. Eerst zagen we alleen maar wolken….

	…maar opeens werden we verrast door een mooi landschap.

	Op de terugweg koffie met taart op een mooi plekje.

Niet zorgen voor de dag van morgen

2010-03-04T21:09:00.001+02:00

Eén van mijn taken is het maken van een rooster voor de artsen en clinical officers. Nu heb ik al geleerd om niet te ver vooruit te willen plannen. Nadat je lang hebt gepuzzeld hoor je bijvoorbeeld dat er over twee dagen drie clinical officers op training moeten. Deze week was ook weer zo’n week. De andere arts was na haar maand verlof een paar dagen vertraagd in verband met auto problemen. Een nieuwe clinical officer had nog wat verplichtingen en komt twee weken later. Een andere clinical officer zou deze week voor rijlessen gaan. Ik had een paar weken geleden gedacht dat dit een goede week daarvoor was. Ik bleef alleen over met twee clinical officers. En zij werden beiden op het gerechtshof geroepen om te getuigen. Dat hadden we dus allemaal niet gepland.

Maar vandaag stapte er opeens een voor ons allemaal onbekende clinical officer de overdracht binnen. Hij komt hier een maand voor ons werken. Het was echt een aangename verrassing. Niemand van ons wist iets van zijn komst. Een leuke en goede gast. Welkom! Ik had me voor niets zorgen gemaakt. Zomaar een knipoog.

1 of 99? Over passie…

2010-02-27T17:13:00.001+02:00

“Toen vroeg ik of hij de gelijkenis van het verloren schaap kende. Maar het overtuigde hem niet. Hij herhaalde alleen wat hij eerder zei, dat hij zich afvroeg of de overheid zich echt druk moest maken over zo’n kleine groep jeugd. Een paar maanden laten verloor zijn zoon bij een ongeluk één van zijn ogen. Nu is deze onderwijs-bestuurder één van de voorvechters van ‘special needs education’ voor gehandicapte kinderen”.


	Beeld van de strategisch planningsdagen voor de onderwijs-afdeling. Uiterst links Mr. Mwale. In het midden zit Mr. Tauzi.

Aan het woord is Mr. Joel Mwale, één van de medewerkers van de onderwijs-afdeling van onze kerk. Hij is samen met zijn collega Mr. Tauzi verantwoordelijk voor het het beleid voor onderwijs voor kinderen met een handicap. De kerk heeft 5 scholen voor speciaal basisonderwijs voor (bijna) dove en (bijna) blinde kinderen. Het plan is echter om ook op de meer dan 500 gewone basisscholen van de kerk meer aandacht te gaan besteden aan kinderen met een handicap. ‘Inclusive education’ heet dat. Zodat ze niet naar een speciale school hoeven, maar gewoon met hun leeftijdsgenoten uit de buurt naar school kunnen.

Mr. Mwale en Mr. Tauzi kunnen daar zeer gepassioneerd over vertellen. Ook schrijnende verhalen. Over ouders die hun dove kind maar altijd binnenshuis houden. Omdat ze denken dat het ‘stom’ is. Of behekst. Of omdat ze schamen voor de mensen in de buurt. Wat voor leven hebben die kinderen? Geen… Dat is hun motivatie om zonder ophouden na hun pensionering door te werken om een einde te maken aan deze misvattingen. En er voor te zorgen dat deze kinderen volwaardig onderwijs ontvangen

Maar tijdens hun campagnes komen ze ook in contact met overheidsbestuurders die minder begripsvol zijn. Het klopt wat die onderwijsbestuurder zei: volgens de officiële cijfers zijn er ongeveer 70.000 kinderen met een handicap, een fractie van het totaal aantal van 3.6 miljoen kinderen in het basisonderwijs. En de problemen in het basisonderwijs zijn gigantisch: maar 20 van de 100 kinderen maakt de basisschool af. Moeten we ons dan ook nog druk maken over die paar blinde en dove kinderen? Kom nou: laten we nu eerst maar eens ons geld inzetten op verbetering van het onderwijs voor gewone kinderen.

Als je Mr. Mwale en Mr. Tauzi boos wilt krijgen, moet je dát zeggen. En ik denk dat ze daarin de Here Jezus aan hun kant zouden hebben gehad. Vertelde Hij niet het verhaal van het verloren schaap? Dat ene schaap waarvoor de herder alle andere 99 achterliet om het te zoeken? Zo is het in het Koninkrijk van God!

Tijdens de strategische planningsdagen van de onderwijs-afdeling die ik deze week leidde, zetten we met zo’n 30-35 deelnemers opnieuw de lijnen uit voor de beleid van de kerk in de onderwijs-sector. Speciaal onderwijs was één van de punten. We lieten ons meenemen in de passie van Mr. Mwale en Mr. Tauzi. We lieten ons inspireren door de gelijkenis van het verloren schaap. We gaan vol inzetten op verbetering van de mogelijkheden voor speciaal onderwijs.

Het voorbereiden en leiden van deze 4-daagse workshop betekende voor mij werkweken van 80-100 uur. Maar het was de moeite waard. Het is een voorrecht om te werken met mensen die vol passie zijn om te doen wat ze kunnen om het onderwijs in Malawi te verbeteren. Daar offer ik graag wat nachtrust voor op.


	Groepsportret

	In actie bij het leiden van de workshop.

	Luisteren naar elkaars visie

	En hard werken om plannen te maken om die visie te realiseren.

Afscheid

2010-02-25T22:11:00.001+02:00

Reinder en Colinda bevinden zich nu ergens tussen ons en Nederland in. We hebben de afgelopen dagen uitgebreid afscheid van hen genomen. Eerst een lang weekend weg aan het meer. Daar hebben we het erg gezellig gehad en ook erg genoten van het meer en de prachtige omgeving. Martijn hebben we na het weekend bij het meer achtergelaten. Hij leidt daar deze week de strategic planning workshop van de education department.




	Genieten van het meer en van elkaar

Op dinsdag middag zouden we nog een afscheids bijeenkomstje houden met wat verpleegkundigen en clinical officers. Maar hoe meer de dinsdag vorderde, hoe groter het feestje werd. Steeds meer mensen kregen inbreng. Uiteindelijk werd het een feest zoals ik hier nog niet eerder heb meegemaakt. Een afscheidsfeest is natuurlijk altijd wel dubbel, omdat je daarna iemand mist. En jammer genoeg nam ook Gryson, één van onze clinical officers afscheid. Er werden veel speeches gehouden, ook door mij, waaruit heel veel waardering sprak. Daarna kregen we chips, koekjes, een flesje drinken en werd er zelfs nog een beetje bewogen op muziek. Voor de sfeer in het ziekenhuis was het erg leuk om een keer zo’n gezellige bijeenkomst te hebben. Deze week merkte ik wel echt dat ik de beide collega’s miste in het ziekenhuis en daarbuiten.


	Een feestje gaat er anders aan toe dan wij gewend zijn. Eigenlijk begon het heel formeel. Reinder, Colinda en Gryson, de clinical officer die ook afscheid nam, moesten vooraan op stoelen zitten en naar de speeches luisteren.

	Nog een paar gezinsfoto’s van de afgelopen weken:

Bedankt…

2010-02-15T22:17:00.001+02:00

De videocamera stond in de aanslag. Met een grote glimlach ontvingen we de grote donatie: ongeveer 20 dozen vol ziekenhuis materiaal en nog wat grote apparatuur. Voor de ceremonie moest ik nog even bekijken wat voor apparatuur het was. Ik had soms werkelijk geen flauw idee. En soms wel, maar dan was ook wel duidelijk dat we het totaal niet konden gebruiken ofwel omdat het vooroorlogs was ofwel omdat het te high-tech was. Datzelfde gold voor bijna al het materiaal in de dozen.

Het kwam via een evangelische gemeente hier, die het vanuit Amerika toegezonden had gekregen. De mensen hier dachten dat het om een geweldige donatie ging. Wat dachten de mensen in Amerika. Of hebben die niet nagedacht?

Ik schreef pas al dat geven moeilijk is. Dat geldt nog meer in het groot. We zitten hier niet op afgedankte materialen te wachten. Maar het nieuwste van het nieuwste is ook niet relevant en gaat vaak snel kapot.

Ik moest echt lachen voor de camera. Maar dat was ook wel om het hele toneelstukje. De ziekenhuis administrator (hoogste baas) dacht wel dat het om een mooie donatie ging en bedankte de donors uitvoerig. ‘It will help us to deliver our quality services’. Laten we het hopen.

Property grabbing

2010-02-04T20:51:00.001+02:00

Pas vroeg een collega aan mij of hij een dag vrij kon krijgen. Het voelt eigenlijk gek dat iemand die meer dan twee keer zo oud is als ik mijn toestemming moet vragen voor zoiets. Maar hij legde wel uit waarom.

Een broer van hem is een paar maanden geleden overleden. Deze broer was aardig welvarend. Nu had deze collega nog meer broers, waarvan er één op de stoep van zijn schoonzus stond om de eigendommen van zijn overleden broer op te eisen. Dit is een oud gebruik dat ‘property grabbing’ wordt genoemd. In Malawi is dit overigens verboden, maar het gebeurt toch nog regelmatig. Mijn collega vond het onacceptabel en hij wilde erheen reizen om er een stokje voor te steken.

Dat leek mij een goed idee en hij kreeg zijn dag vrij. Naderhand vertelde hij me dat het in ieder geval tijdelijk was gelukt om zijn broer tot orde te roepen.

Vrouwen en kinderen zijn vaker de dupe van culturele gebruiken. Pas kregen we een kindje in het ziekenhuis dat sinds een maand bij zijn oma verbleef. Hij was in die tijd totaal ondervoed geraakt en ziek geworden. Het wilde niet meer eten, zei men. Waarschijnlijker is dat het gewoon verwaarloosd was. Waarom het bij zijn oma was? Zijn moeder was zwanger van een volgend kindje en dan is het gebruik dat de andere kinderen naar oma gaan. Of die nu eten voor ze heeft of niet. Hartverscheurend, ook voor de moeder.

Als buitenstaander is het misschien wel makkelijk kritiek leveren op dit soort gebruiken. Maar gelukkig merk ik dat collega’s en verpleegkundigen dezelfde verontwaardiging delen. Zo vertelde de matron (verpleegkundig directeur) dat zij toen ze zwanger was van haar tweede echt moeite had gehad om haar moeder te overtuigen dat ze haar kind niet ging achterlaten. Haar moeder is toen uiteindelijk maar naar haar toe gekomen.

Helaas hebben niet alle vrouwen zoveel te zeggen. En juist dat is vaak de dieper liggende oorzaak van veel problemen.

“Can u sagest aname of my son ?”

2010-01-28T08:49:00.001+02:00

“Can u sagest aname of my son ?” Dat sms-je kreeg ik een week of anderhalf geleden. Het berichtje kwam van Richard Chiumia, iemand die we afgelopen tijd geholpen hebben om een bedrijfje op te bouwen. Op tweede kerstdag was zijn tweede kind geboren en nu vroeg hij mij of ik het een naam wilde geven.

Wat doe je dan? En hoe “werkt” dat, cultureel gezien? Wat wordt er verwacht?

Ik heb het nagevraagd bij wat andere Malawianen. Het is hier gebruikelijk om iemand te vragen om een naam te geven. Een beetje vergelijkbaar met ons Nederlandse gebruik om te vernoemen. Maar in plaats van dat je zelf kiest om te vernoemen naar opa, vraag je opa om een naam te geven. Dat kan natuurlijk zijn eigen naam zijn, maar het hoeft niet. Meestal wordt voor het eerste kind de opa van de vaderskant gevraagd, voor het tweede kind één van de oma’s. Dat is traditie, maar net als bij het Nederlandse vernoemen gaan de jongere generaties daar flexibeler mee om.

Maar hoe werkt het naamgeven zelf? Vast niet even een naam terug-sms-en. Navraag leerde dat in ruil voor de eer van het een naam mogen geven, een kleine bijdrage aan de feestvreugde verwacht wordt van de naamgever. Dat kan geld zijn, maar mag ook een cadeau zijn.

Zaterdagmiddag zijn we dus op kraamvisite gegaan. Wandelend met Thomas en Marije. We werden hartelijk ontvangen. Eénmaal binnen realiseerde ik me dat ik niet helemaal genoeg had doorgevraagd vantevoren want ik had geen idee van het ritueel dat bij naamgeving hoort. Dus zaten we even allemaal naar elkaar te kijken. Wat nu? Wie moet wat doen?

Nou ja, dan maar gewoon doen wat me gepast lijkt, bedacht ik me. Toen ik de baby in mijn armen kreeg, heb ik het voor het eerst bij zijn naam genoemd “Moses”. Daarna hebben we met elkaar voor hem gebeden. Een bijzondere ervaring.

De naam Moses leek wel in de smaak te vallen. Volgens Richard was die naam “in high demand”. Dat wisten we niet: we wilden graag een bijbelse naam geven en Moses leek ons wel gepast: een goed voorbeeld en ook nog eens in Afrika geboren. Moses’ zus heet Rachel, ook een bijbelse naam. Dus dat paste goed – onverwacht want we wisten haar naam niet vantevoren.

Een mooie ervaring. Tegelijk ook een ervaring waarin je je weer eens realiseert hoeveel culturele gebruiken en etiquette we nog niet kennen. Het is elke keer weer een verrassing in welke situaties je verzeild raakt en hoe je je dan - voorzichtig proberend en goed kijkend naar de reacties van de mensen om je heen - probeert te redden. Never a dull moment.


	Richard met zijn vrouw en hun kinderen Rachel en Moses.

	Naamgeving

	Na afloop nog even kijken bij de groundnuts en de maïs.

Geven

2010-01-21T23:22:00.001+02:00

Het blijft lastig waar je je grens legt. Niet geven is vaak nog moeilijker dan geven. In ieder geval geeft geven een beter gevoel. Maar wat is wijs?

Vorige week was er weer zo’n dag dat er in het ziekenhuis van verschillende kanten een beroep op me werd gedaan. Naast patiënten zien op de afdelingen, moet er ook nog weer geld geregeld worden voor medicijnen. Ik ben overigens bijzonder blij met de hulp van Colinda Bil uit Delft en met Martha Sommers, de Amerikaanse arts (met meer dan tien jaar ervaring in Malawi). Echt een gebedsverhoring.
Maar vervolgens komen er ook nog andere verzoeken op me af zoals dat er geen licht is op een afdeling, dat er geen papier is om op te schrijven. Volgens mij hoort dat niet bij mijn takenpakket, maar als ik er wat van zeg wordt het sneller geregeld, denkt de verpleegkundige (en het is nog zo ook). En verder raakte het bericht dat onze beste clinical officer zijn ontslag heeft genomen me ook echt.

Tussen de middag kwam ik moe thuis. Thomas en Marije renden op me af, wat natuurlijk erg leuk is. Twee minuten later stond er alweer iemand op de stoep om geld voor een uniform en voor kunstmest te vragen. Ik probeerde duidelijk te maken dat ik dat niet ging geven. En sowieso kwam ze op een heel verkeerd moment. Thomas merkte op: “Sommige mensen willen alles van jullie hebben”. Zo voelt dat inderdaad weleens.

Gelukkig zijn er ook veel dagen dat we veel terugkrijgen. De kunst is om het in balans te houden. Morgen gaan we er in ieder geval gezellig een dagje op uit ter ere van Marije’s verjaardag. Zo ‘tanken’ we ook weer een beetje bij.

Bescheidenheid

2010-01-14T00:03:00.001+02:00

Ik ben deze week aan het lezen in het boek The Next Christendom van Philip Jenkins. Een boek dat je blikveld vergroot en daarmee bescheiden maakt.

Het boek beschrijft de trends in de kerk wereldwijd. Het vestigt er de aandacht op dat alleen in het Westen het christendom afkalft. In de rest van de wereld groeit het aantal christenen gestaag of zelfs onstuimig. Natuurlijk was daar tijdens onze zendingsopleiding – met name op All Nations in Engeland – al aandacht voor. Maar het lezen van dit boek scherpt het beeld behoorlijk aan.

Jenkins laat bijvoorbeeld zien dat in de Westerse beeldvorming de omvang en invloed van de christenheid buiten Europa en Amerika altijd grondig is onderschat. Een voorbeeld uit India. Toen in 1500 de Portugese ontdekkingsreiziger Cabral aan land ging in Zuid-India trof hij daar een gemeenschap aan van zo’n 100.000 zogenaamde “Thomas-christenen”. Deze groep was ontstaan uit missiewerk vanuit Perzië en bestond al vele eeuwen. In de loop van de 16e eeuw werden Roomskatholieke missionarissen – met name Jezuïeten – zeer actief met hun zendingswerk in India. Ze werkten aan het hof van de Islamitische Indiase heersers. Ze bleven ruim 200 jaar aanwezig. Toen William Carey – de pionier van het protestantse zendingswerk in India – daar in 1793 aankwam waren er dus al honderdduizenden christenen in India en waren de Roomskatholieken er al 200 jaar actief geweest.

Dit patroon vinden we in vergelijkbare vorm in al die landen waarvan we nu vaak denken dat er tot voor kort nauwelijks christenen waren: China, Japan, en andere Aziatische landen. Jenkins schrijft dan ook – mijns inziens zeer terecht – over de moderne zendingsbeweging die in de 18e eeuw van de grond kwam: “In veel gevallen, zoals in India, China en grote delen van Afrika, werkten christelijke zendingswerkers dus niet in onontgonnen terrein, maar waren ze feitelijk bezig met het heropenen van eeuwenoude en nog steeds bekende mijnen.” (p.42)

Het maakt bescheiden: de christenheid in de rest van de wereld is veel groter dan die in Europa en bovendien is ze al veel ouder dan we geneigd zijn te denken. Misschien iets om aandacht aan te geven in het godsdienstonderwijs in Nederland.

Een moeder sterft onnodig

2010-01-04T23:07:00.001+02:00

Ik kom net terug uit het ziekenhuis. Ik werd met spoed geroepen. Helaas te laat. Een in- en in- triest verhaal.

Een moeder beviel thuis van haar 5^de kind en verloor veel bloed. Ze werd naar een health centre gebracht. Daar konden ze niet veel doen. De familie is vervolgens de hele dag bezig geweest om transport naar ons ziekenhuis te regelen. Uiteindelijk is dat gelukt. Het kostte hun meer dan een maandsalaris om een auto te huren voor een afstand van 75 kilometer.

Toen ze in het ziekenhuis aankwamen, klopte het hart van de pas bevallen vrouw al niet meer. Tevergeefs heb ik nog een poging gedaan om haar te reanimeren. Haar baby heeft geen moeder meer. We waren er allemaal ontdaan van.

De moedersterfte in Malawi is één van de hoogste ter wereld. En in veel gevallen gaat het om situaties die te voorkomen zijn. Deze vrouw was een tweede vrouw. Kennelijk was het te lastig om haar al een paar weken van te voren naar het ziekenhuis te laten gaan om daar te wachten op de bevalling.

Ook de kwaliteit van zorg in het health centre liet te wensen over. Ze hadden deze mevrouw bijvoorbeeld nog niet eens een infuus (kunnen) geven. En één van de belangrijkste factoren die bijdroegen aan haar overlijden was de vertraging met transport.

We zullen snel een maternal death audit hebben om met verschillende mensen te kijken naar hoe we dit hadden kunnen voorkomen. Ik hoop ook binnenkort met de gezondheids-coördinator van de overheid deze situatie te bespreken. Bijvoorbeeld waarom er in het health centre geen ambulance beschikbaar is. Hopelijk kunnen we er stapje voor stapje zorgen dat dit niet weer een keer gebeurt.

Kerstvakantie

2009-12-29T21:16:00.000+02:00

We doen deze week rustig aan. Op 25 en 26 december vierden we Kerst. Op de 27e was Anneke jarig. Gisteren zijn we een dagje weg geweest naar Livingstonia, één van de historische missieposten in Malawi, ongeveer 2.5 uur rijden hier vandaan.

De rest van de week werken we halve dagen en gebruiken de rest van de tijd voor (administratieve) klussen in en om het huis. En daarnaast proberen we een jaarverslag op papier te zetten.

Aan het eind van de week komen Erik en Naomi de Jonge, vrienden van ons uit Nkhoma (in het midden van Malawi), om oud- en nieuw te vieren. Met hen zullen we ook nadenken over een thema voor een conferentie die we begin mei 2010 hopen bij te wonen. We denken eraan om iets te doen dat past binnen het kader van de viering dat het 100 jaar geleden is dat in Edinburgh een grote zendingsconferentie werd gehouden die van grote invloed is geweest op de ontwikkeling van het denken over zending en de uitvoering van zending.

Hieronder een paar foto’s voor een indruk van de afgelopen dagen.


	De regentijd is nu echt begonnen, een maand later dan gebruikelijk. Een grote opluchting voor de mensen hier.

	Eerste kerstdag: diner met Reinder en Colinda Bil bij ons thuis

	Thomas speelt nog altijd graag met vliegtuigen.

	Marije houdt van kaarsjes uitblazen. Hier probeert ze van een meter afstand de lichtjes van de kerstboom uit te blazen.

	Tweede kerstdag: diner met ons in-en-om-het- huis-personeel.

	27e december: Annekes verjaardag. Ze heeft een fiets gekregen. Met name om Thomas mee naar school te brengen. We hebben een kinderzitje laten maken. Dat heb ik vandaag geplaatst.

	Thomas en Marije genieten van het fietsen.

	Watervallen bij Livingstonia

	Uitzicht op het meer vanaf het Livingstonia-plateau.

Hoe vieren mensen in Malawi Kerst?

2009-12-26T11:37:00.001+02:00

Kerst begint met de kerstnachtdienst. Die doet zijn naam eer aan en duurt tot diep in de nacht. Het is een afwisseling van koren, gedichten, samenzang en meditaties. De liederen die gezongen worden door de koren zijn veelal eigen composities, maar in de samenzang komen alle bekende kerstliederen langs: Komt allen tezamen, Eer zij God in onze dagen, enz. Uiteraard wel in het Chitumbuka.

Op 25 december is er ‘s morgens een kerkdienst die officieel om half negen begint. Wij waren er deze keer klokslag half negen, want het zou een gecombineerde Engels/Chitumbuka dienst zijn (normaal hebben we hier twee kerkdiensten ‘s ochtends, één in het Engels, één in het Chitumbuka). We dachten dat we vroeg moesten zijn omdat we anders geen zitplaats zouden hebben. Om half negen was er echter nauwelijks nog iemand te bekennen. Om negen uur begon het er een beetje op te lijken en rond half tien begon de dienst echt.

Helaas hadden de koren na de lange nacht ‘s morgens zichzelf vrijaf gegeven. Aan de andere kant zorgde dat ervoor dat we zelf veel kerstliederen konden zingen. Thomas en Marije genoten er ook van. De preek ging erover dat Kerst zonder Christus geen feest kan zijn.

In tegenstelling tot wat je misschien zou verwachten heeft Kerst in Malawi ook een commerciële kant. Natuurlijk is het veel minder dan in Nederland en het begint ook lang niet zo vroeg. Toch was het donderdag heel erg druk in de winkels met mensen die kerstinkopen aan het doen waren. Want Kerst betekent ook hier: een luxe kerstdiner. Luxe betekent vaak: rijst met bonen en vlees en misschien een flesje coca-cola. Veel bedrijven geven hun werknemers deze ingrediënten in hun kerstpakket of anders een tegoedbon om die dingen zelf te kopen bij een lokale supermarktketen.

Maar verder gaat het gewone leven ook op eerste Kerstdag gewoon door. Mama Ellen vertelde ons dat ze ‘s middags gewoon hard aan de slag zou gaan op haar land om maïs te planten. De eerste echte regens zijn hier namelijk nu eindelijk gevallen. En voedselzekerheid heeft gewoon prioriteit. Zelfs al is het Kerst.

Toch echt een ramp

2009-12-22T23:19:00.001+02:00

“Eigenlijk valt het bestwel mee. Heb ik op het weblog niet overdreven?”, was mijn eerste gedachte toen we Karonga binnenreden. Ik was vanmorgen vroeg op pad gegaan samen met enkele leden uit het Synode-bestuur om het getroffen gebied te bezoeken. Ik verwachtte bij het naderen steeds meer ingestorte huizen te zien en op de rampplek ontredderde mensen die proberen huisraad uit de puinhopen te ruimen…

Maar dat was niet wat we zagen. Eigenlijk zag je niet zoveel op het eerste gezicht. In Malawi zien zoveel huizen er sowieso bouwvallig uit – voor Nederlandse begrippen. Dus dan valt niet elke scheur direct op. Maar na enkele uren te hebben rondgekeken op verschillende plekken en na met de mensen te hebben gesproken, was mijn conclusie: “Overdreven? Nee, dit is inderdaad precies wat ik schreef: een stille ramp”. Hieronder een beeldverslag met uitgebreide toelichting.

De eerste beelden bij aankomst: ingestorte muren bij een tankstation.

Met daarachter een huis waarvan de muur gedeeltelijk is ingestort. De mensen bivakeren onder het afdakje ernaast, samen met de huisraad die ze uit hun huis hebben gehaald.

Vervolgens gingen we door naar het huis van een getroffen gepensioneerde predikant. De zijgevel was er aan één kant uitgevallen…

…en aan de andere kant staat dat op het punt te gebeuren.

Mensen leven in grote onzekerheid en angst, omdat de seismologen hebben aangegeven dat de aardkorst in het gebied nog steeds onrustig is. De schok van zondag was al de derde grote schok in twee weken. Bij elke schok ontstaan nieuwe scheuren en gaan er steeds meer huizen onderuit.

Daarom slapen mensen nu elke nacht buiten. In zelfgemaakte “tenten” van bamboe en riet. Mensen vertelden ons bang te zijn om opnieuw te moeten meemaken dat je huis ‘heen en weer gaat alsof je in een boot op het meer zit’.

Uiteraard bezochten we ook een aantal getroffen kerken. Ook hier was de schade groot. Variërend van omgevallen zijmuren…

…tot een ingestorte toren.

Maar in veel gevallen is de schade niet zo heel zichtbaar. Het gaat dan vaak om scheuren in muren. Maar wie kan zeggen hoe stabiel de muur dan nog is? Is het veilig om naast zo’n muur te slapen of school te houden of een kerkdienst?
Het komt erop neer dat het gebouw – ook al is het niet volledig ingestort – toch volledig onbruikbaar is geworden.

Wat kunnen we doen? We proberen er te zijn, mensen hun verhaal te laten vertellen en met ze te bidden.

Sommige mensen – de rijkere – hebben besloten om Karonga te verlaten en naar veiligere oorden te verhuizen. Ze willen niet nog een keer met een aardbeving worden geconfronteerd waarin al hun spaargeld in één klap op gaat.

Op de foto staat links Mr. Kabaghe over wie ik gisteren schreef. Hij vertelde me dat hij niet meer in zijn huis kan wonen en dat hij verwacht dat het bij de volgende beving helemaal instort. Hij was net drie maanden met pensioen. Hij is nu op zoek naar een huis in Mzuzu.

Voor de meeste mensen is verhuizen echter geen optie. Zij zullen verder moeten leven op hun huidige plek. Met scheuren in de muur. Zonder hoop op voldoende steun om hun huis goed te herbouwen. Met het risico dat het binnen nu en een paar jaar alsnog in elkaar stort.

Dat is wat ik noem een stille ramp: drie aardbevingen na elkaar zorgen voor honderdduizenden huizen vol verborgen gebreken zonder de mogelijkheid van een bouwtechnische keuring.

We hopen dat de mensen in Karonga en omstreken in elk geval snel weer rustig kunnen slapen. Zonder angst. Onder een veilig dak.

Een stille ramp

2009-12-21T21:06:00.001+02:00

Het is gek hoe dat werkt: een ramp wordt pas echt een ramp als je iemand kent die er persoonlijk over vertelt.

Tenminste zo ervaarde ik het afgelopen zondag. Ik zou ‘s morgens vroeg om 6 uur vertrekken om een kerkdienst bij te wonen in Karonga, zo’n 3 uur rijden hiervandaan. Een speciale kerkdienst waarin het strategich plan van de gemeente zou worden gelanceerd.

Zondagnacht werden we om kwart over één ‘s nachts wakker van een aardbeving. Heftiger dan de aardbevingen die we tot nu toe hier hadden meegemaakt (en die waren al zo heftig dat we niet wisten of we het huis uit zouden moeten rennen). Ik belde ‘s ochtends daarom ook eerst maar met Mr. Kabaghe, voorzitter van de planningscommissie op wiens uitnodiging ik zou komen. Ik vroeg hem hoe het ging. “We zijn langzaam aan het bijkomen”, vertelde hij. “Ik kan sinds vannacht niet meer in mijn huis wonen. Ik ben nu aan het kijken of we de kerkdienst door laten gaan, want de meeste mensen zijn toch vooral bezig met het verzorgen van gewonden en het opnemen van de schade. Ga voorlopig nog maar niet op pad.”

Toen ik hem een uur later weer belde, had hij meer informatie: “Het ziekenhuis ligt vol met gewonden. Er zijn 2 doden gevallen. En heel veel mensen zijn dakloos geraakt. Verder weet ik inmiddels dat de kerktoren van onze kerk is ingestort. En ook de muur om de kerk.”

We waren erg geschokt door dit bericht. Je realiseert je ineens hoe erg het is. Deze man is gepensioneerd. Heeft zijn levenlang hard gewerkt om in zijn eigen huis van zijn ‘oude dag’ te kunnen genieten. Huizen zijn hier de enige vorm van pensioenvoorziening: iedereen met een baan probeert in zijn geboortedorp een goed huis neer te zetten. Hoe meer je verdient hoe beter het huis zal zijn. Maar een aardbeving maakt geen onderscheid. En zo zijn meer dan honderdduizend mensen – naar het zich nu laat aanzien – de vrucht kwijt van jarenlang ploeteren. En geen verzekering of regering die een cent zal bijdragen aan de herbouw.

Morgen hoop ik Mr. Kabaghe op te zoeken. Ik ga met het Synode-bestuur naar de rampplek om ons meeleven te tonen. We kunnen niet veel meer doen dan dat.

Maar ondertussen is er nog heel veel nodig: voedsel en tenten met name.De hulpverlening komt maar heel traag op gang. Om de een of andere reden wil de regering het gebied maar niet tot rampgebied verklaren. Zit vast een ingewikkeld politiek verhaal achter, maar ondertussen moeten wel honderdduizenden mensen buiten leven. In angst en onzekerheid: “Wanneer komt de volgende klap?”. Want seismologen geven aan dat de aardkorst nog wel een tijd onrustig kan blijven.

Eigenlijk is het dan een stille ramp dat de aardbevingen ‘maar’ middelmatig krachtig zijn (5-6 op de schaal van Richter). Een hele grote aardbeving trekt altijd veel aandacht en hulp. Nu is het echter een hele serie van middelgrote aardbevingen die telkens een beetje meer schade veroorzaken. Langzaam wordt er steeds meer gesloopt, maar het aantal doden en gewonden is telkens relatief ‘klein’, zodat er weinig druk is om snel te reageren.

We hopen en bidden dat de aardbevingen verder uit zullen blijven en dat de mensen snel geholpen zullen worden. We zijn dankbaar voor de wetenschap dat op vele plekken op deze wereld meegebeden is en meegebeden wordt.

Kinderarbeid

2009-12-16T07:22:00.001+02:00

Malawi was pas geleden in het nieuws omdat bekend was geworden dat er heel veel kinderen werkzaam zijn in het plukken van tabak. Daarbij lopen vele van hen nicotine-vergiftiging op: een dag plukken staat gelijk aan het roken van 50 sigaretten!

Kinderarbeid is in Malawi nog een veel voorkomend verschijnsel. En dan praten we niet over kinderen die op het land moeten helpen in het zaai- en oogstseizoen. Dan praten we over echt werk. Voor echt geld (of juist niet…).

Onderliggende oorzaak voor kinderarbeid is natuurlijk armoede. Vaak zien ouders geen andere manier om rond te komen dan hun kinderen uit werken te sturen. Maar daarbij speelt ook een rol dat ouders en kinderen geen belang hechten aan onderwijs.

“Waar is dat nu eigenlijk goed voor? Kun je meer verdienen of een betere baan vinden door je basisschool af te maken? Je kunt beter vroeg trouwen of een bedrijfje proberen te beginnen…” En ik geef ze eigenlijk niet eens ongelijk: banen zijn heel schaars in Malawi en voor de meeste mensen op het platteland een onbereikbaar ideaal.

Maar op de langetermijn en voor het land als geheel is het natuurlijk erg schadelijk als maar 50% van de kinderen de basisschool afmaakt. Iets wat nu het geval is.

Vorige week hielp ik Rev. Mughogho, de directeur van de jeugd-afdeling, met het maken van een financieringsvoorstel voor een project op het gebied van de bescherming van kinderen tegen allerlei vormen van uitbuiting.

De kerk wil zich graag inzetten voor de zwakkeren in de samenleving. Concreet gaan we drie dingen doen (als de financiering inderdaad wordt toegekend):

We willen ouders bewust maken van de pijn die ze hun kinderen doen met kinderarbeid. Daarbij willen we de kinderen zelf aan het woord laten, bijvoorbeeld door ze hun situatie te laten uitbeelden in een drama-stuk dat ze opvoeren voor de gemeenschap.
We willen psycho-sociale hulp bieden aan kinderen die slachtoffer zijn van kinderarbeid of andere vormen van uitbuiting. Om niet afhankelijk te zijn van schaarse sociale werkers van de overheid, willen we dit doen door geschikte jongeren uit de lokale kerkelijke gemeenten op te leiden om met kinderen in gesprek te gaan.
We willen een bijdrage leveren om oorzaken van kinderarbeid weg te nemen, bijvoorbeeld door ouders te helpen om hun land meer te laten opbrengen zodat kinderarbeid niet meer nodig is om het inkomen aan te vullen.

Het is de bedoeling dat we nu hiermee starten in twee gemeenten. Daar willen we leren hoe we deze benadering kunnen laten werken. Dan willen we het programma in alle 170 gemeenten introduceren.

Ambitieus? Ja, maar als je klein denkt, zal het nooit groot worden.

Thomas voor het eerst naar school

2009-12-07T20:54:00.001+02:00

Een nieuwe fase voor ons als gezin. Thomas is vandaag voor het eerst naar school gegaan. We vonden het best spannend hoe het zou gaan. Een paar maanden geleden moest hij er niets van weten en was hij erg afwerend naar andere kinderen toe. In redelijk korte tijd is dat zomaar veranderd en kreeg hij steeds meer zin in school. Wij zien dat echt als een gebedsverhoring.

Gisteravond toen we hem vroegen wat hij ging leren, zei hij zonder er over na te hoeven denken “presentaties”. Als het aan hem ligt kun je daar niet vroeg genoeg mee beginnen. En verder wil hij Pietje Puk leren lezen. Daarna wordt hij overigens timmerman.

Vanmorgen (om half zeven) gingen we hem met ons allen wegbrengen. Heel dapper liep hij in zijn uniform – met vouw in zijn broek – en glimschoenen naar school. Bij het afscheid moest hij even huilen. Vanavond in bed vertelde hij me dat hij zich toen zo ‘zonder’ voelde. Maar verder was het heel goed gegaan. Toen wij hem op kwamen halen zat hij gezellig met de andere kinderen op de mat. Eigenlijk wilde hij nog niet weg. Hij was ook verontwaardigd dat hij morgen niet weer mag. We willen hem om te beginnen maar drie keer per week brengen. En verder was hij ook wel een beetje teleurgesteld dat hij nog niet had leren schrijven.


	Thomas’ klasje

	Pepernoten eten bij ‘tea time’.

	Een trotse vader met een grote zoon.

“Ik heb zo’n zin om naar school te gaan…”

2009-12-07T08:11:00.001+02:00


	Zondagavond: statieportret in schooluniform.

	‘s Morgensvroeg (6.40u) net voor vertrek nog even een foto op de veranda.

	En dan eindelijk op weg.

	Een kwartiertje later zijn we bij ‘Wukani Silverheights’, Thomas’ school.

	Ontvangst in het kantoortje van de ‘headmaster’. Thomas mag speelgoed uitzoeken.

	Iets meer spanning net voor we hem achterlaten.

Vooral de stilte valt op als ik thuis kom. Normaal hoor ik altijd Thomas bezig op de achtergrond. Bezig met motorrijden, eten koken, bomen om zagen, struiken kaal plukken. En natuurlijk de onontkoombare onenigheden met zijn zusje over speelgoed dat hij nu net wilde gaan gebruiken…

Thomas is naar school. Zijn eerste schooldag. Hij heeft er weken naar uitgekeken. Hij wil graag groot zijn en is er trots op dat hij nu eindelijk naar de school mag waar zijn vriendjes Gomezgani, Tahila en Beauty ook naar toe gaan. Hij mag nu nog niet in hun klas – zij zitten één groep hoger – maar “als ik hard leer, dan mag ik ook bij Gomezgani”.

“Ik heb zo’n zin in naar school gaan”. Natuurlijk was hij ook reuzentrots op zijn uniform. Sinterklaas heeft zijn uitrusting dit weekend aangevuld met een paar zwarte schoenen en een drinkbeker. Zondagavond moest alles alvast zorgvuldig in zijn rugtas worden gedaan: twee schriften, een potlood, een pen, een drinkbeker met water en een doosje met wat te eten voor in de pauze. Net als de andere kinderen. De beker moest wel wat leger, want anders werd de tas te zwaar.

“Ik heb zo’n zin in naar school gaan”. We waren er erg blij mee. We hadden er niet op durven hopen drie maanden geleden. Toen was het voortdurend “Ik leer wel thuis lezen”, “Ik hoef niet naar school”. Nu kon hij niet wachten. Toch blijft het spannend voor ons en ik had me niet gerealiseerd dat ouders bij de eerste schooldag waarschijnlijk net zo zenuwachtig zijn als hun kinderen. Zal het goed gaan? Zal hij het naar zijn zin hebben? Voelt hij zich veilig? Wukani Silverheights is een kleine Engelse school met in de nursery – Thomas’ klas – twee leerkrachten op misschien tien, vijftien kinderen. Maar hij blijft wel het enige blanke kind op de hele school. We hopen en bidden dat hij zich er snel thuis zal voelen.

“Ik heb zo’n zin in naar school gaan”. Een beetje grootspraak natuurlijk ook. Uiteraard waren er tranen bij het vertrek, maar we hebben wel vertrouwen in de headteacher: ze werkt al twaalf jaar op deze school en heeft heel wat kinderen hun eerste schooldag ontvangen. Ik ben benieuwd hoe het zal gaan vanochtend. Gisteravond vertelde Thomas bij het op bed leggen dat hij mij morgen bij het naar huis lopen wel zou vertellen wat de juffen hadden gezegd. Daar had hij veel zin in. We zullen het zien.

Telkens weer geraakt door HIV/AIDS

2009-12-03T22:12:00.001+02:00

Het is doodstil in de kerk. Ik hoor alleen het geluid van een haan die kraait. Die trekt zich niets aan van de één minuut stilte.
Om de week hebben we in Ekwendeni een dagopening met alle afdelingen van de kerk: het ziekenhuis, de HIV/AIDS afdeling, de Theologische Hogeschool, het Leken Trainingscentrum, de zondagschool-, evangelisatie, ontwikkelings- en jeugdafdeling. Omdat het AIDS memorial day was, mocht de HIV/AIDS afdeling de opening leiden. Mphatso, de directrice van deze afdeling had enkele verzen uit Lucas 4 als tekstgedeelte gekozen. “…to preach good news to the poor……release the oppressed…”. Een parallel van het tekstgedeelte tijdens onze uitzenddienst. Vervolgens vroeg ze zich af hoe we als kerk aan deze opdracht gehoor geven. En denk dan niet bij de kerk aan de dominee, maar aan jezelf. Ze deelde ook dat ze nog dagelijks de pijn voelde van dat haar zusje veel te jong was overleden aan de gevolgen van AIDS. In de minuut stilte was er voor iedereen genoeg om over na te denken. Iedereen is op zijn minst affected door HIV/AIDS.

Ik besluit om extra aandacht te geven aan een vrouw met HIV en tuberculose, die al enkele weken is opgenomen en nauwelijks opknapt. Ze lijkt haar hoop te hebben verloren, nadat ze een kind aan AIDS verloor. Ik wil dat we als team samen met haar vechten.

De week ervoor zag ik dagelijks een vrouw op de private ward met een ernstige infectie. Zij was de vrouw van een bekend iemand in Ekwendeni, waarvan ook algemeen bekend was – maar het werd wel gefluisterd - dat hij aan AIDS was overleden. Deze vrouw ontkende alles en wilde niet getest worden. Na lange gesprekken met de verpleegkundige heeft ze het toch gedaan en ze bleek positief. Tot mijn verbazing was ze de dag daarna veel opgewekter. Kennelijk had dat zwaard al lang boven haar hoofd gehangen en was het beter te weten dan te vrezen. Nu kon ze direct met HIV-remmers beginnen. Toen ik haar ontsloeg danste ze al zingend door de kamer. De verpleegkundige en ik deden mee. Een mooi moment.

Preken

2009-11-27T22:26:00.001+02:00

Ik kwam om vijf over acht aan. Best op tijd, want de kerkdienst zou om acht uur beginnen. Onderweg had ik nog twee mensen opgepikt. Een man en een vrouw. Aan hun zwart-witte uniformen te zien leden van de mannen- en vrouwenvereniging. De weg ging over prachtige heuvels en dalen. Ik bedacht me dat de fiets die ik pas samen met de predikant had uitgezocht – een cadeau uit Nederland – slechts beperkt zou helpen. “It helps halfway”, bevestigde hij later desgevraagd. Heuvelaf bedoelde hij, want we zagen heel veel fietsers naar boven lopen. Een aardig deel ook onderweg naar onze kerkdienst.

Het zou mijn eerste keer worden. Preken. Ik had de boot lang afgehouden, onder het motto dat ik daar niet voor ben opgeleid. Maar dat argument is hier niet heel indrukwekkend. In de meeste kerkdiensten gaat sowieso geen predikant voor. Daarvan zijn er veel te weinig. De Presbyteriaanse kerk in Noord-Malawi heeft 165 gemeenten, met zo´n 1150 preekplekken (die hier overigens prayerhouses heten) en ongeveer 130 predikanten. In 90% van de diensten gaan dus leken voor. Kortom, dit werd mijn eerste preek. Ik hoefde me niet te bekommeren om de liturgie. Dat zijn hier twee afzonderlijke dingen: één iemand – meestal een ouderling (m/v) – leidt de dienst, een ander (m/v) verzorgt de preek.

Om acht uur was Reverend (Rev.) Jere, mijn gastheer, echter nog in geen velden of wegen te bekennen. De meeste leden van de vrouwenvereniging waren er wel. Die zetten een lied in terwijl ik nog bezig was mijn auto behoedzaam door de nauwe opening tussen twee bomen door te manoeuvreren. Ik werd begroet door leden van de kerkenraad van dit prayer house. We gingen naar de consistorie-ruimte naast de kerkzaal. Daar mocht ik plaats nemen op één van de twee stoelen. De andere was voor de oudste aanwezige. De rest van de mannen vond plek op een paar stevige takken die in een kring op de grond lagen.

Ik werd voorgesteld door mijn mannelijke bijrijder, die zelf een prominent lid van de kerkenraad was. Hij stelde vervolgens de andere leden voor aan mij. Zo gaat dat hier: je introduceert nooit jezelf, je wordt altijd geïntroduceerd door je gastheer. We spraken wat over de gemeente, terwijl we wachtten op de predikant. Een half uur. Een uur. Anderhalf uur. Langzaam aan verdwenen de meeste mannen uit de consistorie-ruimte om een plek te zoeken in de schaduw van bomen.

Ik nam na verloop van tijd de gelegenheid te baat om een paar foto’s te maken. Een beetje beschroomd, maar tijdens de kerkdienst zou ik het zeker niet aandurven. En een paar plaatjes zou zeker de moeite waard zijn om aan Anneke en de kinderen te kunnen laten zien waar ik was geweest.


	Honga prayerhouse van de gemeente Kapirimtende. De rieten afscheiding aan de rechterkant is de consistorie.

	Wachten tot de predikant arriveert. De mannen met de witte colberts zijn leden van de mannenvereniging.

	De vrouwenvereniging wilde graag een statieportret.

	Laatste voorbereidingen binnen in de kerkzaal.

	…terwijl buiten de gemeenteleden wachten tot de kerkdienst gaat beginnen.

Want dit was toch wel een unieke plek: Honga prayerhouse in Kapirimtende congregation. Kapirimtende, heuvels van de vrede. Een twee jaar oude gemeente, afgesplitst van een moeder-gemeente in Mzuzu, de hoofdstad van de noordelijke regio. Qua leden aantal niet groot, zo’n 500 leden in totaal misschien, maar qua geografie heel uitgestrekt. Voor deze centrale dienst – waarbij de leden van andere preekplekken ook naar dit prayerhouse komen – zullen sommigen zo’n vier, vijf uur moeten lopen.

Om tien voor tien komt Rev. Jere aan. Hij had de nacht van tevoren bij een gemeentelid in de buurt geslapen, maar was ´s morgens bij een ernstig ziek iemand geroepen. Dat gaat natuurlijk voor.

Ondertussen had de kerkenraad besloten dat we dienst buiten zouden houden. Er werd met boomstammen gesleept en er werd een tafel met een aantal stoelen naar buiten gebracht voor predikant en kerkenraad om op te zitten. Ondertussen stelden wij in de kerkzaal de orde van dienst op. En ik ontmoette mijn vertaler, een onderwijzer op de basisschool in de buurt. Een vriendelijke man. Hij had mijn preek al van Rev. Jere op papier gekregen en had zich dus kunnen voorbereiden. Hij zei dat hij verwachtte dat het geen probleem zou zijn. Al was het de eerste keer voor hem om te vertalen.

Dit was een speciale dienst, niet vanwege mij, maar omdat een aantal vrouwen zouden worden geïnstalleerd als lid van de vrouwenvereniging, een aantal jongeren als lid van de jeugdvereniging en bovendien zou er afscheid worden genomen van de voorzitster van de vrouwenvereniging. Er stonden dan ook twee preken op het programma: één van de scheidende voorzitter, één van mij. Oorspronkelijk waren vijf sprekers ingepland, maar dat leek toch niet zo handig gezien het feit dat we twee uur later dan gepland gingen beginnen.

Rond tien uur begon de dienst met zingen, bidden, installatie van nieuwe leden, drie koren, bijbellezen, een preek, een koor, een lied en vervolgens de schriftlezingen voor mijn preek. Met veel vuur voorgelezen door mijn vertaler.

Ik preekte over het thema “I will be with you”, naar aanleiding van Exodus 3 waar Mozes God ontmoet en wordt uitgezonden om het volk Israël uit Egypte te leiden. Ik had voor dit thema gekozen om de boodschap te kunnen doorgeven dat God trouw is en nabij. Hij is “INE NDINE MWENEUYO WALIKO, IK BEN DIE ERBIJ IS”, zegt de Tumbuka vertaling. In de Afrikaanse traditionele godsdiensten is God vooral de Schepper die zich verder niet teveel met het aardse gewemel bezighoudt. Maar onze God is erbij. Hij zoekt mensen op. Ook als ze – net als Mozes – misschien het gevoel hebben mislukt te zijn in hun grootse poging om de wereld te verbeteren. Hij schakelt mensen in. Gewone mensen. God is niet de God van predikanten en priesters, van kerkenraadsleden en verenigingsvoorzitters. Hij is de God die zich laat ontmoeten bij het hoeden van schapen, bij het bewerken van het land, bij het halen van water. Hij is nabij en gaat met ons mee.

Zonder vertaling zou ik ongeveer vijftien tot twintig minuten nodig hebben gehad. Met vertaling duurde het zeker twee keer zolang. Zeker twee keer zolang, want mijn vertaler maakte er een hele show van. Als ik zei dat Mozes alleen was in de woestijn, marcheerde mijn vertaler een paar meter bij mij vandaan om uit te beelden hoe Mozes alleen door de woestijn zou hebben gelopen. Als ik niet het voor predikers gebruikelijke ‘halleluja’ riep, dan deed hij het wel. Als ik een paar mooie retorische herhalingen had voorbereid, merkte ik dat hij na mijn eerste zin al al mijn synoniemen in zijn vertaling had gebruikt.

Kortom, het was een prachtige ervaring. Misschien moet ik er gewichtiger over schrijven, maar ik schrijf toch gewoon dit. Het is mooi om een stuk van het evangelie te kunnen delen met mede-christenen hier in Malawi. Het is nog mooier om het onder een open hemel te doen, met de zon in je gezicht. Zo ervaar je de diversiteit van de wereldkerk aan den lijve. Zo ervaar je de verbondenheid met die ene God die in Malawi net zo dichtbij is als in Nederland. Die in Malawi net zo erbij is als in Nederland.

Rond een uur of half twee was de dienst afgelopen. Dan napraten en gezamenlijk eten. Nsima (maïspap) met kip en groenten. Met de handen. En daarna rond half drie weer terug langs dezelfde schilderachtige route. Dit keer volle bak met achterin uiteraard nog zakken houtskool, tomaten en andere handel – je moet toch van de gelegenheid gebruik maken dat er een auto is om zoiets makkelijk te vervoeren, nietwaar? Een mooie zondag. We genieten ervan.

Zimbabwaanse toestanden

2009-11-19T08:07:00.001+02:00

Sinds een week of twee hebben we hier Zimbabwaanse toestanden wat betreft de beschikbaarheid van diesel. We werden er voor het eerst mee geconfronteerd toen we twee weken geleden op bezoek gingen bij vrienden in Nkhoma, in het midden van het land. Toen bleek ineens dat daar al een week niet of nauwelijks meer diesel te krijgen was. Wachttijden van drie tot vijf uur werden genoemd.

Zaterdags gingen voor boodschappen naar Lilongwe (de hoofdstad van Malawi). Onderweg probeerden we bij verschillende tankstations ons geluk. Telkens werden we doorverwezen naar een andere tankstations. Na een stuk of vier pogingen gaven we het op en begonnen ons te verzoenen met een wellicht langer dan gepland verblijf in Nkhoma. ‘s Middags stuitte ik (Martijn) echter bij toeval op een tankstation waar net weer wat diesel was geleverd. Na 3 uur wachten dacht ik mijn tank te kunnen volgooien. Dat bleek echter niet te gaan: de diesel was op rantsoen. Ik mocht voor maximaal 2.000 Malawi Kwacha = 10 liter tanken. “Maar ik moet ermee naar Mzuzu! Dat kan toch niet met 10 liter?”. Ik keek de pompbediende vragend aan.

Het probleem van de beste man was echter dat er niet alleen tientallen auto’s stonden te wachten, maar zeker ook 50 man met jerrycans. En die waren zich inmiddels aardig boos aan het maken over al die patsers in grote auto’s die even 50 of 60 liter in hun tank wilden komen gooien. En één van die blanke patsers presteerde het ook nog om ongevraagd foto’s van hen te maken (zie onder)… Wat denken ze wel…


	In de rij voor de pomp…

	…met nog vijftig wachtenden voor u.

De pompbediende gaf me na enig aandringen toch nog 25 liter. Niet voldoende voor de 400 km naar Ekwendeni, maar een begin. We kwamen uiteindelijk thuis omdat we van onze vrienden 20 liter uit hun auto mochten overhevelen. In Mzuzu bleek vervolgens nog wel diesel te zijn en ik heb daar onmiddellijk mijn tank opnieuw volgegooid. Want als de aanvoer van diesel overal in het land een probleem is, dan zal het uiteindelijk ook het noorden van Malawi bereiken. En inderdaad bleek een paar dagen later ook in Mzuzu de diesel op te zijn.

Overigens lijkt niemand zich heel druk of boos te maken om de situatie. En van enige planning hoe om te gaan met de schaarse diesel (bijvoorbeeld ambulances voorrang geven) lijkt geen sprake te zijn. Wijzelf besloten ondanks dat toch maar zuinig te zijn met de halve tank die we nog hebben. Je weet maar nooit. We gebruiken de auto nu zo min mogelijk en reizen deze week met taxi’s naar Mzuzu. Die rijden op bezine. Zolang er tenminste nog voldoende benzine is.

De crisis is te wijten aan een tekort aan dollars, waardoor er geen geld is om rekeningen aan de leveranciers van diesel en benzine te betalen. Malawi importeert diesel uit Tanzania en Mozambique. De import wordt centraal gedaan door een semi-overheidsinstelling die vervolgens de distributie overlaat aan de verschillende benzine-maatschappijen. De benzine-prijs wordt echter centraal vastgesteld. Er is dus geen prijsconcurrentie tussen de verschillende pompen.

Het tekort aan dollars is vervolgens weer te wijten aan een tegenvallende opbrengst van de tabaksoogst dit jaar, waardoor er minder dollars het land in zijn gekomen dan verwacht. Volgens criticasters (waaronder het IMF) ligt het probleem echter ook aan te hoge uitgaven aan kunstmest-subsidies. Dat laatste is een mooi programma om de voedselproductie op een hoger peil te brengen en de president heeft er internationaal ook veel lof (en prijzen) mee geoogst. Maar blijkbaar was de financiering van die subsidies niet helemaal goed geregeld...

In eerste instantie ontkende de regering de problemen, gaf vervolgens de schuld aan de havens in Mozambique en Tanzania waar de tankwagens zouden zijn opgehouden, maar erkende deze week uiteindelijk toch wel dat er een tekort aan dollars aan te grondslag lag. De hele zaak blijft echter met schimmigheid omgeven, want de regering heeft nu een lening van 50 miljoen dollar geregeld om de benzine-rekeningen te betalen, maar wil vervolgens niet vertellen bij wie de lening is afgesloten.

En ondertussen heeft de president recent wel een presidentiële jet laten aanschaffen ter waarde van 15 miljoen USD.

Kortom, het zou voer zijn voor de oppositiepartijen in het parlement, ware het niet dat die sinds de verkiezingen in mei dit jaar nog maar 30 van de 190 zetels hebben en dus niet echt een vuist kunnen maken.